^^'^-■é'-ti
W-r
t' ff.'
|
>ft, f |
:.-,:f ' f' |
||
|
■^' \i\' |
i- i' |
||
|
;;■' ' f |
L # !:■ ■ |
||
|
iP"'!;,' |
p'',t-\ ^ |
||
|
T' r ' ï:- ■ 'i' |
iy; ■ tó- ' |
||
|
. '..,... ^^''-,, |
|||
|
' ■■■ k.'-''te''i:''"iM |
|||
|
^. ■t'^'i:'-'t^r..»',..^ |
|||
|
;■■■ f:\~|-'y-f^ .1 |
|||
|
:. f"-"f-i- t; w |
/^: |: W |
||
|
■ '■ f-.l ^■ |
'; ^■- |
- F-;i |
|
|
^ ^ f. jS |
'■•"••«.'■ï.' \- |
||
|
i,.v . !•. |
> ^ t^:' Il ,i |
|:' > |
|
|
fi-' p: §■■ / |
|\f; |
||
|
■ '^'s*^^ ^ |
|||
|
^"'li-: B^ ,>■ |
;' ,■ ,_|t/ ^b'^ P' ^'J^ .. |
^40m^
W^^^ ^
*V:^'^
.4'
x'i
'^^^^^i^' ^
'■^
^
i^aB
.^C
-^
/^j
^:m,
S^^S^*"^-^-!
f(t> 4--^
:^Z^. c
^'; rxr?:<:. ^^ ^
<^^ -<fj-.
r ^
TOURNAEL, "
MATROOSEN,
In haer Overwinteren op
pitf bergen in 0lautits-iSap/
Gelegen inGroenlandt, t' zedert het vertreck van de Viffcherj'^< Schepen der Geo£lroyeerde Noordtfche Compagnie , in N ederlandt t
zijnde den3o. Augulty, 1639. tot de wederkomft der voorfz. Schepen, den
x/. May, Anno 1634-.
Befchreven door den Bevelhebber
J A C O B S E G E R S Z. van der BR U GGE^
l' A M s T E R D A M, öedruckt
^P Gillis joosTEN Saeghman, in De jSlCUUJe-ÖCftet/
Icf-hebbers van de Vaert, gelegen in hec Noorden,
Hier fiet ghy Dagh op dagh, hoe'c 's Winters dae*- toe gaer. En wat dees Seven Maets, van Beeften fien en hoorden j. 'cis alles foo gefchier gelijck 't Corcd hier itaet. Daarom koopt geen ^OUmacï/ waer 't oock van mochre vfefen, Dan daer dces Faem op ftaer, of wel, Gedruckt by Oefen.
^iw na een 2&rtnv
Fol.
Aen de E. Heeren Bewint-hehbers van
de ^eoUroyeerde ü^ortfche Compagnie^ in ü^derlmt,
^Adien feer geliefde Heeren, als vvac- Idan daer toe felfs traden, heeft het ons mede niet ^kere Kooplieden , altijdrs kloeckop u ongerijoit gefchenen (nadien mijns wetens hier ^ gewin , depalen van uwen handel be- voren nier, of weynighdaer van na waerheyt bc
gluftight zijnde uyt te breyden,ende ' inkomften, fo 'c mogclijck wacre5te verdubbelen, heeft het Uw E E. gelieft na voor- gaende overweginghe, gefamentlijcktebeftem- men , dat ghy eenighe Scheepsgaftcn in uwen dienft , die tot fulcks hun aenboden , foud emplo- yeren , cm op het eylandt Mauritius in Groen- lant , mitfgaders aen Spitsbergen in de Mauritius- Bay, werwaerrsuwcrÈE.handeKlercktjteover- wintercn.en aendachtiglick al het gene binnen den tijdt van haere tej^enwoordigheyt aldaer fou- de voorvallen, gade te flaen, ende dagelicks by
fchrevcn is) kortclick vandenatucr en gelegent- hcyc defcr Landen, yets vooraf te redenen, en 'c gene dies aengaende ons bekent was den onku n- dighen bekent te mackcn.
GROENLANT als geenfins groen , a contrarie , als waerfchijnelick is,genocmt , maer bequamer om dat het grouwelick en fchouwelick is Grouwland , wert van anderen geheten En- grocneland , Gronland , Grunlandia . Gronia, en lan Mayen of lan Muyen Eylandt, om dat hy van Muyen gefproten zijnde, 't fclfde werdi gcfeyt ontdeckt te hebben. Het isbyde iweeofdrie-en-
gefchrifceteftcUenteneyndemendaeruytfoude twintigh laren van de Nederlanders bevaren, de konnenbefluyrenofhrtmogelijckwaer,defetot igroote van dien is onrtent 1 8 mijlen in 't rondr
noch toe woefl: en onbewoonde plaetfcn j tot merckelijke dienft en avantagie van uwe E E. So- cieteyt te begaen. So is't, dat wy vergefelfchapt zijnde met defe navolgende perfooncn :
lan Henhikfzj. Kun^'van Z/>r/^2ie^,Kuyper. AUf JViUemfx.. uytGddcrlande<, Koek. Kerjien Andriefz,. 'van Fredmckliadt. Maerten lacobfz,. Tandel, van Dantz,ik. AdriaenRutten Goud, uyt het Landt van der
Goes , Timmerman. Marcus Vouwel[z^.ijan Am fier dam.
Als uw E E.bekent is,aen 'c Landt Spitsbergen 5tijn gebleven , al ons wedervaren > volgens onfen fcbuldigen op-geleydc plight , getrouwlick en na vermogen aenteekenende. Dog nademael het niet
feergunftigh avonruer van de feve Groenlan- «.^.^. .„„ ,„... w...-^...^-
ders , nevens onfe voorvallen niet alleenelick baymet decoersN.N.O.wcl foOoftelick. Men uwer E E. fchriftelick is behandighr j maeroock vinter geen hout , of geboomte, dan 't gene van aile Lief-hebbers ten dienft:e,en tot een gedachte- iNoorwege of de by-gelegene plaerfen door ftorna nifle door openbaeren druck gemeen gcrcaeckt : 'en winden ontwortelt zijndejof ook door eenig an- So hebben wy oock der» felven het onfe, geenfins 'der Avontuer dcrvvaerts gedreven wert. De i)on- konnen verborghen houden, maer oprechteHckne vertoont fich aldaer de jongftereys in den zuy- nec verlangen van haer moeten voldoen. Eer wy {der Horifont den i6 of 17. November, ende
A a verbergt
Het is gelegen ten Weften naeft over Yslanc (welck Eylandt leggende op de Noorder breete van ^5. gr. 44 min. mede woeft en verlaten zijn- de in 'c laer 874. van de Noorwegers ccrft is be- woont) op de Noorder breete van i7|. graden; ende Ptolomeo (wiens verftanc en neerftigheyc in de Wereldt te befchrijven niemant van de Ou.. den heeft overtreft) onbekentgcweeft:dievan gene landen ten Noorden buyten de drie-en- tfes» tichften graedt, onder de elevatie des Pools , daer Thule , 't lefte wert geftelt en gecelt , heeft gcwe* ten. Gelijck ten Zuyden, van al wat buyten den fefthiendea graed Zuyder-breete : ten Ooften van al wat buyten den hondert tachtighften graed ; icw Weften van al wat buyten Spanjen , en de ge- luckige Eylanden is gheweeft. Het leydtvan Spitsbergen ontrent de 149. of 150. mijlen 5 ende j men 'Lt^lóx. van \ felfde Eylandt naede Maurics-
4 VOOR-
verbergt fijnliefF^^Iick aengefichc ,veroorfaecken- de een gedurige bedroefde nacht , tot dat de felfde weder in denHoriiontkan verfchijnenj'cwelck is den x^. of aj, dagh van lanuarius. Het is van geen ander inwoonders > als fpier-witte Beeren , VoiTen, en by wjjlen eenighe gevogelte voorfien. De Koningen van Denemarcken hebben haer tot noch toe het gebiedt over de onbekende ftranden, door pretenlie van aenpalingh toe ge-eygent. Het Landt is mecft door de Vanghft der Walvif- i^n van de Engeiren,FranfenBifcayers,Dei>en,en infonderheytvan de Nederlandersgenobiüteert. Spitfbergcn is langer van de Nederlanders be- varen als Groenlandt . en ten aenfien des ontdcc- kers van 't Landt,met dien naem^tnaer van wegen de fpitsheyt des geberghten , welcke fich den ge- nen die uyi Zee komen aenzeylen,vertoont Spits- berghen, en eenighe foo 't fchijnt het Niéuwe- landt genoemt , gelegen op de Noordcr breete van So.graden 3. min. of het een Eylandc, of vall: aen-een-palent landt fy, is tot noch toe onbekent. JVlcn vintcr Reenen , of om beter te feggen, Ree- kalven ,feer heet van natuer ,hebbcnde de gedaen- te , en grootc van een Kalf, ende hoorens als her- ten, maer ruygh en teer , als fy die flooren bloenfc. Het vermoeyen is , datter wel eenige Bofch-ach - tige plaetfen dieper in 'c lant foude mogen wefcn , dacr van iy vcerder om haer koft te foecken af- dwalende , door de menichvuldighe Sneeuw belet aijnde , het fpoor verliefen , en den oever naerde- len. Het is mede voorlien mee Voflên,eenigh gevogelte , en fpier-witte Beeren , die daer ook teelen, haer in Zee en op't land onthoudende. De Sonneverfchijnt aidaer delefte reysin denzuy- der Horizont den xi. of la.Odioberen het isge- durigh nacht tot den ao. ofzi. Fcbruay.Dochfy is als nu niet van ons boven 't geberghte voor den 2,8. February,maer wel de fchaduwe benevensde reflexie aen den oever van 't gebergt e in 't N. W. gefien. De Koningen van Denemarcken fchrij- ven hier infgelijcks als boven,haer felven de hecr- fchappye toe. Het is mede meeft door de Vangft der Walviflchen vcrmaert , die met groote me- siichte haer daer oncrenc vcrtoaea, als breeder in
REEDEN.
dit lournael wert befchreven. De Zee ontrent de- fe Landen,en des gehelen NoordtSi wert Oceanus Hyperboreus gehercn; van 't volck aen den uy- cerften oever van het Noorden woonachtigh. Infgelijcks Mare Cronium-', om dat Saturnus een kout gefternte in defe plaetfe wort gefeyt te hecrfchen. Van wegen de felfde oorfaeck ooek Concretum en Amalchim ; het v/elckeertijtsia de Tael van dk volck bevrofen , ende Morimaru- fa , dat een doode Zee betceckende , om de lang- duyrige duyfterniiTe , en 'c verbannen afpeft van fachter gefternten. Tacitus noemt het een traegen by na onbeweeglijcke Zecgclijck feer wel van an- deren is aengemerckt. Defe flreeck is ontwijfeiick geenfins fo bekent geweeft.
Gelijck van de eerfce Schip-maekingh deLa- tijnfche Poëet Lucanus beruyght. En wanneer oock in oude tijden.op de pilaeren van Hercules gefchreven is niet veerder. Waer mede te beken- nen wiert gegeven , datter fuyten die geen-ftran- den ; maer een hy naoneyndelijcke Zee te vinden was. Het fy dan dat de.felfde van koper twaeif voeten langh , ontrent de itadt Gadir , nu Calixin Spangjen ofte bergen, die als pilaren van verre den aenkomendcn fchenen , den cenen in het uyterfle geweft van Europa , aen deilincker-hantj den anderen aen dcu uyietften oort van Africa, aende rechter zijde zijn gcweeft. Ten tijde van onfe voor- Ouders is de Werelt eerrt welomge- zeylt van Americo , Draco, en Candifchio.ln onfe leef-tijdt van OliverioaNord ,Schoutenio , den voorgenoemden Spilbergen, en 1' Hcremite. Maer nicmant ons wetens , heeft foo hoogh by Noorden , de natuer met balcken beftrijdende , konnen door-booren , al-hoe-wel 't verfcheyde reyfen fo van Engelfen, als mede van de Neder- landers is verfocht, de felle koudcjen den ftt-rcken Ys-gangh haer te rugghe drijvende. Doch om uwer E. nier eenige ftreecken hooger te leyden als 'c van noode is , en met andere u genoegh-beken- de omwegen langer op te houden , fo wil ick Uw E E. hertelick gebeden hebben,defe onfe Befchrij- vingh , foodanigh fy is , nu ydergeopenbaerc, in danck aen te nemen. ■
Jacob Segerfz% van der Brugge,
JOURNAEL,
<5eöouöen öp fcben öaattoofen / acn'tHanbttinn
^pit^bcrgj^cn/ m öej[^aurïtui^23a|3/ gelagen optrci)oo;ljfr-b:ect0 hmi Sograöen 5 mmut. t'scöert iKttocrtrcchbaiiöti^MTclJtry-^clj^ pen öcr€>coctropfcttic^o0.:ötfcïjc Compagnie uytjf>cöcrlant "/ 5ijn^ öe Den 30. Ituguiïg 163 3, tot öe to(tici*-Rom|ïcöcröcnacmöc^cöc^ pen öcn ay H^e^/ ?Cnno 1634..
|
1 |
p |
CÖJïfïu^gebooJte/ öcn 3o.^u(jiifli/nacr cpn eerï0ch afffijctit/ ï)£^ö^ brn öe ^cöcpèn ïjacc ICnclicc gcïicïjt / cnbe 3yn met cciicn i^oojt- C^oftm Umiiit De 3,0oo?ö^a!jy npt in ^ff 3f öaïïcn/ Öc l^crcr gcUe öaer ccn ge? lucftiöö cnDc Uoojfpocöigïj arciUement / enhc toijöcr^ toat tot bcr Compagnie meefle tJoo?öeeï / enöe onfct aïlec 5alig= fjept i^ flcecïtenöc / De^ nacöt^ pajTcetDe De ©loot öp l©ett-23a[>D,
5^en 3 1. Dito/ De toinö aï^ boten/ met gefïaDige jat bt-fneen ; aïfoo ï)ct Icïijcfte hjeec on^öetuntroeuen belette/ teDöer- Den ton iDijïcni on^ €ent / enDe De ^ic- tuaïp fïont m 'tB>aga5tjn/ naer miDDag bcquamen top eenigbe IBeeutoen / Die ff er goet ban fmaech 5ijn / De toeïehe top tj?ieben / ban meeninge omme goet te llwDen tegni^ Den aenflaenDe ïi^iinter. ^en feïfDen Dito refoïbeerDen tori ten cecften aïïe Deboi?teDocn/ om bccberf- fmge ban .t^aïaöe / Öïjenen / ofte anDec^ tot onfe^jobille/booj een ficchcn Daet) ti beftomen / 't toeïcïi boo? aï nooDigö tot Piefecbatie ban onfec grfontftepDt Dien- Den in 't toerfe gefteït : meDe Dat men aïïe fmo?gené en fabon^ ta De llocït feï)afte / ten l^falm fingen/cn on^ gebeD tot<!3oDt boen foiiDen / om aïfoo Den 5egen <0oDt^ ober on^ te ïirijgen : ^'n Den abont toa^ bceï fnceué gebaïïen / Daec ober ton feer bfDjoeft toai;en / unt oojfaccft Dat top
b?eef Den Doo? fuïrïten miDDeï boo? on^ De .èaïact jtraerïijft fouDe fyn te beliomen.
5^en eerfïen september / De toinDt^epte*^ <0ofl met ïiïaer toeer/obcr fuïïtj? maeeït?''"- ten top on^ Cöaïoup gereet/ om na 't ge^ beDt en De b?oegï)-!io|Von^tfril!)eene- jar ïjt te begrbcn / enDe Deo,: fuïclien miD;: Dei tcgen^ Den aenflaenDe/Doncïïeren/ houDeniDmter/pettoe^ tot bcrbcrflu- ge/in noot te ïjebfaên aen te fp^eïtnr.maec aïfo top Doo? Deflercftnitointenflroom toepnicï) abanceerben / fo toaren top ge= nootfaeïit in De Eeeufcl)e ^aïjp 't Stant aen te Doen/ Daer top on^ faiant-ljout npt Öet p^ harftten / enDe een Cent op bijf öf 6 riemen raaecïiten / met on^ Cöaïoup- 5f pï Daec ober / top öacïitcn oocït cc nigïj b?anDt-ï)om upt ïjet p^ / Dat ban De Eec toa^ op getoo?pen enDe aïreetj? betooo? fen / naer 't bedoopen getij b?aec!ïen tnp on^ € ent op / on^ te toater begebenDe / om ter gemnnter pïaeté ox\^ Debop? te Doen. 9ïlfoo bet p^ ficö brctïjoonDen"/ Dc^^ Den top Den 25lïbörtert-l)ouf ïi toer r aen / Daer top hoog op 't gebergte ïilommen / ban toaer ton gren toater ïtonDen beiien? nen ; maer föo onDer 't 31 aiiD aï^ te fZec niet aï^p^: ontrent toeïeh p^topDiber^ fdjt gcoote JBaibiffeljen ïjebben geI)oo?t cnDe gefmi/ top bonoen ober fiucr mee geractfacm on^ in foDanigen geïeoent- tiept/ enDe fo laet in 't Sacr ra ïjet feïtoge p^ te begeben / Doo? Dien 't booj De Com- pagnie geen boo^öeeï/ maerniico ban bar r Ditfein toao te brrtoacbten ; na Dien top nat ban rorycn toaren/ fettcn top ^jot '4 3 óm .
ê Dagelijckfche Befchrlj vinge van feven Perfoonen ,
»cpt?m* 5epï bp/ijan meening om met be Moo^h-
ooflc binïJt bupten De ©ogïjeï-fangö
t' 5ectoaert öoo? teïaten fïaen ; ontrent
B^anjet 23a!]p gepafTeett siJnDe/ be?
0on|l öet öceï Öacb te 25upen/ met füsate
niifl / fo bat met Uoomoembe \üinöt on^
JlBafl en Eenïïjaet felUecfttecclt/baer
met top beeï luatec in De Cijaïoup ïite=
gen ; na tipt^oofinge üau 't toatet/fctten
iup 't 5ep-ï beber bn / bat met be stoarreï
aïibetmaeï be Cïjaïoup bp na omcoc^t /
gaft on^^ reben om't sepï in te nemen/en-
be bat bp aenbingen te roepen /boojbe
öicïie mifl ïionben top ïjct Hanbt niet be^
fteimen/ nocïj fien baer/ enbe ontrent
toeïhe ^aïjp top toacen/fo bat b' een fep-
öe/ top roepen t' 5ee/ b' anber top roepen
na ^efe/ii' anber top roepen na gene ^a=
ÖP/ gaf ober fukïte onbehentïjept o?b?e /
öat men 't eerfle aiant bat boenïp toaer
foube aenboen / enbe aïbaer ftïaerïjept
ijertoaeïjten ; maeralfo'ttoatopMaer=
ben/ bebonben top ontrent be ,0oo,jbt
25aöu te 5ón/mat enbe nat toefenbe/ iie=
ten top 't boo?-fïaen / enbe fijn be^ nagt^
öoo? oBobt^ genabe toeber in on^ €ent
geïtomen / baer ober top feer berbïijt toa^
cen.'^en % bito/be toinbt tipt ben M- #-
met betrocïten ïocbt/ berricïjteben top
toepnicö ban befen bacb/aïfo top befeïbi^
ge meejl met rnflê ïjebben boo? gcb?agt /
top bebonben menicïjte ban ij^ inbe ^a=
]^ij7 bat meefl boo? 'tbaïïenbanbeij^-
bergöcn toa^ gecaufeert :aï^mcbeber*
toonbe ficb beeï ij$ boo? be B^onb ban be
,?^oo?b-^abD / ff er boogb nut öet toater
aï^ ^cbepen met sepïen. <2^en feïben bU
to / ingbebalïe Bif ïtatjer^ ofte anbere
^cöeejjen / in ofte ontrenbt be 23aï)D
ficlj ö^ïbben bertoont / fonbe men om
Öaer te abufceren / in aïïe be tenten bun?
gefïooïit bebbcn/ enbe rooh iipt be fcljou-
toe ïaten optrecften/beneff en^'t toaeijen
öer ©ïaggen / ban 't f o?t eenige fcbotcn
gebaen / enbe ïnpt getoacb ijthUn glje
Baïjij in / en fettr fijnen ganch be Wtfi- |f «* ^aïjij upt. ^?n 3 3!to / fmo?gen^ mop ïiïaer toeer met toatmc ^onne-fcbijn/ baer mebe be fneen toeber t' cenemaeï i^ gefmoïteti/ top biflen aïföoen beeï 23aïtjs ncn / tic top met öoog toater op 't fïrant geijaeït ïjebben / enbe ban meeninge fijn* be om bit met ïaeg toater fcïjoon te ma=« ïien/enbe in bttfeïterbtpt te b?engen -, op bato bertoonben flgg h^ic of 4 repfen JBaïbi^inbeBabij/ ïjct baïïen ban be ij^-bergen continnrerbcnaï^ boren, üii ben abont fcöootbetoin^ïtEupb-toefïes ïijcït. ^n\ 4 bito/bt toin t enbe ïiet toeec aï^ boren; bato i§ o?b?e gcfleït/ ^\§ bat be ^aflen ban nu boojtaen om quartiec geflabigb fouben toagljt bouben / en toeï neerfligïj nptfien / om ban 't gunt foo bp nagt aï^ bp bacïj mocïït booibaïïen/ ber^ toittigïjt te fijn / enbe bat t' fijner tijt aen be €: €: .flföeefïcr ^ te beï^anbigen. ^ï^en f. bito / bet tof er enbe be toinbt aï^ boo< ren/ ober fuïifi^ roepben top met be Cïja^ ïoup na be iBefl-^aöij om te fien boe 't ficb t' 5ee aï \)itiat ; oocït ofter geen boobc bi^toa^/ ofte iettoe^ bat boojöeeï ftonbe geben/ bocb bebonben bat be ^aïaet tee* nemaeï in't 5aet fïonbt/enbe niet goet en toa^ om te eten / b?acï}ten top toepnigö met on^ / bat on^ feer beb?oefbe. gjnbet: nacï)t begonfl brttoattetoaetjenuptbe iB. enbe m. ^. il^efïer banb. 5^end. liito/lie toint alp boren met rebeïp ïiïaer toeer/ tegen^ be mibbagb ïtaïm ftii/otjtt fuïcïi^ boeren top met on^ Cbaloup / om te fien of baer pet^ geftrant toa^ bat on^ boojbeeï foube ïionnen boen / maer niet bernemenbe 3ijn geïieert/ op toeïcïte toeg biberfeïje JBaïbitTrbf n fieb bertoonben / baer ban eenige feer maït bïe bi n ïiggen : t' bup^ feomenbe inaeeftten top on^ Cbaïbiip ter ©if cberij gcreet in manie:= ren aï^ boïgïit. ©00? eerfl/ttoitbnteii ; toinbt-bicbt geHiippt / be ïjoepen ïirffen^ ïirt ïijn baer acn g|)efptjcïiert in manin:
maecïit/ oocïï op be boebanigjipötöer \al^ boeijen/ öaerongebafrïijcïtyoof^o
.^ationeé fcbcpen goet re gart g:nomen/ fabont^ Quatn'er een XB^iïïii^^ öe .f^oc^-
babem ïijn aen bafl gbem^ecïtt / bee^ boojuoembcUaten foube inbeCbaïoup
geïept
.ucc
die op Spitsberghen Overwintert zijn. 7
tt\n> flcÏÉptit üjojörn / öaet: upt men ïjct if>ar= f b?oo5cnbc/ cnbe aïlc^ öat on^ bacftt goct ^mtm pom fonöc fföicten / met toijfmangljc^ te ftonnenDoentefJDitTcïjrcijgfccetma^''"' mant sijnbe / enbc nocjö een anöcr €öa= ïienbc ; bupte n öe ,?f)oo?t-23a!)ij t' 5cc- ïoitp met ttoee man/of' t faccR toaer Dat üjaeit bcrtoonDe figl) bcc ï iyS / nicöe \iich hc&é be «Caïonp af hantsig ofte ontueets tct grootc menigte Dan ij^ bergen/ eeni* baer maeelite/ aïf ban fonöen tirrgen Dat ' gerepfcn/ niet foo een geö?nn|/ enöe in mogeïijcftVöaer. '^en 7 Dito / fmojgcn^ , fo?nie a\^ Donbec/ foo bat ïjet bn albien mop ireec tntic Mare toermi? ^oune- 1 on^ l)et üaïïrn ban be genoembe ij^-ber* feïlijn/ h^t Vumbeïten upt ben Enpt-lüe-i gen onbent getoeefl ü)are / ton ïjet mebc firn: befeboo'-mibbagböröben ton toe^j niet anber^ al^ boo» bonber fóuben ïjeb* ber eenige iBatoié-baerben geUifl*/ bie benaengenomen.^nbebooj-abontber- ton feijoon maecfttèn enbe in berfeeeftert^ toonbe ficï) met bïafen ontrent be jil^ont ïjept b^acïjten: nae mibbagö fcljerpten banbe,?fJoo?bt-23aljn biberfcïje llDaïbif^ top 3lenfen en ï^arpoen/ be boo^ïganger^ fcïjen. v5)en 8 bito fmojgen^ gïjetoenjï
\yeer / ïjet toinbeften upt be ^upb-toefïe- lijefter ï)anö : ^efe mo?genbertoonben fiaer Eee-öonben in be 23aïjn / maer ïionnenber geen beUomen : nae mibbagb roepben ton toeber upt met be Cljaïonp/ om te fien ijoc 't ficl) aï t' Eee Ijicït; maer niet bernentenbe aï^ een ïiaïme Bec/ 5tjn top gefieert/enbe fabont^ ontrent toefïer- ^on acn on^ (Cent geïtomen. 5Den 9. bi- to/ljet toeer en toint aï0 boren/ met toar- me ^mwt fcïjijn / ober fulch^ ben ih/aï^ mebe ^ianiUmfl/ .fl^aertm Sacobf?. ïlerfien ^nb?ief3. enbe ^ïef lDiUemf5. met be Cïjaïoup gefamentïijeïie ge roept na be ^. ^aïaet-bergfj / om te fienof^ ter niet toaertebeïtomni/battotbooj-
-n ^t%(3m
beeï ofte beiberfllnge mocftte fireeften i in 't af-ro£ pen bonben top een IBalru^ / be toeïefte in 't 5apfoen ban be ©ilTcïjerp ïjet ï)ooft toa^afgefneben/om be €an* ben/ be toeieftefnttoee Rebben/ fiaenbc in 't bobenfïe ban 't 23aeU-bup.é/ bat goet ?^bco? \§/ enbe toegen öefonnnige met ïjun ttoee 6, y.of S.pont/toeUieboo?^ ndembe romp top aen 't 3{anbt b?aeïi^ ten/ enbe ontrent een ï)aif bat©etaf l)aelben : toijber^é maechtcn on^ Ütep^ nae be genoembe.!^). ^alaet-bergïï/aï:^ toaer top be ^aïaet foo ertraoDinarié goet/ enbe in fo grooten abonbantie bon*^ ben / bat Ijet onmogeïijeU fcïjeen te 5ijn : XOekhc ^aïaet bp na banfatfoentoa^
S Dageliickfche Befchrijvinge van fevenPerfoonen , £!^t«n'aïï? toatec-!^o?^/ enöei^be feïtjigeniec, fee toacöt ïjieï/^müan'tl^ofieonse feec ongeï0ch tan fmaecft / maet toaïtj biect niet otieEbaïïen te toerDen. '^- iuat bicft gehcopt enbc ïican^-tog^ / Die met gcoote morpte öoogï) tjan 't geberg- te moet 5ijn geïjaeït;baa' (ici) üaerïïjch^ groote meiiicljte üan ll^eeuïöen ont gotiben/ baec mebebe iBoéacn't ge= becgöte tooit ^emifï/ enbeboo?fuïcfeen mibDeï aïöaêi: jaerUjcftp ,è>aïact tiaït/ en^ bt OQth ecnige ^uëiingh Uaii fatfoen en fmaccft aï^ m 't ©abeiianbt / toy fnebcn gi'oote tjuantitept/ bacc oUcc top fccc toaccn tJccbïijt : tian 't gebergïjte toacen to][i fo onber bc toaï/aïé t' ne e-toaert Ueel 3BaïbifTcï)en flenbe ; fhacï)C^ 5ijn toii on trent 4^oo?ber-fon«e aen on^ (Cent ge ïiomen/ aïtoaec topbe ^aiaet op een tïeene ©ïoeeineen anbec €ent|)ebben gelept (in t a3obt belieft ) üan meeniJige 50nbe be feïbige goet teboubentctDe^ noot 5tjnbe/ ofte tot be I©intec/enbe on^ öaecmebete met^ een^teUetbetfcöen, ^en lo. bito/ fc^oon getoenft toatm toeet met ftïaec upt|icï)t:ontcent mibbag toa^icftpet^in be ,f^oo?bt-^aï)p fien^ öe / bat ficï) ïjeeï ïjoogb wpt Öf t toatet op bebe /\S3dch on^ bacbt een boobe 3©aïUi^ tetoefen^ oüfc fuïch^ ö^bben topbaer naetoemetbeCöaïoup getoept/ enbe öetjonbenbateenfleene Uliptesgn: op bato bafeten top on^ eeefle bacït 1 7 of 1 8. 25?ooben üan dnitcent z.pont pber b?oot öat öeeï goet üiel^en 1 1. bito/ ï)et toeer en toint aï^ boren / upt toeïcfee oo?faec{i top met maïhanber refoïüeerben anber- maeï nocö eentocïjtnae'tïeege Hanbt ter iïljeene-jacïjt te boen / aïfo 't feer ftii toaer/moeflen fp 't met be riemen baïen^ tegai^ ben aboht beben fp ïupöen 23if=^ ïiaper^ Ijouch aen/ aitoaer fp öoogïjop 't gebergïjte toefenbe / fonberïinge geen W§ ïionben fïen aï^ berbe t'Eee-toaert/bon= Den goet öaer iiae bergemunter pïaet^ te berboegen. ginbe ï^oo:^naföt5tjnfp= iunben aen 't genoembe bïache 3tanbt gekomen / aïfo mat ban roepen / ffoegen fpbe (Cent op/ cnbebegabenöaereerfl toattottujïen C«?t-9^ffMteen} betoeïc-
öer.
aengaet in be Mauritius-Bahy i$ on^ niet befonber^ tjooi gebaïïen. ^m 1 z. bito / Öet toeer en toint nocïjaï^tooren/fmo?^ gen^. ontrent v0ofler-fon ïjebben ïjaer be 3[ager^ ter jacïjtbegeijen/ enöerfp?ep^ ben ïjaer in ttoee partijen/pber met een l^onbt bp ficö / enbe i^bp be eene partöe b?ie ïiöeènen beïmmen / toaer ban ö^t een toet 4. mijïen / ïjet ttoeebeÖ?ie / enbe f}tt ïaetfte anber ïjaïf mijï moefte 5Ün geb?agen ; toeïcfte ï^t)£^enen terflont bet mgetoant moet 5ijn uptgenomen / ofte ^ïjn in feojten tgt berbo?ben/ ttoee toaren foo groot aï^ ïïaïbrr ^ / maer ïjet betbe een jonefe ^eefï. %ifoQ be toint upt be (^ofleïijcfter ïjant ïiarbe begofl op te fle^ hen/ bacr mebe fpöetf^t^erchfagöen aen b?ingben / toaren genootfaecfetbe Cent op te bjeïien/ enbe ïjaermetbe CDaïonp nae be Eee te berboegen / booi bien bet öarber begoflte toapen / enbe be Eee feer boï fcöoot/ fouben toeber Qemit ïanbt \3tbben aengebaen / maer banbe flercfee berninge bo?flen fp met be CÖa=« ïoup ïjet Iteger niet naberen / nocïjte om be öolïe Eee te ontïoopen ijtt Eepï in ne^ men/ toant be ^tuerman moejlgefïa^ bigïj toaerfcïjout 5Ön o«ï öe Eee toat in be Mont te ïeggen/ofte fp fouben tian be fcïbige oberbaïïen ïjebben getoojben : in be '^rtTö'pfï «ïbe JBanler-^aïjp toa- ren fp-ïupben biberfcbe 3©aïbifren (len^ be. .i^ocïj berflont icït Ijot bat een 4^an met namen W£f JBiïïemfs. in be ge= noembe j[i^anjer-^aïjp ,eenbup?-flraeï oftepijï/op een f^-becgïjfoubc ïjebben fien neberbaïcn / baer op be feïbige ïangï) bïeef flaen/ enbe i^ naemaeï^ berbtoee^ nen. #en 13. bito/ be toine^.^.<S^. befen morgen sijn <0obt ïof enbe bancït be Éager^ toeber gearribeert / met Ijaer bjengbenbe be b?ie boo?noembe ilïïjee^ nen / be toelcfte top aen jlucïten ïjacïtten en met "^sijn getoafTen/ enbe Ipeper baer ober geftropt in be Cent / aïtoaer on^ ^aïaet toa^/aen fpijcfter^ op geïjangen /
öaii
f mm* ban mccnniööe om tic fo met Ucrb^icfm ^'^' jjoct te touöcu tot öe Wintet / ofte bc^ noot Uf ceiiff öcnöe / om aïfDan oii^ taa toat mede te üertjerffen. ^efen mozaen toateii tup bupten be i^ooj-^aïjij beeï JDaïüi^fieuöe/ ontrent miöbagl) toep^ ben top tot be ©ogörffiincït / baec top mepnben een booömi3i^gïje(ienteï)eb:= ben : maec bebonben bat ïjet een ftuch y§ toacr. '31nb.cn 3tbonbt flaclt be toinbt bart op met buijen. ^cn 14. btto / fmo?:= flen^ m cWtiftiQij toea / boeï) ontrent .ï?)oo,Jt cofïe ^onne ftïaerben öet t' eene= niael op/ ift faeï) pet ontrent b' ^rfypeïïe bat ficïj feer öoogb «Pt 't toater op bebe 5 Dber fuïcjr ieft mijn .ï^etgefeïïen nptbe llooijeonttoaecftte/om b^er abbjj^ te booren ; cenige fepbenïjeti^eenbooben aBaïbi^ / anbere bet i^ cm groot flueft b^: toaer ober ic\\ mp beneffen^ noeb tójf anbere/ met be (Cöaïonp baer na toe ber^ bopgbben / om üan 't gene bf t fonbe mo= Sen toefen berfeftert te 5yn/bettoeïcRe top een groote ber^-gefïo?ben Jl^aïiaifeb belionben/3ijnbe een toijfïten/ baer in top geen ïenj^ noeb Ifarpoen bonben /beeï tiiin teften^ ban fuïcïi^ ; fo bat top mbn= ben bat bp ban be,t)toaert ofte ©in-bi^é fonbe boot 5ijn gejaegt : afle^ toeï bcfigb- tigfjt bc'bbenbe berfocbten begenoembe ©i^ met on^fe^.ïiBan toat npt bet bat- ten ber fïroom ban bc Urffbpeiïe te roe? gen/ bocb nae ïangb roeijen bebonben top meer t' 'Bcc geb?eben te toefen ; ober fuïcjr toaren genootfaecïttbefeïbJge©i^ te ïaten leggen / enbe on^ na be Cent te fpodjen/ommeerber gberectfcbap enbe on^ febenbe B5an 5 toant boo? be bieptc l^onben top be©i# met geen b?eggcbafl maften/ maer moefïen bic ïaten bjijben ep <0ob^ genabe. ontrent ^. *0ofler- ^onne jïjn top anbermaeï bp bc ©i^ ge= feomen/be toeïhe berber t' jcetoaert toaö 0bcb?eben / aïfoo top bebonben bat be jtroom noeb fierrft om be c!^oo?b gincït Öcbben top befclbigbe ©ij? boo? ontrent 5oof ()0 babem 3tijn te b?eggegeïepb/ Cectoijïe top ijct <i^ct^ flopte/ fncOw top
die op Spitsbergen Overwintert zijn. 9
onbertufTcïjen be ©i^ ben fïaert af/ bic f-fPffw- top giflen ontrmt 17. ofte iS.boetbjeet '^"• te 5bn ; ï)et OJetijeberïoopmtoefmbe/ ïiegten top ben ©1^ / enbe bingï)cn gefa^ mentïijcïien aenteroeiien ;naerbattott nu toeï tbien ofte ttoaelf uren babbni geroept / bebonben noeïj toeï een balbe mïjï t' 5eetoaert?j gebjebcn ; immer to^i bebonben bat fonbcr baetban ttint/ met foo toeiïnig bolcït Ijet niet mogeïijcïi toa^ re om fobanigcn ©i,é in berfeliortöeiit te bjengen : ai^ mebe be naebt met mijl be== gonjl te baïlen/ ïjebben top be fcïbige an- bertoerf boo? b?egge gcïejibt / enbe brc^ toaeï)t toat OBoöt fonbe berïenicn/ enbe nemenbc on^ ïicer na be (Cent / baa* ieïi geïiomm 5ijnbe/ toeï neerfïigïi bcbbeïa-- ten uptHcn / of on^ b' eene ofte b' anbec fïaeïj-boucb ban toint foube Rebben met gebalïen/om on^ alf ban op't fpoebicI)fïe baer nae toe te berboegen nibe aïlc^ acn^ toenben bat mogeïbclt fonbe 3ijn. 5^en I jT. bito/be toint upt be jupbelijrïte bant/ met ©o?fl / SB ifl enbe geflabigïje jacïjt^ fneeu / ober fuïcb^ ftonben top be ©i^ niet flen ; bocb fanber ttoijfeï jrjnbc/ban aïbaer noeb te ïeggen ; na bni abonbt- üocïi fcbafte ïïïaerben bet toat op /bier^ baïben Ijcb icït mijn met-gefelïen gefa^ mentïijcïi nae bc ©i^ ïaten roepen / aïfo bc toinbcn aïöicr op b' een pïact^/anber^ aï^ op b' anber 3bn toapenbc / geïijcft icft bertroutoe boo?bcongcïbcïieboogb= te ban 't gebcrgïjtc too?t beroojf^iccïit/ fo ïich kh op bopcban f[aeï)-bongï) fuïcï!^ ïaten boen / om 't mogcUjcïi toaer acn b' een ofte b' anber ïeegc iDaï in berfee^ hcrtbept enbe uut be bolle ffacbsee te roepen : oocït aïfban minber riiico ban een flo?m af te ftonnen rijbni. 5!n 't My ten ban be b?eggc fïacït bc toinbt untbe 5Upbeïöcïte banb met mifi fo flercïi op / bat ï)et b?ie of bp cc repfen niet beeï feïjceï*' ben/ of bc OIDaïoup foube fïepï ïjcbben neber gefonehen / upt oo?taecïi bat eïeïic Eec baer gefïabigb ober flocgïj / enbe top baer boo? beeï toater in ïiregen ; aï^ mcOP &^VPnbni bat bc ©i^ 'f anbcren*
^
baegö^
10 Dagelijckfchc Befchrlj vingc van fcven Pcrfooncn
Viige ücctsc t' 3ce-Uiacct in gcbjeücn/oüer fuïcïi^tap b?ecfenbc tooo? em afgacnbt Qccniöt / om bcrfcecïtmbept aiiDec macl uocï) een öicggetleïöen/cnbecttdjjcfec toabcni 3lijn/nif t ücrtroutoen bat be fcï^ ijige te macftcïijcïtcc fouöc rijbcn. ^oo? bicn lp ïupben niet bc Cöaloup tcgbcn^ hc ïjofte ^ee op mofien rocjjcn honöm fn oni (€ent niet behomen / inaei* upt l3?e; fe öan t' Eee te ijectïeften/ toarenge* noobtfaecht anbec lUanbtaentcboen/ nae bien fp met be Cïjaïonp niet ïangee in be Eee ftonben Ijontoen / ontrent Ijet . 3lant boo? be baninge ïjaec be Cöaïoup bp na ontocerbaec toojbe gcmaecM / bie fp met gcoote moeyte nocïj op 't 3tanbt tcochen / enbe aïbacc anbec toeer toec^ toacïjten / een toijï tijbt^ fïont icft aïïeen öaec op ïjet atanbt/aenfiimbe ïjet bjeefle^ ïijchtneec/ enbe geen teecften banïjaet tjememeiibe / öoeicfttemoebetoaec/i^ ben goebm <ï5oDt beftent / inbe nae* iiacötsijnfe met grootcl3?eugbbe/enbe <i5obt banchaibe/gearcibeert/enbe in be Cent gehomen. ^en i6. bito / conti- nuecrben be fïo?m upt ben ^.3B. met OÖf f^abigöe Ml ift enbe fomtijbt^ jacïjt- frteeu:na be mibbagï^ becöi^f ï»^ toi»t nocï) meerbee metftlaecte/ foobaCiup iiiet ttoijffeïben üan be M^ nocö te ïion^ i
l);cöoegen / enbe aïïe mibbeïen aen toen^ Jfpt«w aen tik mogcïijcft enbe p?ofutabeïi|cïi toietben bebonben: op bato ïjfbbentop een ©aentjen ban boecfe/boo? onfe (Cent gefïeït / om ban be ïjoebanicöepbtbe^ toint^ te meer \3erfeftertte5ijn. ^tn 1 8 .Dito/continuf ccbe be toint met M ip/ ©o?tl enbe gefiabigc jacDt-fneeu/ bat uu cenige bagen ïjabbe gebuert / baer mebe be fneeu fecr geïjoogt i^. 5^eu 1 9. bito / ï)et toeer en toint aï^ boren : nae be mib^ bagb toiert ï)ct toeer feer fïiï/be toint upt ben .Ü5. oberfuïcïi^tupon^€l)tïïoupgeö famentïijcft manben / en toeï berfieii Öebbc ban ©ictualp om 4 off. bcrtoaep^ be bag!)cn ontrent be ©i^ acn'tnae|!c 3lanbt upt te honnen ftaen/ enbe te fTen Öoe öet baer mebefoubebergaen/enbe baer ban bcrfehert te Uiefen : B^aer met ïeettoefen geftomen 5ijnbe/aïtoaer be feï* be ban on^toa^ geïaten / Ijcbben top hit niet gebonben / ïjct toeïcfte on^ bttyè ora foechen of top be feïbiglje nergenï? ge< flraut bonben / roepenbe een groot fiucfe in be Hlrffypel : fuïcft^ bat top fo tuffcïjen be ©ogcïfanch aïsSmebeanbereCpIan* beu t' Êee feonben fien/maet niet berne:» menbe maecïuen top on^ toeber nae on^ (Cent / baer top in beboo?-nacï)tmet S)i|iicö toeer sijn geïiomen. ^en io.bi=s to/ fïercrie,?^. €>. toint met ftouttoeec
nenlien :5nbe boo?-abonbt toicrtöeti eub e ©o?fl/ op bato openbaerbebeïtou
toeer feer miflicö ; cocft öcbben top eeni ge bagen bebonben bat be JBifl tegen^ be nacï)t toeber aennam. 5^en 1 7. bito/ I)et toeer en be toint aï^ boren/met toep- mcïi©o?fï/ opbatobïocpbentmet een boHe Mam fo fjoogf) bat ïjet toater ober te ©aïep tot acljter aen ou^ (Cent flont/ tube boo? geeu 7. of 8. boet ban be feïbi- ge/aï^ top bebonben Jjet öoogïjfle toater te ïjebbeii/ prpïbeu topbe ^on onge- baerïiïrh E.ID. iBat acu gaet De ©lé / b?cfcnbatbefcïbigein befe ejctrao^biiia- ce frojm-toint met fai af rrjDen/ Docïj top namen boo?/bat fco öaeft i)et toeer en bc toinbt iettof 53 'ixtiitfe toe ïaten bat top on^ op ïjet fpoebicöfïe baer mz toe fouöen
in een ban on^ metgefeïïen (met name Sanliunfl/) fijn bmger^/ bat top ge* caufcert ac[)teben / aï^ fp be ïefïe rep^ aen be ©i^ Rebben getoeefï / toeïcfte b»ï<? ger^top fïoofben met ^oon-fap/ enbe getoaffen ïjf bben met toater enbe ^sijn/ ban eïcit eben beeï / nocö metoïpebait (i^ïpbe/ enbe oïpe n \ 4. aï t' famen )aoh gen<S be ïijfle on^^ ban biberfcïje €ljU rurgrjn^ berïeent : nocl) f^ttft ben ge^* naemben Üunfl aen eïclten arm een groote 25ïoet-ftof er geferegen / foo bat Örm be ICrmeu ïjeeï tich f tooïïen/ enbe groote pijn aenquam : iclt gïjf ïïjupcftt^ aï^ boren on^ aiijtï:topbabeubat^em <^obt toilbe gcben ee« geïucïiigöe upt*
ftomfl/
»epttm- ftomf!/ mbc dtt^ btfcïjcr mni Uoo? fioacc bet acciönit. Op bato in Den aUont / Cir JüBacn ao.öaöm out a. graöc n in ICcice/ feeUben U^p öcfclUigöe cccftniad boücn 't <0ebrrgl)tc geilen/ öie top pepïöen E.<0. ten E. cnbe -bïtef tot '^ anöcccn öaröll^/ tcc tijjöt öe ^on ficfj ijrrtoonöc. ^cn 11. öito/ öf toint ^. O. met ^onne- fdjijn/ enöt niet feer hout ; Dcfcn nio?gen ï^onicnDc op De 33aïep / aïtoaer top ojöi- nariïS on^ ber^ trater ïjebbni geïjaeït/ bebonDcn ton Dat De feïUigc ïjeeï üafl toe/ cnDe t' ceneinaeï met öicft |3^ toaec be- fetiua De miDDagö fïaeït De toint toeDec op/ met BW I ©o?lï ni geflaDigc jaeöt- fuecuto / obfc fuïcU^ ïjföbeu top geen Jliam gcfïcn. «2Den az. Dito/De toint J5. <!D. met BMfl enDejacl)tfneeu/aïfo bebonDen top Dat men mctïjftfmeïten ban De fjit euto tot ïtooch-toatec becbec= finge aïj» anDcc^ pDec toceh ontrent ttoec en een ïj^if quarteei liolen UeebjanDc / xmi niet meer aï^ 30. quactceï boo^ 9. lüaenDm geojDineert 5ijnDe / fo toa= een top genootfaecftt inDeanDereiCen^ ten nae meet iioïen upt te fien / enDc bp j^ebjeric ban geen tebinDen/fouDen top m tgt^ Centen Dabben moeten ontfïoo- ^en enDe bp De toercft fcIjicUen / mact na 6et ï)cm aïceeDt^ ïiet aenfien toa|ï niet raetfaem te toacljtcn tec tijDttopDefei- bige in De Doncftere feouöe iDintec ban nooDe fouDe Rebben/ aïfoo \s^iM Dan niet fonDer groot perijeheï enDe moeptc foiiDe moeten gefcljieDen. €)p Dato be= bont irh Dat ineefl aï %m. ïtunfï frjne Binger^ begoften te ftoecren/ Dien \t\\ eenigïje met mijn ^cnneme^ toat ge^ opent/ en De bupïe materie onDer upt De nageld geDout \sz\iliszl fuïcfi^ DatDefeï=
die op Spltsberghen Overwintert zijn. iï
^en 24, Dito/ De toint aïé boren met^JP*'»-' ïiïaer toeer ; nae De miDDagl) IjarDe toint met jaeötfnccu enöe33o?fï/topmaecU=: ten eenige naefl-bupriglje (Centen / fae« quaem om ban D' een in D' anDer te Uon- nen gaen / aïöaer onfeüoïen/al^ oocft anDrre p^iobifie toa^ gelept, ^en 15-. Di- to/ ï)ct toeer enöe toint a(^ boren /Dooi De ^oojDeïijcUe toint nu eehiglje Dagïien gefiacn / bebouDen ton Dattcr Diba-fcïje fmcften Ji^^ fïfïi ontrent De mont ban De j^oojt-^Daljp heten fi^n- ^ni boo?- nacljt toiert ieh ban Den gnioemDen lluntt upt mijn fïaep getoecht/ aïfoDe feïbige onhjDehjhe pijn ïeet aen fijn ©in«« ger^ / Die k\\ Doo,: fyn berfoeeh met mijn ^enncme^ bp gebjech ban anDerc^n^ fïrumenten/ ban 't boojfie hDt tot Den epuDe geopent \yi\ïl^z / Daer ieh op 't been cenige materp bont / toacr upt ieh p?e^ fumeerDe ban De ^ijt te moeten fyn/enDe gebjupchte meDieamenten bolgen^ on^ %vi% vDen z6. Dito/ De toint aï^ boren met ftrnige ©o?fl/ Daer Doo?ondiBa* ter / bier en aïïe^ toat nat toa^ berbjoo^. <Z^P Dato bahten top 2. 23achen ^^oot / toeïch meel top I)aDDen gefift / enDe ban 't ho?t meeï 25^ooDtgemaeehtbooj De ^^onDen. ^en zy.Dito/hïaertoecc met een foet ,0oo?Dn: toinDchcn / enöc niet foohout afó boo? Defen ; ober fuïejc 5ijn top met m\i bijf ^erfonni nae 't ge=^ bergöte gegaen om te flen \^(\t ïjet fleï) t' 5ee al Ijieït / maer aïfoo 't Doo^j De Diehe muïïe fneeu \^tt\ ftoaer te gaen toasJ/ toant men op fommigïjepïaetfnitotDe miDDeï aï^ auDer^/ in De felbigïje fai\\tt / ooch ban De ongehjehïjept Der lUipprn/ hcöteïijch een been fouDe Dabben gcbjo^ hen/ aljj meDe geen boojDeel honte Doen/
bige Itunfl Dooï aï örtfo?tferen/foaeni5pn nae on^ Cent geïieert/ Daer top nae De ©inger^ aïé ^rmen/ban pijn bp nae | bier of bijf uren toeDcr gïjehomen sijn. \\\ onmacïjt fouDe Rebben gebaïïen.^iUj^en 28. Dito/ 't toeer en toint aï^ boren/ ber naeljt ftach De toint l)art op met|v0p Dato lyaH flel)Diberfcï)crepfenBi^ fneeu. 5^en 23. Dito De toint .ï5. €). met in De 23al)p ïaten fien / Die meefl De .ï5. JiBifï / ©oifl en jacljt - fneeu : in De boo?- j 23aïjp in / en toeDer jr aner-ïjaben euDc itaeljt hïaerDent toat op/fo Dat De SBam , De iU. 23aï)P untrocijten \ bermit^ beel enDe eeenigöe geflernte flcï)bertoonDe,||^^^ in De S^aïju fieuDe/ bor.Den topniet
^ z
ge.
1 2 Dagelij ckfche Befchrij vinge van feven Perfoonen , gf»jmm jgfjcraetfacm bacc pet op te attc ntcrcn :i tjulydijch foube 5Ün;bocï)i^epnt»eïöcft»fpr«tt> op ecenigc oïactfcn in be ^ap fcïjcm b? t| E. <0. toan on^ (€cnt / ontrent ben iii- ^^'^• loat toe te iüiïicn iijicfen / maet toiect! becöï) ört ï^acpoen üan .!^aerten ^|a* niet be bebjcginse ban 't toatcr tetfiont cobfs in een ïl^aïbi^ jjefcöoten/ enters^ te niet gemaetht. <Defen atoont ii on^i flonbt nac be fcïjoot 5Ön ^c Vtocige gepje^ boïch een oube fmeerigöc nianDe t' ï)up^ ! pateetbe baten bupten bDo?t gctoojpen /
öjmgcnbe/ foo bjiect iic fcïbige op 't bup? gebjojpen/ hit foflecchbjanben/batbc bïam met be toint te rngO/enbe bupten be ^djoojfïeen i^ gcbjebe n / baec mebe cn^ ,f)Cl)oo?rteen-Uleet bat om ben roocft bJiï gcïjangen toaet / 1' eenmaeï bet- b?anti oocïtfbjecfben be bïamïangébe ^oïbec/ en be geïjeeïe iCent-beuc/ baer mebe nocö cenigöe 23oecften aï^ anbet^/ fcec toiccbcn gefengt -, toeïr fte bjanbt met ||ct liocït^-Uiatec enbe fneeu i^ gefïifl / enbe in gcbjehe ban ïefTinge foube Ijct boo? on^ een groot enbe fttiaer ongtïuch Öeb&en gebjcefl/ aïfo aïïeon^Bictuaïp rnbe anbece beöoefte/ in be gcnocmbe (tmt ïagö. W^tt ober bjp a3obt aï te famen bancïïten / enbe ört bient on^ tot f en bjacrfcl)ouü3ingï)e om m een anber pa€ bctet toe te fien. !3n btr nafïjt be mint E. 3B. baer mebe Ijet §^ bertrocïi. ^en 19. bito / fcïjoon ïtïacr bjeer met luarme ,§>onnefcï)i)n/ toaer boo? be fntm op beeï pïaetfen t' eenemaeï toa^^ gefmoï^ ten :fmo?gi[)en^ be ^onne ^upb-Oofl / fcoaren top in 't E. JBeflen aen ben *Bt' bcr ban 'tïanbttoee^aïbifTfïjenfienbe iangni tijt met ben anbecen liggen fpee= len. (Ontrent mibbagï) bertoonbe fïrö tm Bi^ booj bp on^i€^ent feer bigt ïangé ïjet jlranbt / Wk'kt Bi^ ontrent De Émtlerbammer Hloobgcaenbe gronbt rocï)t / bic na beeï enbe groot getoeït met ïic ^teert/ Bin/ aïë anber^ te matchen/ cpnbeiijh ban bc feïbige gront i^ gerogt / enbe ter flont flcï) in 't birp begaf : j!^ae- mibbag bericïjecn on^ fo groote meenig^ te ban sbjare iBaïbijS in be 23af|tj / bat ijct m$ ba*b?oot fiiïcv te moeten geboo- §m/ upt oöifaecft bat top maer een Cï)a= ionp ïïonbe jil>annen / boo? bien be boo?= nocmbe ^an iiunjl fijne ïcben niet tot Ijcm en öaöbe/ ober fuïcïi^on^ niet be=
toeïcïic baten groot gbefcöaï in 't toatec maecfeten ; ïjet ïf arpocn / na bat be Bi^ met be baten eentïticïttoeegö^toaége^ ïoopen i^ epnbeïycft geflipt :bemeninge toa^ om met begenocmbe baten bcBi^ mat te maften/ enbe aï^ ban met geïee^ gentïjept beter tot Xenfen te geraften / ingcbaïïe top 24 of a^ man flereh toaren getocefl om bequameïijch ben Bi^ te booben / enbe nae be boot te bcnificeren ; top fouöen na aïïe aparenrie een goebe IBinta* ïjebben gemaccïit. lïïfo top met on^ febcn/gecn gebooben Bi^ ïionben itt berfeïiertjbept brengen/ bonbm top niet gcraetfaem met groot perijheï be feïbige langer nae te jagïjen/ maer acïjten ï)et meer tui aï^ toi)f Öept tesyn/bocöom reben i^ ï)ct J^arpoengefcï)oten ;l)etij0 op gifleren in be S^aïjij gïjetocefl/ i^ t' eenemaeï met be ^upbeïyche toint ber^ trorften. €>p bato Ijcbbcn top om tm b?eetTeïrjcïten raocït toat boo? te ftomen onfe ^eï)outoe norïj een beeï ïengöte ge^* ïjoogbt / enbe met sperren aï^ anber^ geput, ^en 30. bito/continueerbenbe 5iébeïijcïte toint met B5i|l/Bo?fl enbe gejïabige !3acï)t-fneeu /nabattopgefa* mentïDcïi een ban onsS maet^biberfcïje repfen bupficï) ï)abbeh bebonben / aï^ mebe in be itoije 5ijnbe met feer 5toare b?omen gl^cqueït/ b,2aecï)ben topoftbe^ fcïbigbc ban tit beflaen te ï)ebben/ba*ou ïjabbe gcftregen/toeïh tot anttooo?t gaf/ toat aengaetaïDierte bïyben/toajjöcm geen ïeet -, maer fepbe met reben tot b?oef ï)cpt gefimbeert te toefen / enbe be^ ïienbe opentïijcïi boo? on^/ ban be Satan aengcbccï)tcn te tocrbcn ^ aïfoo ich ojbï:^ nari^ getooon toa^ fmo^gen^ enbe fa^ bont^Set <ï3ebebt tot <0ob aïmacïjtigö te boen / ïjtbhe icïi öcm 't <0ebebe-boeeï{ gegebca/ eu onber on^ biberfcïjefpjeuc^
^(tabtt.
dieop Spitsberghen Overwintert zijn. i ^
hen aié anöcc^ ijem boo? geflclt / \3ickHc\ ficcöainfe Moof/ aïUjacc lij^i oiiïf ocluat' ^^ft<J!«c fcp bcni tni bccïe 5ijn uptgrlcff ii : macc 't ; feu goct öcbbcn gr bjoogïjt; oor h om (öré 45cbeö Dcfluptmöc met IjftDabccon^/ noot Docnbc) Viccfchrrt te ^ijn / l)oe Ijet fïonb \]p op f enige reben a)^ of bc Congé ficlj aïbaec ïjouben mocOtx .^nbc jloo?t= kuiert lucbcrï)oabcn : na onberfoech ber- j 23aï]ij beitoonben I)aet 2. of 3. Jl^albif^ fïonben tüji bat bp baa* toeï 2. jaer mebc ; fcimv <Den 2. bito / l)ct tucer ml)c toinbt befmct öabbe geVoeefï / a3ob aïmacötigï) ï aÏ5? boren ; alfo ouïj gemeente niet groot berïieöte ben bcfüjaerben / enbe berïeene ; i^ ïjcbDen bjn gcrefolbrert/ bat ingebalïc on$ ftantbafligljept. #p bato befer fnec pcinant niet gocbe bifpofltie be^ moi^;
gen^ Uiacïier gcmaeftt 5ijnbe/ in be ïloije bïecf ïiggen fïapen ofte ïongfcn/enbe niet in 'f <0efaebt berfcöeen / fouöc brrflehen 5ijn ban fijn B?oegï)-ïiofl / en fid) niet brrbo?bercn boo^j 't bjcbcr fcl)affcn bes» Itoeïiïj aen eten te ftomen^iï^ mebc geen
ich een groot flucftbïep^banbenbooj genomineerben '3an linnfifijnbingcr/ Set bjeïefte bja^nptgetoafTen.
5^en cerflen O^ctober / be bjinbt cï5. W, met B)ifï/©o?fl/ engeflabigeiaeïjt- fneeu/ bat men fanptenbe€entboo)be
fbjarreï-bjinbt ben abemquaïichhonbeirantfocn ban (^abali nibc 23?anbebjyn ferijgen, <Op bato floocliten b3p bc ^m- gcnicten.^cn 3 .bito/'t Uiecr en bjint alp
^«•^
boren/ befe moïgen bernamen top ttoee/ en b' eerfïe il^aïrulTen in be 23aïï!j / enbe fijn ban gebaentc gcïijch befe ^iguer itpt- boijft, ï^et gcbogelt begofl aïf boen fccr te baminberen/ boel) ontrent een romp of= te hrenge ban bi^/ ïjicU fïeï) noeil) een me; nigïjte 7 be groote B^eeubien fcijolen nu ter tïjb geïijchbe€^pebaer^in'tBabers ïant op Ijaer bertrecft. ó^en 4 bito / fïerc; fee houbje met supb-oofleïijehen bjinb. €>ntrent be mont banbeBoo?t-^aï)ij toaren bJp groote menigöte ban ij^ tien- öe / öaer Ucm ontrent ecnigi)e X&ah
^" <>•§©» ••,-0 -♦*
,bi^ bcrtoonbe. ^enybito/bebjintnoefj \Z. OoiMijcïi/ baer mebeï)eti)^fïerclt nae be K)aï bjierbc gïjeperft. Ontrent mibbagö roepbe be aTljaïoup nae een bjnmi fhich ijé/ bat on?? bael)t een boobc ©i^ foube 5ijn gf tueelt. .fia be mibbagli luaren ton mr nicïjte ban Bi^i in be 23ajii (Tcnbe / baer ban eniigebicijtïangïj^ bc fïrant öacr ontbecUten/ batmen (bp ma= ntcr ban tpjehen) op 't ïanbtt^aenbe tic^ felbe toeï foube {)ebben gcfr Ijoten : bc X>ï'$ tot noch toe bp on^ gïjefien / iö m alïcr manierm fccr 5toaêrgctoecll. ö^pbato ?D,.3 öcfcr
T4. Dagcüjckfche Befchrijvinge van Teven Perfoonetl ,
©ftoiier. tcfct Woepticnt fo ï)00f l) / bat ï)f t toatpc tmi üué Cent Qtm 18. cf aotjortüan tt felUisf ftottt. Wm 6 Dito / betoint ,0. <Oofleïijfrv ni?t ©o^fl/ .mïfi niöc !Jast= fiteru i aïföo op 't ttccttcch üan bc ^cSc- pm on^ upt bc gejnecnc ï^atncrcn b^it ï)onbcn 5ijri acïatni/ Dccft ccn ban bcfc/ te tuften bc iiamcc lÊmfIcrbaiii : op ba= ro 1 3 . jongïjc ï)onbcn grteojpc n. <3n^ Modi niet nanifu "Jiïcff 3Dmemf5 ïjecft cenigc bagïjni grootc ïtuimpinge in ben bnjicft geljabt / bae r Ijan ïjf ni <BoU W- macötigïj UjU bcdicljtcn. ^eny.bito/ fïcrcïic toinbt upt bc S^, aBeflcïijcftcr ï)anb / met hont bjicfmt lucec. €>p bato ïjcbben top foo 23at)p-tDaert cnbc on^ trent te fteant cenigc ïOaïbi^ gefien / aï- fo fonbf i'ïinge geen ijé in i)c ^aöij lua^/ foubc men met macljt öan UoïcU bacr opbeqnamcioch pet honnen ïjebbenat- tenteccn 5 boel) öupten lit Saï)n Uiaren lup ccnigc bïinchen fienbc / toact uut top
prjefumeerde aïbaccij^ te moctcri tUC^
fm/ naec lup Uonben fien foo toa^ b' ^cf
oné gifïercn afgöetoacpbc fcöouto/faJf-'^^'*-^' öerom op / be toeïe ïte top met 4 toutocn aï^ anber^ Öf'bbf n i3ctfo?gt / aïfo top on^ inbceïbm bat be occafiae ficly boojtaen niet meec foube prEefcnteren . om met on^ Cïjaïoup pcttoep' tcberciéöten/ ècö^ ben top goet gebonbcntotnaecbecgeïcs gentöepbt be fdbigï)e op te ïeggen. %n ben al^onb/ eeji ban onfe ©aten biee op- fettenbc beüonbm top bat Ijct foo Dicït beb?ofen toaer/ batmeit met bc iengöte ban 3 of4,bupm aen geen bier ftonbe getaïten/ ban toeïcïtc ©aten bc bobem^ npttoaert^ toaren gïjetoehen : aïfoo on^ .ïKaga5ijn ban een becï bichtetoa^op* gefïagen ttoijfeïbe ich met / of bat aï toat bocïjtigbepbt bp ficij ï)abbc/ mebc niet minber foubc ïionnen fijn/ ijet toeïcfte icft in tijbt^ be Cotnmanbeuc toeï ïjabbt boo?geb?agen cnbc gefoiiifiitcerc om he^ ter becfojgljt te toeeben ; maer ïjet ber** foecft toiect bpï)aecinbetoint gefïagen/ cnbc fepben bat ïjet febige gnioegljfou^ bc 5ijn/aïffec maer een (Centafloobfe
fijpeï bafl met ij^bcfet.^cn 8. bito / bc I mocöt gcïjceötet too?ben ; nabetïjanbt tornt .ï!5.«2^otl/ï)ettoeberaï^ boren/ met | (tottoaerfelioutoinge/) cenigöetoiïïenbe ÏJÏare3tueï)t/becnamentopnoel)eenifö obertointeren moeten na 't öemïjierop gebogeïte/ al^ ^ereïj (ZBpnben / .fl^eeu-jboet/ ban beter en toarmer3loobfcber:= toen enöe ftrant-leopecften^. "^en 9. 1 fo^gt too?ben/ nabien met be fierfte ©o?|ï bito/ ï)et toeecenbebetoint aï^ boren J alte^ te becflen b,:iefl/ 3ijn topberïegen 5i>en 10. bito / be toint cnbc [jet toeer aï^ I om ïïïeen pot-toercft/ toeïe h ïiïeen aerbe bocen. (Op bato i^bcnboojgenoemben'potenbc i^outtoercft/aïöïftrnietfcergc^ ^onbt bnieffen^ aï ftjn jongen geflo?; i bienfïieï) i^ -, maer pfer of hoper fouber
ben / betoeïf fte onttoyfcïijeft i$ boob glje b^oofen. ^en 1 1. bito /bc toint E. (i^. niet ©o;5fï enbegefïabige^lacïjt-fneeu/ foo batmen boo? be f toare toinbt bupten öe Cent niet fmbe ïjebben honnen bcr; ricöten. ^en ia.bito/b?eefTeïijchcï)arbe toinbt/ enbe onïjantfaem toeer/baer me- bc onfe ilfoutc fcöoutoc(boo? befenom ben roocft op gefet)ban bobenneberi^ gïjeïiomen / be toinbt fïoegï) fo fierch be feöoutoe in/ bat ïjet bup?banbenï)aert ficö bc geïjeeïc Centobecfpjepbc 5^en 1 3 continueetben be Ijacbe teint/ naniib- bacï) begonfl "^et toat te fïinen/ ober fwïcïi^ fïdben toy met grootc moeptc
noobiger toefen, ^Den 14 bito/ bc il^inb E. ^. met geflabige jaeöt-fnccu. (0p bato ii bp abbij^ ban onfe ïtocftonfc Cinne/ bnnchen^-ïtan berongeïueïit/ óacrom top feer berïegöen fuïïen toefen : €enige bah 't boïch l)are getoaffen goet ö?oogenbe inbe'^Hmflecbammer ^toof/ i^ bp faute ben ^onb ban toegen be Ha^ mer ©ïijTingcn on^' gelaten /in be feïbige Cent op gefloten /Die boo? 't gïa^i^ge^ fpjongcn. ^efni abont Ijebben top be J 15 aen bic u. bagen oubt 1 2. graben in Piice5,5ijnbeeerfrcmaeïgefïni : ^n be boo?-naf ï)t op b' eerfle toaefte begofl ïjet toeer m toint toattebrrfoeten. ^en
I f, bito/
die op Spitsberghen Overwintert zijn.
foecr : oUfc fiilch^ ben kh %m lumf! en ?Cïcf JlDiïïemf5. na 't <13ebcrrïjtc gegacu om te beficbtisen ijm bet fief) t' Eec ai Ijicït / meDe toat on^ noel) moeite troo?- öaïïen/öoojbe niemcïjte ban ^s^neeult) toa^ ï)et öeeï flaacc om te gacn / bocïj 3nn nae oroote moeptc in 't .1^. ilï). op 't (gebergte gccaeftt/Daec top üecöe t'^ee renif ö W^ i)cbben üecnomen / ban Uiaer kup be éon ïn 't snnbcn met bc grïjccïc ronte noeö pa^ boben 't oJcbecgïjte ïjeb- öengefien/'ttDcïeïiVüp bertrouöai Dat öe ïefïe maeï ban 't l^act foube jijn.^Clfo ich bemerchte bat met be ^tocïi-bi^ en= öe^anne Der felbigïjeBi^/ beeï boter iDicrtberflonben/öfbbeicft o?D?e gege= ben /aï^ bat men ban mi boo?t eerfl in pïaet^ ban 23oter/ Oïp enbe '^5ijn obrc be genoembe ©i^ foube fcljaffen. .iBebe bat men niet meer ©i^ foube ïiooeften aï^ment' feffen^ ïtan op enen/ enbe meer ©ïep^ hoochen / om fabont^ inbe pïaet^ ban ^anne-bi^ een fiucït bp te fetten: oocft bat men geen ^oter op 't S3?oobt aen ben ^acft foube eten.zïn be booj-abontötbfaentop eenigc BifTeljen in be 23aöp fien bïafen / boc5oo?beeïben Ijet bjeer te onl)antfaem te toefen om tie te booben enbe te benificeren. <B^ bato 5tinonfe b?ie ïfoenber^gefïo?ben/ ban: bantopber een ïjoopten op ^onbag^te bero?berett/ top mae&ten mebe een %cef om onfe geb?anbe ïiooïen te fiftm/ enbe '^ JBinter^ met een befioten €ent te berb?anben /booj bien be feïbe geen rooh fonberïinge ban ïjacr gebê / boo? be ftüa; beli^'tï)ceï beftoarrtopbe b02|t. <©en 16. bito / be toint E.O. met ^neeuto / 35o?fl enbe bjoebigö toeer. ^en i y.bito/ be toint aï^ boten met gefrabige ^neeu/ prenge©o?(l enbe bittere hoube. 5!^en 1 8. bito / be toint B. met ^neeu/ ©o?fl enbe bittere hoube l|et Calenbariuni ! op 80. graben ^ooïé I)óogl)te ïjout ttoee uren enbe bijftigb minuten bagI):B) aer ïjebben naer een neer|lig() onDerfoecïi
ïf
Oaïfuurïicbt/ foo bat men bunten be oaoöw. 'Eent in een Ceflament honbe flcn te ïe* fen. 55en 19. bito/ fmojgens fiiltoeec met rebeïijcït hïaer utitflrljt in 't 5nnben. ©e ©o?tï bingb ïjart aen / foo Dat aïï?^ bat nat toa^ in on^ isEent bicï)t bp't bun? berb?oo^. vDen 20. öito / hout beb2oeft toeer / bermit^ be 41) aen goet ïidjt gaf/ maecfttefe on^ De lange bebjocföe / enbe ongetooone naeljt toat ftojr. ïDrn a i. bi^ to / met mifticl) toeer / enbe een cüoo^be* ïijcft toinbehen / toaer mebe bat groote meiiicljte ban ^é inbe 23aïjn pcrfie / ï>ct toeïcftetop niet bertroutoöénbatban't '3aer toeber foube brrtrceften. .Darc bat top ftonben firn/ foube i)a aen beu C^eber aï bafl met nieu l^é ieggen : cj3c^ nigöe repfen ïjeeftet toeï jJ^ in be Spalju getoceft/ maer nopt fo b?ectTcUjcfte groo'» te enbe menicl)te a(^ nu tegentoooibigö. <©n^ Bier op ben i+.befergefmolten/ i^ in onfe 3lootfe ontrent acbt boet bait bet bup? fïaenbe tot ben bobem bebjoo:: feu/ toeïch ©at ton t' anbermacï ficbhm op geflagen/bet ^^ uut geïjacïit enbe gc^ fmoïten/ bat top niet beter/ jaffecbtec aï^ toater bebonben/ enbe obermit^ ton be fpoelingb foo gereet fmoïten aU f}ct ftïare/ alfootopljet 23ier in geen ober == bïoet b'iböf n / moeflen top bet ebentoeï b^incïien. ^en 12. bito / buuflcb motticf) toeer met een B. 3Ö. toint : toaer mebe \\et |9^ op gifïeren in be 23abp gerocbt feeri^bertrocften,.ïi)a be nubbagbber:= toonbai ficö eenige IDaïrufTen inbe ^a^ bp : maer aïfo be feïbige baer aï in 't toa^ ter bicïben/ toaffer geen apparentie om baer op pet te attenteren : top bebonben ong'pebertoeecïunet b^M baten Itoïeii te berb^auben / enbe be 'ojijk top ber feï= biger opboo?raetniet genoegb ïjabben / 5bn bp on^ eenigc Centen opgeffagen / baer iu top nocb een goebe partu bf bben gebonben' ^n be boo!-about brbben top oné onber-beur bah onó Cent toe gefpijcïiert/om biestoiï bat baer boo!/ be groote ïiou in be feïbigbc Zmt op onfe
onberbonbeuacötofte negljcn enbe een boeten toiertberoojfl^ecïit, ïDcna^bito
1 . b^
1 6 Dagelijckfche Befchrij viiige van feven Perfoonen 3^ fcetoinbtal^üacrcn/ meteen reöeïijdij tocfet/ toeïcfte meïcfttop upt ört bat
©rtoser. Macc Uccfjcö- ^P öato becnamen top tocörc Cf mgïje IBaïcuf^en in De 25aïïp. «©en 14. Dito/ fïiï toeec enöc Mare ïuc|)t; oUcc fulcUé 5ijn Vö![ï onöet oné bijf Wt'itt / tocïUerfieii ban SLcnfmcnnoeré/na't (Örbercïitc gljfgam/ omteflcnljoe ö^t (icï) t' f^cc aï ïjieit : bocï) tori bcbonïjcn ï)ft ontrent öe Einiöt-5aïaetberöl)/feer inocpeïijf li eüDe ftoacr om garn : O^och Dat tou ban be ,^ncf nto beïct toicröen ï)ocoIj' op 't atelier göt"^ te ftïimtncn/ban toacr ton booï hc IB, 35aï]iV t' scetoacrt !nenic|)i:e baii WP toarcn fienöc:aïfo on^ tJcn öoncïter op öc öanbt qiiam/ sijn top toebernaoHïjCent gïjeheert/ baectop onDcr toee gïi ïaiigï) ober Ijet nieuto ge- bjooren |||Tijngegaen.v2E^en zf.Detoint EnpD-oofl/met Ware belöcre ïucï)t/öcfe morgen bouöen top ï)et eerfte 23eerfpoo? ontrent on^ €ent / Daer top tod berfien ban 3tenfen enbe Üoct^ langïj op boïetj öen / ban meeningOe om öe feïbige te be^ homen/enbc foo ïjrt mogeïijch toaer niet te laten bermenicïjbuïDigen rtoubcbon* ben epnbeïijch bat be gljaioembe ^eer toeber te toater foube 5ijn gegaen.
^en i6, bito/ öet toeer enbe be toinbt aï^ booren met fïrenge ©o?|l ', be 23aöp ïcpt op fommige pïactfcn booj on^iCent niet nieuto ^i baft beb?oofen ; nae be fïercfte ©ojfl en lioube / blen top aï l^itt Öabben gebabt/ toaffcr nocï) fonberïinge geai ^$ inbe ^af)p. ^en 27. bito / öeeï fliï met ftïaer toeer / op bato bachten top toeber een ^acUt b?oot/ op toeïcfte öette top inben (ï^ben een fïucft ï^ïj^ «lE^-ble^i^ ï)ebbeen geb?aben enbe gegeeten : W$ be ^onne in 't ^upben toefenbe / foube na be ïïeecheninglic ban be Tafel Sinus een graebt onber ben ^^orifont bïuben/fo be^ bonben top nocï)?. of 8. uuren fcöeme- ringï) ban ben bagö. €>p bato ïjcbben Daer nocö 4. of 5. bifTcöen in be ^oo?bt- 23aöp ïaten fien / baer ober top feer ber^ toonberttoaren. ïBm 28. bito/öet toeer enbe toinbt aï^ booren ; befen abonbt
ïjebbm moeten öacïten : be genoembe meïcïtiiSinJRlapmetbe ©ïoot upt Ijct ©abcrïanbt geb^acï)t/ bic nocï) feer goet ban fmaecfe/ enbe graegï) aï^ bernieu^ tonig ï^ bepeéjcert/ beranberenbe be feï^ bigöccerft raettoat foetigbept enbe een ïmnne il^ijn. ^en 29. bito / fliï toeer niet ïiïaer berjlcï) ; aïfo l3tt nieuto gebio^^ fcn §^ met be fïroom t' eenemaeï toa^ bcctrocï!cu / ïjebbcn top een €ï)aïoup ban toegen be ItamerUlihflerbam ban't 3taubt gljcboert enbe te toater geb,?acï)t/ upt oo^faecïi onfe Cïjaïoup t' eenemaeï oiiber be ,^neeu toa^ ïiggenbe/ met toeï= ïie te toater geb?acï)te CöaïoMp top roepbe aen ben oebcr ban 't S-aubt/baer top met groote moepte öoogï) op 't <0e^ bergï)te öcbben geïüommen/ öanbaec top fienbe toaren bat be J©e|l-S5al)p t' eenemaeï met ^$ toa^ befet/ baer top ontrent maer een mijï t' Eee toeber ope« niuge ï)ebben gefien/maer bo?ber tot ben i^orifout aï bol|}^ : Jl^at aen gaet be ,0oo2bt-23aïjp toa^ mebcboï J|^5 maec b^iftigï) / enbe fpeelbe met ï)et <0etp ge^ flabicï) upt enbe in : be meeuingbe i^ ge* toeefl (fo'tmogeïijcïttoare) ï)et boot- mannen OEpïantaen te boen/ bat on^ ban 't nieutoe gebjofen i^ beïet : 't W^ in be j^oo?bt-23aï)n begonbe flercït nu te fetten/ baer boo? top met oné Cöaïoup groot perijcïteï ïeben ban geïirencbt te toerbeu/lKbbcn top on^ op't fpoebigï)fïe nae on^ i^^ent ge bd?bert/baer top onber^ toegben nocï) ^acï)t maecïtten na een ai^aïru^/ bic foo b^efl bP on^ bmiam bem te gronbe begaf. <ï^p bato berna^ men top eenige b^upne B^eeutoen / ban toeïcï{efoo?tetop in eenige bagben geen babbengefien. ^en 30. bito / be toint s2E>ofïrtijcïi met hïare 3tucbt ; ontrent mibbagb fcïioot be toint i^oo?beïijïi met bupen enbe ïioube. ^pbato bebbentop b' eerfïe tm§ een ^^ter gefïabigb boben ben ]^orifont geflen. 5^en 3 1. bito/ con^ tinueérbenbe.1^. <B. toint met bdbere
<©rto6ff.
Öebbentopeen ^ot i^aerne-meïcïigb^' iïiïareïucöt. %n bm nio?gen bebouben
die op Spitsbergen Overwintert zijn.
biv.
toy be ^aïjp tocbcrUatlmetfonicugc; l)?ofm ^^: Slac niiböagïj fagcn top ttoee ïBalcuttcïjcn/ acfïaöigl) met Dcïtop boo? ïjct nicii gcti^ofcu W ffar nbc / toar u ban een met be €anbm opöet feïüigöc i?^ flaenbe öcbïeben / bien icft met ttoec ïic= fleï^ in bc ftop fcl)00t / toaer oUec fn Ijaci: terflont nae be fcïjoot berbec 23aïjp' toaert bebben begcöen. ^n ben atjonbt bitter ftout. m obcm* 5^en eerfïen ^f^obember / be toint j^. €>. met bittere ïioutoc en flercïïe ©o,2|t ; maer fnacï)t^ ïjcïber Maer Mjt toeer. 5!^en2. bito/ ï)ct toinbcïten nocöuptbe ^oojber-jöant met ftout toeer : (énttcnt mibbagïj ïjebben top boo? on^ Cent op 't f|^geïoopen;mebei^ 31an ïiunfl enbe IBaerten ^acobfs. cm groot fïueïi op be ,i^oo?t-^aï)p getoeefl / aïtoaer fp ïjet ^^ nocö foo fbiaclt bebonbcn / bat ben ^ont op fommige pïaetfen boo? 't fcïbige §^ in 't toater rocïjt/betoclcUcfpmet groote moepte nocö upt \)ct feïbigef ^ §ebben gehregm. ^en 3 ♦ bito / ftiï be^ quaem toeer : bermiöt^ top niet anberé feonben bemercften / ofte bc 2$aï)p ïacl) ijan't eentotïjet anber atanbtbajltoe geb?ofen/en fjebben top met on^ fe^ man toeï berfien ban Scnfeh / enbe boo?t^ on^ berfocljt te boet/ober beffïbige23aï)ptc ïtomen •-, boel) ongebaerïijch berbc ï)albe parten gepa|Teert/5iJnbe bebonben be feï= bige S^aöp aen ben<!^eberban'tïanbt nae gifTinge anberöaïf mijlopening^te Ijebben/ bcröaïben sijn top geïteert / op toeïclie toegïj foo be een aï^ b' anber te met^ boo? 't ^f in be feïbig;ïje 23aïjp roeÏ3t. €>nfen timmerman toiïïenbefijn niufhet af fcöietm / fo \é bet fJbige ac|)= ter in be hamer gebojften/ baer ban eeni- ge ftucften toyt enbe 5ijb 5ij" 9^ bonben / toaer boo? tic 'taffcl}O0tnietiöbefcöa^ bigt. ^en 4. bito/be toint Cofiêïijh/met feïaer uytfiebt / toat beïangbt be fcheme; tingï) ban ben bagb tiic neemt af. <Den f. bito/ be toinbt .ïl.<!^.met ftïare ïueï)tj op bato bebonben top noc!) 4. of y. uren fcöemeringö ban ben bagö > top maeft^
17
ten boute ftïichen/ baer top mebeholf',ii>obtm* ben bp be 23abp boo? on^ (Cent/tot c^a-^"- citie. ^en 6, bito / flacU be toint bart op / be houtoe ïiet fieb tot nocl) toe niet onïijbelijcft aenfien. <Dp b'eerfletoaebt bernamen top be eerfte ©ojS boo? on^ Cent. ^cii 7. bito be toinbt norb nvt be .f!)oo?beïijeUer bant/ met flerche ©o?tï enbe bittere hou. Sinbe boo? abonttoa* ren top boo? on^ Cent op ftranbt ent 23eer flenöe baer top jaebt op machten/ \iic fo bacfl bpon^bcrnambcm23abP' toaert begaf : »i5enigbc ban on^ boïcft baer niet totï geboclenöc / 5ijn top gc"» nootfaecht in on^ b?inchcn^-hannepcti toc^ baer toe te p?epareren. 5i>en 8. Dito/ be toint Siï. <ü^. niet betrochen hir bt. €>)? bato ftonbt toeber een 23eer boo2 on^ Cent op be fïrant / iiic fo ra^ bP on^ bcr* nam bem ban baer maechte/ tic top p?ei fumeerbeiï ben fcïbige n ban giflcren gc^ tocefl te 5ij" / aifo bP cencn tocgb ip gclo* pen. ^cnp. bito/ bctoint^upDchjch met hïacr toeer / enbe niet fonbet'^ hout. ^en 10. öito/ toeer enbe toint aï^bo^ ren. ^efe mo?gcn i^ ban onfcn l|ont be eerfle ©o^gebangen : ,f^a miöbagb 5ij« top onber on^ t^ic ob?r be iIDefl-23abp getueefl/ altoaer top op fommige plact* fen ttoce of b?ic ^ecr-fporen bp ben an* beren bobben gcbonben / be ïockhc \vn op boïgbben / maer geen bernamen ; ah foo bet boncher toiert fijn top gehcert. ^en 1 1 .bito/be toint E.met hïacre Uiebt Bo?fl enbe bittere hou. ^I^cfen berïcbeii nacbt i^ Ijct bech bat op myn ïijf iagb enbe ban ben ?libem nat getoo?öcn toa^/ t' ecncmaeï beb?ofen / bat boen ich toae= her toierbt ich b?cefc babbe ban mijit Mciii bcb?ofcn te 3b" / »Pt oo?facch ich öacr groote pijn ani leet. 5Dcfcn abont i^ bn on^ be .i^icutoe SBacn b' eerfie rep^ boben 't «©ebergbte geflen. 5Deu • 1 2. bito/flil toeer enbe niet fonbcc^ hout. ^n be boo?-nacbt iffer ttoce ban on^ boïch aen 't ^oot-manncn «ïBpfanDt ge^ tocefl / baer fp niet anber ^ bcbbcn gcficit aï^ fpooi ban ©ofTm mt)c 23ca:en. l^cn ^ 13. bito/
1 8 Dagelijckfche Befchrijvinge van feven Perfooncn,
gcb'iiK 13. bito/ öe toint ^iipbriïjcft met öetcoc fie ïucïlt mïje fomtrjt^ Inat fitf eu. ^n öc boo^aüont flach De luinöt ïjait op Dat niet continucecDen. ^nt 14. öito / be tajïnt aï^ üocen met ftïare ïucöt/©o?|l eriDe bittere ftoube. 0]? bato / in ben ationbt i^ toebec eenUat ^iecopgefet/ toat top beüonben t' eenemaeï bebjofeu te 5ijn/ öet "oidcU ton opfïocgm/ entie öet ^^ met 5aepcnaï^'anöfr^ uut acbepbe/ 't toeïcft getmoiten sijnbe iii een anbee gepjepaceeit Bat ban on^ geöaen i^ / om öf t befle met bet fïecftfte geïijcft af te tappen/ bat top in on^ iï5oonin0Hfnt ï)f boen gefet/ ontrent b?ie tceöen tjan 't [tjupj/ban meeningïje om gefmoïten te lÖoiiDen. <É>p b' eecfle toaeche / be toinbt * j^oo?beïijft / met een Mate ïjeïbece ïucï)t, 5iF>en 1 5-. bito / be toint enbe Ijct toca* ais Ijomi/ metïicijte JX^ane-fcï)tjn. 3!nör ljoo?-abont i^bp on^ een groot geb?up^ geï)OD?t / bat top meenben een fleen-felip ofte §0 öergï) in geüaïïen te toefen, ^en 16, bito/ litt toinbehen «pt be .fDoo?be= ï^che öanbt/ metftoeïeïucöt. 3lnben atjont begonfï öet toat op te ftïaren. 23p e]tpericntie Ijebbcn top bebonben/ bat foo l^aefl ïjet eenicljfïnë toaept / 't fp met toat toint b^ t fouDc mogen 5ijn / bat Ijct aï^ ban bitter hontié. €>nfe ge o^bineer- be ïlooïen bebonben top meef! een berbc geminbert te 5ijn. ^en 1 7. bito / be toint aï^ boren met Slacöt-fneeu. ^en 18. bi- to/ be toint al^ boren met Mare ïucïjt/ 3^o?fl enbe bittere ïioube. %lfoo id\ he merchte bat met be ^ne en te fmeïten/ fo
maïen anbere fïncïten ©ïcp^ aen een f.f^^ Metaïe öouclt/ met een boiibeï bafï gc^ ' * bonben / ban toierbe n aï^ boren fcïjoon af gegeten ^narijt^ ïacfjt-fneeu / top ï)oojben mebe een Boj^ Itrae pen. <Bm zo. bito/ toeer enbe toint aï^ boren/ te:* gen^ be nacïjt begonfl öet öart te toa* pen/ maer buc^rbe nietïange. O^pbato ifTer een ban ou^ Compagnie met een Èen^ op 't J^oot-manncn <i2pïantgï)e' toeefl / bocïj niet bernenirnbe aï^ een fpoojban beeï BolTen en Meeren.
ïBzn II. bito / be toinbt (Dofleïijcft met barbe bupen. Cegené abont begon bet te fliïïen /'ïicbte Mane fcb'jn / toaec obrr b^t man ban on^ boïcïi op een Cocbt gingen ; maer ontrent ti^xif toe^ gen feper-babm tocfrnbe/ fteerbentoe* oer/ fonöer pet^ bat ïeben babbe / berno^ men tt bebben. ^m ^^. bito / 't toeec enbe toint aï^ boren.<2^?fen abont maeh' ten top een net Jpupcïi^-getoij^ / bat top in 't toater |!eïcien om pettoe^ ban bi^ tebeüomen/ bebonben in 't ïicb ten ban be ipupeh/ bet ae^ baer uptg^baeït/ enbe nietbaerin:b'oo?faeeftb"at brt ^'^n een liretfte net / enbe te toijt banfcbaïicï^ toal ©en 23 . bitiV be tornt B. i0. met Doncfter ^necuacljftsl) toeöer enbe bit^* tere ftoube. ^abont^ ïaet bebonben top öat bet nocb nietfonberïingb^gefneeut ijaDbe. ©en 2+. bito / be toint 4^. XO, met ge|!abigb bnnficb toeer. ^n ben abont bjaeclien eenige flerren boo,2 ■■, aï^ Doen ftoochten toptoeber een pot Itaer* ne-.lBeïcft/ fp fmaechten bfcï bun,^:
totberberfmgeban'tBiep^aïéanber^/fbaer onber gebaen b^bbenbe eenïianne beeïlioïentoierbenberb?ant/ Ijcbbe kiVMijw^/ ^nroop enbe toat <0ember/ fa een bbt op be 23abp boo? 't |f ^ boen bac^jgaf bet noelj een goet eten / on^ gefouten hm enbe faegen/ toeïcïi if ^ top ttoee of jbïee^ bieï ijteï bïoebigb root /ban nocb b?ie boet bkh bebonben te toefen/ baerjgoetbanfmaeft/ban'tborigeBattoaré tooon^Bïep^in bingen. ©en 19. bito/ eenige fïucften ïucbtenbeenopfommige 't toeer enbe toinbt aï£j boren met ïicbte pïecftenbergaen. 31» be abont fïiï toeer. JJBane- fcbbn / ïtomenbe bp be bijt om ©en 25-. bito/ben gcbeeïen bacb bonc^ nae 't Bïcp^ te fien/ bebonben top bat fter toeer; in ben JSEojgen-flonötfigb^n bet tot be ftnoop ban't €ou af toa^/baer top be j0aen nocb in 't ^. 31D. €)p Data ober top feer bcrtoonbert toaren; ober Iberfïont icït Dat een ban onéboïfhl,os fuïc]i: maecfiten top tot ttocc berfcöepbejbe .IBufftet-ftoseï^Öabbeingeftooïgen/
' isiett
die op Spitsbercrhcn Overwintert zijn.
19
bim l)n bcdaüonbtjJnoclnuctqiujtgljc to02öcri \uaé ; ï)oc i()ct niet l)cin Ucrgacn faï/ ïccrt Den tift. 5Dcn ló öito / bc H^iiiD f nöe 't lüf er aïé üorcn : uiDcr nacïjt Ijac- De J13int uict Jagt-fnccu.^efeuaViont fteïben tuii een anöer 5?in.icU/ öien tu\i Dan |trop-rp gebjcpDt IiaDDen / niaer U:= ten aï^ Doen De bijt luat toijDec ban De JDaï om De Diepte te ijebben ; tvoee of Ö?ie uren na 't ïiachen ban De bijt/bebon^ Den tuu De fcïuigljeVueDer eenljant-Dieh toe-geb?oofen te5ijn. ^en ^-7 öito/ De m\\m baiiabfl ; maer meefl E. Jp. Die fiel) ïjoe ïangcr ïjoe meer berïjief / foo Dat top b^eeföcii Dat onfe €nit enDe al» ïe^ \uatter tuaj?/ om UerDe geraecht fou
C^ntrmt niiDDagb pjelumec rbrn ieïi De ^f^"^ feïjemcriugb ban De Daclj in 't^wiujen nceb te Ijebben grfien. IlinDe boo?-naeDt ff ach De Vuiut meer op. ^DenzDito/Dc bjint ^iijit-bjef^ met betrochc Uieïjt. 3i« Der naeï)t lé Ijet bjeer feer ontïaten / enöc met nat ofte regen bermengijt. ^ni 3. Dito/ De bjinD eiiDe bet Vueer a\é boren met geflabige jagt-fneen. 3\\ Der nacljt begonfi De loiiit feer bart met biujen op te fceUen. ^en 4 Dito / 't toeer enDe luint afó boren : onfcn D?aneh biel al^ mi feer fleeljt ; ober fiilcft^ niet toaert om te Ijac^ hen enDe tefmeïten/ïjetbckUgingbaii 't <ï3ebergtc aen t bjater-bat/ tor leïi U)a- ter D?inelienDe/ aeneenigegiootelinm^
bc hebben / Doeh ié alïeé ( O^oDiof ) bjeï 1 pinge in De binicli eaiifeerDe. ©en f üita
bergaen. ^e f!renge houDe eiiDetoinDt beletten on^ na De jrupcft te gaenfien. ^cn i8 Dito / Ijet toeer enDe Vuint al^ bo- ren, (ontrent miDDaeïjïjeeftljetonflun
Ijet lueer enöcDc Ujint aljJ boren/met gc: fïaDige 31aeïjt fueeu. Op Dato maecft== ten Vup op Diberfcöe pïaetfen in oii^ €eiit feïjiet-gaetm. 5I^en ^. Dito / De
mieb lueer toat afgenomen; ober fulcli^Ujint ^, O met flrenge©o?|l enDe bit
ïicïjten top onfe jpupeft / Daer in bjp met bebonDen: meDe\ïia| bet ae^ t' renemael afgegeten / maer pjefumecrDen Datïjet ban De IjarDefïroomniDcbetïtouDebja- ter tuiert bcrflonben. €>n\ De leDen te f^ereeren refoïbeerDm tou met Den an- beren/ aï eer ton on^ tot flapen fouDen b^gebcn / aïïe Dagen ttoee uuren in De (Cent te toanDelcn : ieli bcrfloiit mcDe aïf Doen/Dat Den perfoon Deborigi)e Uo- gel^ aia^quijtgbfto02Den. ^inöeboo?- naebt fcljoot bet .r^cojDer-iicijt feer / exv bc 't toaé njcefTeïijeU om firn ; DentijDt ban 't "iaec ontDücfet fidj nu toatD^oe- biel). vDen 19 Dito / De IDint ai^ boren / met houDr öonchere lugt. 3in Den abont begonne ï)ctbarötetoaeijen untDcnj^. Ci^of^en. ^en ^oDito/Detointbariabel niet ïjr.röe biujen. Op Dato Drfcr l)ch^ ben inu toeDer een §)aiaet gegeten/ om cm )iüt te berberfen / De toeïche ncrb fra* goct ban fmaeeh toaé. .0aer bifi- tacie bi'bouDcn top Dat on^ illjeeiic bïep^ g'::n noot ban te berbrrben ïjaöDe. wttsin^ *^"«i cafmx december / eontinueer - bvc- bc bc bariabele tombt mrtliïarcïucl)t.
tere liouöe/ tou flooeUen groot bupjojj Den ïjaert / aï^ nieDe in bc ÏUieljeï / noel> tan^ ïionbe ïjem niemant in De Uop ofte fïaep-plaet^ bertoarmen : bic^ 51311 toti upt b?eefebantebetb?iefen/booi 'tbup? gaen fitten. Op batoiiSon^ Ji5ijn-bat op geflagljen / bat t' eenemacl beb,:ote« toaé. ^en 7. Dito / 't toeer enbe toiiit al^ boren -, ober fuieh^ troeUen cenigc Ijacc fïarp-ptaeté tegrn^ bc ïiaeïjel/ anberc bïfben met ïjaer boeten "boo? 'tbuiiJfit^ ten / enbe berf ben Ijaer niet tot rufteit begeben. ^rn 8. Dito / lé De toint feer ge^ lliït/ beïjoirjenö bc flrengbe ftou^e / De toeïche ton niet mrnnbm b:eï bitterbec te bonnen toeber-ftani. f|n De boo?- iiarïit hlare ïueöt met Mjtc Mmc^ fcbijn. ^en 9. bito / fmozgcn^ oe toiüt npt De Ennbeïijcher banbt met boneliec toeer / gejlabigc jacl;t fiieeu/ enbe niet fo ücut ïM t nucenigcbag'jento.^^ge^: toeefl. ^li De eerfie IDaee: e flacU bc üiU tere hoiioe tornt toebcr op. ^m 10. Dito / bc tornt .ï^oojbe met ÏUaer toeDer enbe uitter Kou / fo bat l)f t em toepniclj ban 't bup? uauWltjch^ omljarbmtoajJ;3ae C 2 fi'a
2 o Dagelijckfche Befchrijvinge van feven Perfooncn , ^^^r«m Yoo ptn^c ftoiOe / öat niet tcgcnflaenöe IjectDacct^ ftonöm tup nopt boo? 't fioüt^ ®««««'
top in öe ttacïjeï crn groot öupjmaecft ten/ een togï in be Hop gele grn ïjefabenöe toeöec öacc upt moflen / enbe oné tot toanbeïen öegeüen/ om be ïebentóarm te öouben. Sp bato öebben top on^fou= te èïep^ enbe ^pccft met groot getoeït upt be (Conne ge !)acftt : febert een tijbt
«©^'*^®» ♦ ♦ -ó- *♦
♦• jt . •
5^en 1 1 bito/be toint B W, met bonc^ feer toeer. Sa mibbaglj toiccben top boo? 't bafTcn ban be^onben/een S^eer on- trent ong! (€tnt getoaer/be toeïcfee top na ïangc fc öietcn en fïeften met Eenfen/ een groot flucft achter on^ (Cent öebben geboot ; bat on^ / fo boo? be boncftere on^ geïijcïte ïjoogljte ber ^neen Ijeeïpericu^ leui enbe moepeïijh i^ gtüaïïcn^bie meefï öïïe on^ 3tenfen foo hrom aï^oocïtaen flucften geb?ofeen enbe afDanbigööecft gemaecftt : Cerfïont na be boot i^ be ge= noembe 23eer bp on^ geUiït / baer Uan 't 3^et enbe ©eï inijerfefterbeptgebjacDt; obermibt^ be bupfteröepbt öfbbm top met ïucfiter^ en bjanbenbe haerfTen fuïcft^tetoegïjc geb?acï)t/ bacr touonfe Eenfcn enbe 0ocr^ rontomon^l)iciDen ïeggen / om be^ noot bocnbe baer mebe te befenberen. 5^en iz. bito/ tegen^ébe ïiiibbagö be toint ^upbeitjch met fliïte; fnOc mt foJioutaï^benborigöenbagï).
hm banbellacöeï/ enbe bnp? aen tim Öaert/ fo beeï te toegl^c bjengen bat bet in be (Cent ftonbe gemercïtttoo?benbatter pet ontïiet of onbopben / 't toeïcft on^ bp nae bifcouragieerbe : «©ber fnïcït^ €»obt mimacötigö bagïjeïijcft^ bibbenbe/ on^ niet na berbienfïen te fïraffen,
^«•§^ !?^«^}^
«»%*'&^
^n ben abontïjoojbcntopeen^^o^hra^ pen / bocö ftonben be feïbige niet in 't ge* ficïjt ftrijgïjen. <Bm 13. bito/ be toint Eupbeiycfe enbe E, <i^. met feïaer toeber» 5^efe morgen bebonben top aen 't fpoo?/ bat een 25eer om onfe Cent gegaen ïjab= be / nemenbe fijn ganch na een ïootfgen / baer boo? top in een anbere (Cent gin^ gen/ baer ober pjefumeerbenbatbefeïd be ( boo? bien be ^neeu baer bich tegïjen aen enbe op ïacï)) baer meenbcn ober te ftïimmen / enbe toeber boo? onfe Cent te homen ; DP ii »n een a^-baïpe bicï)t baec bp flaenbe getreben/ foecftenbe fo eenigö eten; maer Dat niet binbenbe/ï)eeft fijn ganch ober be |Bibbeïbo?ger bacft^ enbe feoeï-baten genomen : top focïiten boo? enbe aeïjter be Cent/ of top pet meer ïtonbe bemercl^en / aïfo be ïocit)t toat foe;» ter toa^. Cegen^ ben abont be toint j^. met toepnicï) hoeïte en meerber honbe. ^en 14» bito / be toint 4^. ^ ♦ met Maec
ïijbe*
die op Spitsberghen Overwintert zijn. 2 1
~ öcgföffïf nacl)tï)aböfntopïiocïan0ljer ®(ftm^
i^oe mcf cbec toint / nibc bittcröf r houöe ^f"^-
©ffem* ïijbeftjcït toetJf c. ^icn aUonbt i^ eni ban ^^' on^ Compagnie met een ïi}onöt uptge-
gaen tot bieljt aen 't (0efaercï)tey enDe 9lacöt geljaDt op een©o^;Danijecmit^ öe feïbe ficö in 't OBebecööte/ enbe öe pee- foon fonbec gelueer fijnbe / i^ fonöec pet^ nieeebet te üetnemen toebec gefeeect / maecftten aïföoen on^ fecreet boijen op ^oïöer / cefponöerenbe bupten öe (Sent. 5^en 15- öito/ öe tuint ,f|),<!D.nietUiep' nigö ftoeïte. <0ntrent bemiööagïj luiert Öet önpfïcc / ï)et toeïft ö' oppofitie in l^oï^ ianöt ineöe ineï eaufeert. ^^efenöagï) Öaeïöen top een acï)tec-been üan öe glje^ öoobcn 23eer/ bieaebteron^iCentüoo? öen uptfttjcft toieröe geïcpöt/ omtefien of töp öaer eeniglje peeren ftonöenïocs ften . ^n öen abonöt Viertconöen ficö öe JBaen met ïieffeïijch tueber / iDacr otjer top met 2 uan on^ Compagnji ontrent <iE>ofïer-S>aen na 't <0ebergté on^ gin- gÖ^n t^rmepben / enöe ïiepen öan on^ ^ent een ftueh baer op : een fujeetjen ïja- ïenöe/fo baer pet tot pjofijt ban öe Com- pagnp of tot onfeöerberflngeficööaööe kjertoont / toaren gerefolüeert op öen top ban 't <0eberg|)t teftïimmen jöoeöniet bernemenöe/ aïé meöeon^boo?fle][ïcn= öe öe öaröe toinbenöiefubijtophomenj enöe aïf öan bef toaerïijh ban öe fneeu en= öe feouöe bcneöenfoiiöeïtomen/sijntop toeöer naeon^iCentgeheert. ^iti^tjet berfie baer pcmantinöeöupfïerïjepöti^ getoeefl. ^*en 16 öito/ öetoint^upen enöe E. ten Jï^efïen / met feer feont öup= ficï) toeöer enöe öupflere.ïBaen. Sin öen abonöt flaeft öe toinb noeï)meerberop. ^en 17 öito / 'ttoeerenbetointaï^bo= cen/boï enöe stooeï ; na öe ïjaröe ftoutoe/ öie top boo? oefen öaööen geöab / 't gene in öe /Sent beb?ofen toaé/ begon flcö te ontïaten. 31n öenabonöbieftenebeïmet fneeu enöe öaröe buijen / öe toinöt M> ten <0ofïen. <Pen 1 8 öito/ öe toint Ji^.ten (B. en B.M'€>, met öaröe ©o?(l /en bittere ftouöe aï^ boren gefepti^/toaer upt top bema-cïiten öe .ï^oojöeïijhe tornt iie bittCKfie Wmfm. ^efniabontmöe
met jacïjt-fneeu / fo öat Ijtt |Tc|) boo^ or.^ toat fup? ïiet aenfïen ; öan met lieïjte Mam toafl noclj toat bermaftelijeft/ in tegöenöeeï met öoneha-e .ïBaen enöf ,ï^oo?öeIijefte toinöt feer meïancoïijeft. ^en 19. öito /öe toinöt aï^ boren /toat meeröerïioeïte met Mare ïucïjt / enöe jacïjt-fneen ; öanp?rfumeeröeöatöefe^ be öoo? öe öaröe toint ban 't <ïB>ebergl)te na 't ïafgegeb?ebrntoiert. iï)ctb;oo^fo Öart bat top boo? 't Urachen ban be fneeu menieïjmaeï fcl)?icftten/ ja mepnben öat^ ter menicöte ban 23eeren ontrent on^ toarni. <Dp öato l)eeft öen lyoefi ban onfe iiocït toat afgöcnomen / öie öaec ïangö/beneffni^ meer anöere/meöe öab*; be gcqueït getoeefï. fjn ben abont be? gofl be toint toat te ftiïen. gjnbernaeöt toeber .iD. 3D. top l)oo?ben aï^ boen een flem in fo?ma aï^ rael)ten baneenïïa? ben / boel) 2 of 3. uren öaer naberna^ men een ©oé ontrent öeiSent/ öaer top met öen ^onbt jacïjt op maeeftten/ maec niet op en öeöen. ^<n 20. öito / öe toint aï^ boren, «ontrent miböagö 5upbeïijc:3 ften met ïicljt enbe ïtjbeïijcïi toeer / öat on^ öacöt öe feöemeringl) ban öen öagï) noclj te Tionnen erkennen robermit^ top in eenigïje öagïjen geen ïicïjt enïjaööen bernomen / enöe öe ^onne aï^ nu in 't fSeeeften Capricornus , maecïit öe ijroots fle Eupöec Latitudo, meöe öe Èfüixtn 2o. öagöen ouöt a^.graöenin Leo ,top ttoijffelöe niet ïjet felbige / 't ïieïjt ban be Maen ofte 't ,0oo,2bfr-licï)t getoeefï te 5r|n. Sn beboo?-iucïjtï)ebbentop'tbo=^ rigeracöen in 't 'JCmfierbammeer ©aet- toercft ge!)oo?t/ altoaertopmeton^ö?ie of bieren noe toe 5ijngegaen/teberne= men toat ïjet foube mogen toefen /enbe in 't mogeïijft toare Ijet felbige met fcï^ie^ ten ofte ^aegenbanbni^^oubttebeho:" men : öaer ontrent Uomcnöe fteeft ï}et ficD flilïe gcljouöen/ ober fuïch^3ijn top onberricïjtcr faïten ge heert. «^enii.bi* to öeflaOigöe jacöt-fneeu met öanchec € 3 (ni^
bsr.
2i Dagelijckfche Befchrijvi ©fcem. enöc ïtjtJdijcfi tocer. ^u bet \md}t ftacft öe toiiu ïjait op iiiit beu .?^. iD. niet bit= tere ftouöe. ^^Den a z. Dito / 't tuecr enöe toint aï,é üocen. «I^efc niojgcn Ijeeft on^ %och met ï)etüeri]angeuüanDe©ïep^- feeteï ï)em feec geb?anöt / '?trmcn enöe Sèmqcté gcfeïj?oept / nitt be bïani ban 't fmeec fengenbe fyn baect / iDijnbjaus toen/ enbe meefl aï 't lfap?boo?ban't J^ooft/ïeet ooh gtoote pijn aen be oogen; ober fukli$ i^ Ijethoocïienbanöemge- abanbonneect / enbebj» B)ai:cii,é i^ou^ toeïfs. aengebaect tot nabetr geïegrnt= Öept. 5^m 23. bito/ ï)et toetcenbeDe tuint aï^ boren. Op bato 3iju tun boo? be groote nieniclE)te bec ^neento/ (Ijet hjeïfïi ïjeeï J)ocg!j boo? oufe Cait-beuc ïacï)} geuootfaecïit gebjeefl boojanbere (Cent gaeten te ïilininie n / enbe fo on^ beur uut be^neeu te beïbrntobevmit^ Ujp bagritjch^ buptcn be €ent moeten toefen om ou^ üeïjocfte/ fo fneeu om toa= tetr te fmelten boo? be ïiochagie aï^ au- ber^/ toijten^ De beat toieit op geatbept/ ii bp anöecr upt be geijkt gaten boben op be ,^oïbec/bJaeï)t getjoubni/om ban't toiït <èebieite niet obe tbaïïen te toerben. 5^en 24. bito / be toint upt be ^upbeïijC' fier öanbt met een ïijbeïijche éoutoe. ^abont^ ïiaim ftiï Qn be boo?-uaeöt fcïjoot öet 3f^oo?bec-ïicï)t / bat b,jee1]e== ïijcft toaé om te flcn / gebenbe fomtobt^ groote hlacrljept/ bat meefl be gcljeeie iiaeïit tontinueerbe. ^en 15-. bito / ftiï toeer met betcoeïten ïucïjt / enDe niet fon? ber^ ïiont. Berlebcn nacïjt sijn bne of bier berfcljcnben repfcn 2öeeren boo: ons iCrnt gebjeèfV bie fo öaefi lup be „t^rljirts gaeten (be toeïcfte m befeïbiglie flent fionben openbe/ met be mupïm begr= noembe gaten quamen te fimpben / baer top Dp feijoten / bocïj boo? 't balTen ban be ï)onben te ruglj-iijaert^ glietrebeu Sijnbe/maeehten onfchcrc fdjoor. Ber- mit§ ben boncïier enöe ongeiiicïiïjepbt j ban be ^neeu / bonben ton niet geraet- faem bupten be felbigepcttoé^teatten* teren, (Cot on^ llerfitïi^ ftoocfttcn Oen |
nge van feven Perfoonen , if am / een ïïï)f f nen öutfpot/ nuttigenbe ^ttm^ baer beneben^ eenbacïiljeeteil^ijn/ges '"^'^• benbe pber nian 7. bupm Cobach met een fcïjoone ^ijp. ïS^en z6, bito / be toint aï^ beren met boneïiereïueïjt. ODntrent mibbagïj on^ ï^ocft ,t>neeu l)aïenbe/ ïie^ ten top om bêrfeïiertïjept beu ï^onb upt / be toeïche tcrflont tegcn^ een 23eer fïeö berfette / baer top om böncfteröept niet op en attenteerbeii, Op bato maeftteu top een boom met een rijbenbe enbe een bafle f^rop boo? on^ fi21ent-beur/ om ban be 25eeren niït obabalïen te toerben. • 3fn ben a\3ont flach be Eupbe lijr (ie toint noc!) mrrr op. ^en 27. tata/ Ic toint enöe 't toeer al^ beren nut iijhdijcht ïionbe / fo bat befe naeï)t fonbrr bnp? gc^ )xiacdit i^. Ontrent miöbagij ten ban cn^ Couipagnp totïïenbefijn toatcr ma^ hen / openbe t-e fcöupf bie boo? öet feïjiet- gat toa^/ om iefieu ofter pet^ ontrent moiïjte toefen/ bernam een ^eerboo? be €ent-beiir/ biemetbemnpïin'tge* iioembe gat qimn te fnupbai/toaer cbec ieft opfiont enbe ljet©up?-rocr/ in be Öanbt nam : fdjietenbe ben genoemben 25eer in fijn beï / batter be pjop aï b?ans benbe op bleef ][eggen/l[)pUepaïbu)[be^ renöe iDefl-toaert^ ban onfe Cnit/ ober fuïch^* top bc beur cprnenbe / bita 23eer nut oiifm Ij; onb na joegen :maec ontrent het^ r^enthcmenbe/bebonben be ^necu fo onrlaten / bat top ober öe ftnprn tan in fmuhm enöe ï)cni moe- ftm berJatciK ^e^ abciit^ bemerrï^ten top ben i[)onbt ban ben grniflöe 23eeu aeii fijn lif en geque fi te toefen / baer op top toat oipf banOïijbengefmrrrtlieb^ bril. ^f n' 2S. bito / 't toeer enlic toiubt aï^ boren jDcoj 't ff i}affm ban be bjoeg- ftofi birnainen toeter reu Beer aen onfe Cnit^-bair/ bie al^ boren gi;f:pt/in't cpeue bun be feljupf frjn nuipï mebe in 't u^t ftaeïi / enbe to >t ter 5ijDf n af- tocf eh/ oUf r fuidi^ top nut ïionben fdjit^ ttn/ bvierom na boben garnbe/ aitoaes: be frïbige beter onuerfcijootïiebbinbe/ to^ op ïjem af bimhtn enbe in 't ïtjf
fcïjoj
®f Cf lil fföoten/nt itlf nbc aï fa^uïïnïöc öc \iimi]t /
die op Spitsberghen Overwintert zijn.
i>«. Dien lüii mcörnicthonöeöcïiomcn/tun pjrfumccvöf öat öe Uooj fniï>c ^^ccrcu op öen cfiichUan 't üocïi^-Ujatcr ; öat biiutcn öc bf ut gegoten Vuicct/ aciigcftc^ nicu 51)11. C>cfcn itio^igrn fjoojörn )jo}? in 't Ht>. enbe ,ïD. iI3. öc aLanDt-5Cc raut'' fcöcn. <2^ntccnt Den cïüont fagcu ïdjli ö?if 23cct:cn by bf n anbftcn / brcmocbrn De fflUiglJf öan 't 45cbcrg]()te af-quanicn acïjtfr onfc €cnt oin: fn WeUcn arljtcc Jl>iübrïbo,jgïjïS Cent een oogcnblieU fïaen / ïieprn boen *0ofl aen / luy bae 1]- ten bat be fclïjigfte tooo? be Cent gcho^ men / enbe on^ alfoo aengcbaen foube ïjebben / bacrom nae be felüigenietgeï feïjoten toierbt / pictameeeben be «£)uie met öaec ^Jongen gctoeefï te3ön/boo? tien be fmce üeeï grootet banijetbecbe tua^ 5^c grï]ceïen baeï) tot in bee nacïjt toa^ be ïoeljt fo Uoï iidjt^ tjatmen fch^ih'- ten be frïue acn te flm. ^n be naeijt i^ onfe Cimmanian boo? gtootr^auteni onmarïjt gcüaJlen / fqit Vuel Uijf of f.^ niaeï in oe Itop Vuefenbe gel)abttei)eb= ben / enbe 't fl ïbe öeni met fïeecfeten in öc sijbe aen quani : <0oDt \iiil ïjet ten beflen fteecen. 5^en 29. bito/ betoint f nöe ïjet loeer aï^ boren. €>p bato boo? öe b^oegb-ftofl fagen Vuy een 23eer booj onfe Cent op 't flcant/baeropnietge' feïjoten Sjaint / aïfo toy toertrouben bat i)p on^ nabec ïiomen foube / maernam fijn ftoer^ na 't JFojt / fuïeft^ fïenbe/ 3ijn top ben Seer niet ben ï^onbt nae-gc- boïgïjt / enbe 31 aeljt op ïjem gepabt : ban becniit^ top t' eïcken feer biep in be fneeii facïiten heèrben toeberom. Op bate bernanien noclj ttoee Meeren baec top ai§ boren !]|ae{)t op maeeïiten / enbe me- be niet op beben / aïïeenïijch bat Den ïfonbt ïjem tegfnébeneenenïangïjber= fettebe : bie^ bito 23eer groot gefeöaï met bïafcn / bjijfrn enöe flaen met be ftïautocn maeeftten. ^e^ abont^ begoft Öet toat op te ïiocïen unt ben E. 30. met iiatacötigl) toeer en betogen ïneïjt : top Poegïjen aï^ boen toebn: een öaïf bat
/
^3r
23ier op/ bat aïjS boren feer ïiartgcbmi fcn toa^/flcïlenöe mebeeenCbaloup^ï- ' nuft rrcl)t booj on^j Cent/ ontrent tr^ treben ban be beur / toarr aen ton een groot fcnch fpjengent blep^ üonben / om alfo booï bien iiubbel eenigbe peeren te beUom.n. ïDen 30. Dito / begoft ïjet bar^ be te toapen npt be E. E. ID. met bone;- fier enbe niottieï) toeer. ^mibbagb^ bernamen top toeberom een ^eer bieljt aen on^ Cent/ bie fjet a\$ be borige mebe ontïoopen i^. 5Den 31. bito / be toint toat fulber. ^mibbagljjJ meenben top toeber een 23eer aen beH3efl-5ijbeban onfe Cent ge fic» te bebben : mar r ij? niet gcopcnbaert top bebinben al^ nnbage- bjch^ bat foacnbebmger'^iï^bvinben/ baer bet boleït be Bojfi in bc bbeii gebabt 't b:ï nieefl af gaet / be bonbe toa^ M nu bjbeïijelft. 3n ben abont bernamen toe^ ber een 25eer booj onfe Cent/ bie nac bat top baer een toijl tijïit^ op getoaeï)t babbeii ban on^ j^oojman met ttoee iiog:ï<j in 't ïijfSfftyotensijnbe/feeraf* grijfTeiijcU bupïöen / baer op top terflont uptbieien / niaer is bet ontbïudjt -■, niit^ ben Ifonbt eenberlieerbeeoer^fielbena een aiibere ^eer/ op toeïeïieré baffen top boïgïjben/fo i^ bito 23eer boo? be bupfier^ bept ontbonien / enbe top 3ijn toeber nac onfe Cent geUeert. l^aïenbe een Han» taren met eenbïanbenbebaer^baerin/ bebonben top ontrent j^. €>. ten ,0. ban on^/ bvU begemeïbe23ecr groot getoeït met fjam ban be hïautoen -, jae op beïe pïaftfen ïnipïen gemaecbtbtibbe/aïjjof ïjf t baer met fcboppni iipt gcbaeït toa^ ; 'jn "^atibc mebe berï blortl npt gefcbo- ten / baer op top boïcl)öen/ tot een groot fliieft op bc ,?*)oo?öer-23al]p/ maerniet binbenbe sijn toeber nae onfe Cent ge- beert / gebot ïcnbe aï^ boen bat be hou feer bermccröerben. *ï)e ïfeerc toiï on^ bo?ber in 't Nieuwe-ker betoarni.
JANUARIUS, Anno 1634.
<6n eerfïen '^annarp/ begon|tï)eta«innarp uut be .T^ooJber bniibt toat op te ïioe!ai/ met Uttcu bouDe / jvKljt-fneeu
cubc
Di
24 DagelijckfcheBefchrijvirigc van feven Pcrfoonen ,
samtari? cnöc |at:bc ©ojfï._ <0p Öato ï}ebben top bc toint ^. ((^. bupfïcc tueber met facöt- ^auuftr?
mi^ (ï^etJcbt tot €>obt gcbam / bat öp on^ boo? fijne «Öobbtltjcfeesciiabeinbit Nieu aengcbangcn laer boojaïïenquabc toiïbe bctuarm ; nae toeïch «©i-bebt ich cm ftanne ïjffte Jl^tjn met een ^aïaet Uet geceet maeclten / aen pber ^Derfoon tot een Nieuw-lacr ecn fcïjoone ^ïjp met fe^ bupm Ca&aclfe uptcepcftenbe. <i^p't eerfïe quactiet öernam be Voaecftec een 23eer/ mepnbe öe feïUiglje te fcöieten/ maec i^'tontïtomen. 5Den2,bito/con= tinueerbai be feonbe met ï)atbe toint / bie tegen ben abont feer af-nam met rebe^ itjcft Maei* tDcbet. 2ln ber .ïi^acötüec^j fcöeen on^ tluee of bjie bcrfcljepbe rep= ! fen een 23ef c / acljtec en Uoo? öné Cent / 1 maec fo öaefl ï)p on^ üecnam flêïben öct op 't ïoopen. ^en 3 . bito / be toinbt üa^ riabeï met bittere ftoube. Ba be mtö= bagö 5ön toebec ttoee of b2ie 23eeren btio? enbe ontrent onfe€ent berfcïieenen/ baer top al^ boren l^acïjt op maechten / ben ï)onbt bp een feomcnbe / t^ieit l^n feï* bigöe fïiï fïaen / gaenbe een ban onfe Compagnp met een fioa* baer nae toe: niaer bito 25eer ïjrt anber boïcït flenbe aenftomen nam be blucljt ••> top bebonbcn öatter gefïabigï) Meeren ontrent onfe Cent öaer ontbïeïben/ toant top nautoe- Irjcït^ een uur ttoee of ii^it b^p toaren : top fagcn aïj? boen ooclt beeï ©offen / foo boo? aï^ acïjter onfe (ïEent / mebe be^ «lerchten top bat ïjct ïicï)t ( OBobt 5p ïof ) ficö begon te bertoonen. 3!n ben abont fïonben top ïange beneffen^ be (Cent en toacöten nae een ^eer iiie top in 't ge* flcï)t öabben/ maer quam niét teboo?^ fcïjijn / enbe aïfoo l^tt öeeï bupfter toa^ èebben ö^m niet berber gefocïjt.ün ber nacïjt (joojben top ttoee 25eeren achter on^ iCent b,zee|Télijcltt geïupt met ben anberen maften/ p?efumeerben bat ben eenen een Ipjope geïjabt öeeft / enbe ben anberen 't hafen-b?oot ïjfffttoiïïenont^ nemen/ Ijet toeïch beeï tijbt^ niet geïuc= feen toiï : baer toiert mebe ban on^ Com* pagnp een ©0^ gefcöaten» ^en 4» öito /
fneeu gemengïjt/ bocö niet fo bitter al^' op gifïeren. ^efe mo?göeïifïonttoeber een 23eer boo? onfe (Cent-beur / maec bertoöcöte onfeftomfïe niet. ^en 5.bito/ be toint,?^.O.mct ïijbeïgcfte ftoutoen^ be ftïaer uptflcöt, €>p batofagentonbe 41) am toeber boben 't O^ebergljte /tik top nae mijn reheningï) toepnigö min^^ ber aï^ anber ïjaïf €tmaeï eerber beöoo?:^ ben gefien te ö^bbf n. ^en 6. bito / be toint enbe toeber ai$ boren, ^n ben abont bernam kk ttoee 23eeren aenbe (0otl-5pbe ban onfe Cent / baer icft met iinhMt fcöecp op-fcïioot / betoeïcheter* ftont na be fcïjoot be bïucïit namen, ^en 7. bito / 't toeer enbe toint aï^ boren met lk\}te ,E5ane-fcbijn. ^mo?genéboo?be b?oeg-ftofl ïiet ficf} toeber een 2$eerboo? be beur ban onfe Cent binben / tnaer fa Öaefl aï^ Ij? on^ bernam ftoo^ 't i^afe- pabt. <ï^ntrent mibbag(jliepbe3!fonbt uptnae een ©0^/ ban betïietbefeibige terftont / enbe toa^ batcïijcft tegen ttoee 23ceren bocnbe met baffen / bie ban ïjem mebe jijn berïatni : ho?t^ baer nae fagen top ttoee 23eeren acïjter op on^aenfto^ mm/ tik fo 't ffï)em ban ttoee anberen berboïgijt toierben/ toant fptegen^bm anberen ïanglj ï)abbm geb/uït; foöaefl be feïbe onber fcïjoot toaren i^ emban tik ban ^an itunfï boo? ö^tfcïjiet-gat met ttoee Itogeï^ in 't ïijf gefeï)oten / bie op fijn 5ijbe bleef liggen / baer op top ba=^ ttiijth met on^ bijbm uptbieïen / mbe be feïbe met be aienfen geboot : be anbere na!nen met groot gebuïber bateïijclt be blucïjt/ fo bat top p?efumeerbm nocï) een gequefl te toefen / bie 't nae ïange ber^ boïgen on^ ontïepbm. ^n 't toeberftee^ rmfagtjmtopem anberm 23eeruptbc il^efïeïijcïter-öoecïi recïjt op ï)et geïupbt aenftomm / baer top toeber !3(acï)t op maecïitm / mbe öcm boo?t-b?eben ban be Baïepop be,!^oo?bt 2Bai[)p/boo?bp onfe Cent tot ontrmt ©eeré Cent / baer top beoberïjant öebbm geïiregen ; topfcöotenöem fomtijt^metbe Eenfen
m't
5flniiön.i" '^W/ oeïijrft men 't i^Mrpocn ineen ^3©altji^ Doet / Daer öe feïüige Dan op öeet om öen Doojn upt te hrijgöen / ban een anDet toeDec baec op toe-fcï)ietenDe / fo öat tot) ( oBoöt fp bancft ) op öee^ tocïjt ttoec Éreeren tcc Dooöt ïjebben öebjaeöt/ enöe gctriït met b^^anbriiDc haecfen / 't üeï nibe Uet in becfeftectïjept öeb?acbt:toii Uonben in ben eenrn een / cnbe in ben an^ beren lbei;be be ïiogeï^ ; op bcfe toeljt mofl on^ ,^oo?man in 't befle üan 't fpeï na be Cent/ npt b?eefe bat I)em bocïjt fijn teen becüjofen te 5ijn/ ban iénoc!) ten befïengeïiomen. .ï^aberöanbtüeci namen top toebec b?ie beeren / bic ï)un coet^ nae be gïjfboobe beecen flelben: maet ciifo top ban öet plagen / boo? bien be ^neeu facljt toa^/ feec moebe toaten / Ijthbm ïjet baec bp geïaten. ^en 8 bito / be tojnt M. W. met jacöt-fneeu. €)p ba- to üecgaberbai een öoop beeren acï)ter on^ (£cnt op be ©aïep / aïtoaer een romp üan een JBaïbi^ ïaeï) / toeïcïic beeren top in ben abont-flont met Ijet beur-bjehên ban be^flBac n/aen berfc l)ep- be partpen ban ben troup Ijebben flen bertreeftm /fomttjt^ 3. 4 of 6. bp ben an^ beren/ aï b^uïïenbe om/enboojbponfe Cent / baer ban b^ie boo? lic hap-banc^ ften öaer cour^ namen. «Öen ban be feïbe ober be ^tebe ban be COaïoupe fp?in= genbe/ rooeh aenï)et©ïep^/boo?betcn aen be M^ft geljanglir n / bie ban onfe .ïi^oo^jman met Dubbelt fcïjarp in 't ïijf gefcboten ^ijnbe/eben-toel ontbïncljten -, ftojt^bacr nae een anbere homenbe / bit ban on^ «Compagnp foo getcefttoiert/ bat ï)p op be feïbe pïact^ bïeef ïeggen / fleeehènbe |)em noelj een Xen^ ofte ttoee in 't ïijf/ bic top (bermit^ ïjet ^^onnen- bagï) toa^ ) niet en onttoepDen : ton ï)eb= ben ben gantfeïjen öacöennacljtfome- nieïjte ban beeren om on^ Cent gcïjab/ mahenbe een bJeetTcïijcït giiupDt met b?tjfTen / bat fo ï)et gcbucrigl) nacï)t gï)e= toeefl toa^/ topgejlabicöinbjecfcfoube 5Ön glöetoeefl:fp öieïbm öwnaïintrou= pen / top bcbonbcn onbec be b^e op giflcr
die op Spitsberghen Overwintert zijn. ' 15
gefcöotcn beeren een ïDijfften/ baer upt 3ittnuar« befluptenbe bat^etljaer fpeeïtijt mocfic 3Ón. " 5^en 9. bito be toint M. O. met ïicïjte B5ane-fcï)pn enbe ïijbeïijeheïtoui be : =Ü>et geD?up?i ban be beeren aeïjtet onfe Cent nam nocï) aen. (0pbatoont- toepben öet boïcïi be op gifïcren beïiomen 23eer/ in 't biïïen ban be feïbe quam'ec ecu anberc 23eer op on^ aen / baer top ^iacöt op maecïtten j maerfoob^ieïju on^ getoaer toierb nam be bïucïjt/ bie ton nae een toijï berboïgen^ in ben bil feïjoten/ baer ober öp jïiïle bïeef flaen/ bocïjöet anbereboïcït bernemenbe/ bic met llenfen nae ïjem toe quamen / heeft Öcm met be bïuejt gefalbcert : top fagen aïf-boen biberfcïje partijen a / 3 / of4bp f^en anberen/ ontrent onfe Cent / ban fp quamen niet onber fcï)oot, ^en lo.bito / be toinbt aï^ boren / met fliïte enbe ïieïjte jlöaen-fcï)ijn. (©pbatobebentop 3 of 4. toeöten / ï)ebben tot berfcïjepbe repfen i3acï)t geöabt / enbe eenige getreft/ boel) geen bcïtomen. ^n ben abont fijnber b?ic ban o\\$ Compagnp toeber upt-gegaen / bonben Ijet fpoo? ban een 23eer in bc 9Cmfïerbammer nieutoe Cent / aïfo De beur ongefloten toa^ -, fp ö^ööen boen toeber op eenige beeren 5!ael)t gemaeïit/ bocö geen beïtomen; on^Cimmerman een toepnigïj ban fijn maeïter^ af \3iiiC' ïienbe/bernam b?ie anbere beeren: baer Ï)P nae toe ïiep/ in meeninge be feïbige na fijn €ompagnp te jagen /maer ontrent ïtomenbe facö'erbaer fo beeï bpbenan= beren flaen/ bat l)p upt b?eefe naesijn OTompagnp tot feeunben retireerben/ top bernamen mebe beeï 3)'o»oe beeren/ toaer upt befïuptenbe bat be feïbige ttoee maeï in 't jaer genereren : boel) niet meer attenterenbe 5Dn top toeber na be Cen- ten gefteert.
515en 1 1 bito / be Wint aï^ boren/ met ïijbeïijchefeoube. (ontrent mibbagfeöo^ ten top een 25eer/ maer ifl ontlopen. (Dp bato jiebben top o?ber gegeben / bat b?ie ban oné Compagnie / toeï berfien ban l^munitie en ©ib?e^ booj 3 bagen ïjun ^ foube
26 Dagelijckfche BefchrijvingcvanrevcnPerfoonen,
'H^arpfowöfn ontöouDcn in tïe^<0cnecaeï^ ofte mmflecbammcc^ (€mt/ tot txttcitk Uan on^ ïeDen / aïs ooch op l^opc tJan cc^ niqc becrcn te beïiomen / om öaec boo? '^ Compagttie^ ottftoflenteöerïïcïjtcn/ Die met öun bjijen toilöaecgegaenfon. ^e^ aüonöt^ Voa^ De .ïBaen öeeï om= bangen met een grooten ring/een toeec- ïjooft aen De €>o)l enbe 3©efl-5öbebin^ nen ben fcïben ring. .^nacïjt,^ ié bp een ban on^ Compagnij een üjitte ©o^ gc= fcïjoten. ^en 1 2 bito / be IlDinö enbe 't Sueet aï^ boten met Uïace ,f|^aen-fcljr|n / Ijetfïonbt aïfboen ï)oeoponfeboo?gefep= i>e Compangion^ / fo ïjaefl fp m be boo?- noembe <l5eneraeï^ fCentgehomenbja- ren/ 5 beeten af qiiamen / Daet op fp ge? itjchec-ïjanb aenïepben / maec aïfo boor 't obet enbe b3ebecïoopenbebup?-roec^ bocötigb gïjetoo?ben ^fjnj ïjebben geen kian aïïen af honnenb^anben. (©pbato refoïbeerben k\\ mtt mijn goet obet te Ijaen / om op aïïe^ te ïetten ; gaf oné an= öece b^ie met-gbefeïïen bjat bjanbebjga om öaec te beuberfen banbeemit^ mijn Ijumeuce met ben bamp bet ^toof niet obec een en quam / ben icft om aïïe onge* baï boo? te ïiomen/ bjebec na onfe ILootfe Sefteect.^efennacöt beenamen bjp b^it öeecen boo? be Cent/ baet bJp met on^ ttoee op aen ïepben / ban 't ï^oec ï^ceft aï^ boren gebjepgcct / enbe geen fap on^ i^ behomen. 3Bp bebonben bat aï^ men öe ÏSoer^ gelabe'n in be ïiacöeï ^dbe ïjet pfet feec ontïiet/ toaer boo? ïjrt fetupt nat Jüierb / bat öet toatee 't ïaetgat upt ^[iiam/be^ top nabec-öanbt be feïbe baec ongeïaben in fettebe / enbe op bjoogïjen iieten. 5^en i? bito / bupfïee toinbigö Itieer. (^etflonbt gincft ich toeber na be iCent; ho^é na mijn homfï beniamen tup toeber een heet / üie top boo^2 't fctjiet- gat unt be ^toof bp-naefl ïjart-fleecït öoot fcDotni/ üetfeïbigetoaieenjongö beefl / bie ton boo? be firenge houtoe on= gebiït ïieten/ ^abont^ bernameneen anberen ^eec / baer top toeber op toe* ïepben/ maef ÖP^f^^^nOevbefijnhocr^:
fo ïang men fleö ba'bojgenftanöoubengja^ajg fuïïen be beeren tot bp na aen ben tromp toeï homen ; maer fp toerben boo? 't beeï fcïjieten foo fcïjou/ batfoïiaeflmenfïcï) rept/ Ijet ffot ban 't 0oer öóoren / ofte be fa?anbenbe ïont bernemen / fp öun op 't ïoopen fleïïen. ^en 14 bito / begonfl be 3©inb npt be.T|Fioo?öer-öantopte(lelten met jacïjt-fneeu/ geheel bnpfler/ aïtemet een blinchban bej¥iaen. ^efen bacï) (jcbben geen ban bepbe partijen ^acljt geöabt / bermit^ be bittere ïtoiibe enbe ïjarbe Bo?ft. l^en 1 f bito / be iBiitb M» i©. ftijbe Uoeïte met barbe ©o?fl en jagt^ fneeu gemengöt. 5^e^ abont^ quam oné boïelt toeber bp on0 inbe (Cent om eeiiiglje behoeften / fepben geen beeren bernomen te ïj^böfn aï^ in 't ftomen/ enbe op ïjet flranbt ; maer fooï)aejlï)p Öun getoaer toiert nam be bïuct)t : top geïoben bafleïijcft bat De beeren in noot- toeer in ïjumie ïjooïenbïijbenofteineen ïontoe pïaet^ bertrechen. ïf et b?oo^ bc^' fe nacöt in be ^tochbi^-baïij / bie bicl)t - aen ben ïjaert fionbt bp na eenljanbt- bieB.vDen 16 bito/continueerbe be .ï^oo?- bebjcfee JBint met ftrenge ïioube -, jae 't toa^ fnaeöté foo ftoubt/ bat niet tegen=; flaenbe be ïlacïjeï gefïoocïit toa^/ top aï^^ ïegaber ban ftonbe npt be ïtop moften / npt b?eefebat on^beenenberbiofcnfou* be öebben / top ïjabben nu 2 of 3 öagïjen ïanch be jiBanemetfoeenring^aï^bos: ren gefept omtrocïtengeflen/bernamen aï^ nocö geen beeren. ^en ly.bito/be^ fen mo?gl)en berfïonben top / bat onfe b?ie metgefeïïen in be 'JCmflerbammer Cent 3ijnbe op be i^onbe-toacljt/ een grooten ^eer geboot ïjJïbben/ be toint enbe ïtoube continueerben / fagen in be eerfle toacïjt een 23eer boo? onfe Cent op ïjet ^^ / maer on^ bernemenbe i^ ge^ bïntöt. 55efen naeïjt ï^ehhen top on^ ^ier boo? be berbe-maeï göefmoïtm. <Bntteï\t 2. 3©. .ïl5aniöoo?Dentopon^ met-gefeïïen fcbieten / baer op top mebe nptbieïen / om be^ noot jijnbe ftaer te affifleren / baet feomenbe fcïjoten ten
ttoees
die op Spitsberghen ovcfwintertzjin.
aajtuarp tto^ctïe-maeï op cm 25cciVöic Vuii üoojt^ öoot ïf nf!ni. !3!n öc ï^onöe-tüacht iji \uc= bcr ccn 23f cc boo> on^ Cent Uci-fcbennt/ Die bn cm ban on€ <0cfcncn met ccn ilto- 0cï/5ijnöc acn i ó.^nchc gcWooft/ om na ccn ©0^ te fcljietcn/ Die gefcljotcn tuiert/ en üoo?t^ \ic Ulncïjt nam/ maer lo.of 1 2. tceeöen gcïoopen 5ijnbc/bïccf ïcgacn/ cnöe toert met een ïenfe-f!eecft gcDoot : otJcrmit^ öc bittere houDc lieten öefeïUc ongcUlit'ïegacn. 5^cn iS.bito/cenljarDe
27
ber toat af te nemen / foo bat hjy onfc ^anuarg (Cent openbe. C>p bt mibbagl) 5ijn on^ mct-gcfeUcn upt be anbcrc Cent om 23ier cnöe b?anbt gehomen/fepbenbat op bato Uier 23eeren ontrent bc Cent flcï) Uertoonben / bacr fp nae fcï)oten / maer geen behomen. 3\\ ben aüont üer^ namen tuip een 23ecr ïDefl af ban onfe Cent/ tic it»p niet onber fcjjoot hregen. ^ct ïaet ficï) aï bier nae menfcijen vier=ï ftant aenfien / boo? be mniicbbnïbigljc
j!>.3©cfïe tüinötmetjact)t-fneen. €>p fncen enbe gctiabigöe Bo?fl/ bat ment
bato befcr / nam be honbe bapper toe. ^cw 1 9. bifo / met ber meerberingb ban tDinbt enbe Houüe/ bat ficbboojonéaï toat b^oebigl) op bebe/ 43ot.t toecttuat on^ ban nocDe ié. €>x\fe J^rancc Jl^ijn enbe ^5iin toa^ foo ï)art bcbjofcn / bat Öetfcïjïer ongeïoojüjch i^. %n ben abont 3ijn oné niet-gcfdïen toeber omb^anbt enbe Bictuabe gehomrn / fepDcn. bacr win boo^ ge baïïen te 5ijn. ^c ^pma- gie ban onfe Cent/tuiert booj be ©o?fl fo getrocften/ bat ton me e noen bat be ^ec- ïeu en aï afgerueïti; toierben. ^cn ao. bi^ to / eontiuucerbc be toint enbe honbe / fo bat top upt be üop mofïcn/enoii^tot toanbeïen begeben. <B]? bato een ban on^ met-gefenen upt een aerbe ftanne b?hicftenbe / i^ onbertuffen fijn baert acn be feïbe ïtannegebjofen. ï^et toeber ïaet ficï) nocb flrenger aenfien / foo bat top biccfen möien be ïtoubebermeerbertbat ton onfe Centm fuïïcn moeten brrïaten : ï)acï«ten mebe onfe Irrancc ü^ijn uut i)ct bat ; fïelbcn aï^ boen een bacïi23?anbc- toijn boben op De *)OÏbcr / ban bïeef on? bcbzofen : bcbonb.cn ban gcïijcïicn ïjct in be ilocïi^-bjater bat/batongcbacrïijcïi ttoee treben ban 't bnp? / enbe tegcn^ oc ïtacïjcï arn flont / in bc tijt ban b^ic uren ren pmch bicïi |3^ gemaecftt / maer m= bien tüp met een goebe 3toobfe berden Öabben gctaccfl / en fouben geen noot gc= ïjaDt ö'-'bben. ^cn 28. bito / iic toint cw be 't tueer aïé borai/ tupïjcbbenbitet- macï onfe Cent beur gefloten gcï)ou= ben / tcgen^ be mibbagï) begonfl ijct toc^
onmogcïijcïi foube oojbeelen om )egen^ 't fapfoen te bertrecïicn/bocï) b' uptïtom= fïe bacr ban i^ <J3ob 'BCïmacIjtigïj bcïtc nt, ^cn 22 bito/ bcrtoonbcficl)l}cttüebec toat göetempcrt/ met fïiïte enbe groote hïacrte in 't Eupben. O^M 'mibbacb 5ijn onfc met gefcïïen bp on^ geïiomen / omme ( aïfo Ijet ^onbagïj toa^ ) gïjcfa^ mcntïycïi Ijet <i3ebeb tot (Dob Hïmacï)^ tigï) te boen / fcpben bat fo tot berfcöcp^ bc maïen beerenin'tgefïcï)tgeöabtï)cbi ben / maer nopt onber fcï)oot/ bemerefts ten mebe bat be beercn met bit facötc; toeber acljtcr onfc Centbermeeröerben. Ccgben^ ben "^bonbt berïjefte fïcïj be toinb / top bernamen ontrent onfe Cent eenige beèren/ bocï) foonanietaï^boo? bcfen. 5^en 23 bito / fcïjoot be Jl^inb upt na \}ct (0oflen met f!ijbe ïiocïte/maec nietfo ïioub. ^cfeboo^mibbaeï) berna- men top eenige beercn / boel) ïjicïöen ïjiui bcrre ban be i^cnt. ^c^ mibbacgtj qua^ men oné met-göefclïcn om bjanbt enbe anbere noobigc beïpeften /rapporteren^» be bat fp ïupben biberfcïjc partijen bee^ ren öabben gefien / bacr geen fcï)oot op ïtonben ïtrijgen. j^a top ïionben ficn toa- renbtr een groote partye ontrent be hrcngï) / ofte tïucït ban be boobe ©i^ ; ben geï]eeïen bac|ö boncïier enbe nebcï^ acbtigb toeber ; bc$ nacïjt^ fcljoot ïjet Boo?Dcr-ïicï)tbjccfTcïijflJ. ^en 24. bito/ fontuniccrbc be Ooftc-toinb met gcfia* bigc Sïacl)t-fnecu / bupfler enbe bujöacö^ tigij toeber / foo bat niemanbt ban on^ bupten be Cent gincïi. ^m 25 bito/ ba= ^ z ria=
a8 DagelijekfcheBefchrljvinge van fevenPerfoonen ,
«aaniwrp ciabeïe JBinbrnet ^acï)t fnceu / fo bat tïjp niet ijan on^ fton öcn fien. <3p bato ïjebben top befcöemeringfjöanben baa bjeï (^. of 7. uren ïangïj bcftent/foo bat icfe op mibbaglj in een #faïm-boefe t\i\}tt^ fröe rcgeï^ ïa^; top beüonbcn onfe 5Fran= fcje JBijn/ bic aï^ boren gefept bebjofen/ rnöe ban on^ op-geflagen toa^ / gefacht cnbe toat ontïaten te toefen / maec in 't b?inchen fo hout / bat men bacï)t be tong cnbe lippen 't geboeï qnnt toierben / rae^ be öebonben top baton^ biergeflabigö Ijccbjofen faïeef : top öacftten enbe bin- gen (be^ ban boen ïjcbbenbe) een ^ot oijec 't bnp?/ gefmoïten sijnbe / fcïjepten meteen i|onten bachfoUeeïon^ïufïen. 5^en z6, bito / be toint Eupbeïijcft tnet ïjacbe bupen enbe ïicïiten baeö / fo bat 't <©etïernte ontrent nïibbagb in 't Eup^ ten toefenbe/ boo?'tfeïbige ïicöt geheel berbnpflert toiert/ bat on^ oo?faecfte gaf een bïencïi in 't É. 3B. gefien Ijcbbenbe/ tegeïootien batter openiiigömoefletoe? fen : kh ïiet berïjaïben bijf SB annen ge== monteert met £enfen enbe bnp?- ïHoerjS fnïch^ beficïjtigen / hit in 't J©efïeii een flucfe berbp öet llif feomenbe/bernanien ijaer ttoee beeren/ b'een geenfe^païm ïjoogï) / enbe b' anber toat gcooter / baer op fp aenïepben/ maer aïfofpönnber- fp?epben / eiibe mebe met optrecften ban De ^anne/ Ijet hrnpt baer upt tooep/ 5ijn fp be feïbe metbe H.enfmnageïoopen/ maer namen be blncljt ^aïjp-toaert^/ bie niet ban met ïoffe fneen bebeïit toaé / fo bat be beeren baer gefïabigö in b?aec= ften / bemerdtten aï^ Doen bat be Wt^l - 23aïip meefï open toa^/jae niet meer aï^ fclwd ®^ inbe felbe ^al)p ftonben fïen / toaernpttopbefïoten (aï^ boren gefept) ïjet rnptfen ban be Eanbt 5ce öoorenbe / boen nieöe openingije ontrent beiBefl- 23ap ofte 23pfeojf te tocfen.i^et f ^ moet sAljih bapper ban onber flijten / gemerftt top een tijbt öertoaert^ meefl al ftonöe .ï!)'oo?t5eïtjcïie toinöen met Bo2fïgeï)abt IjabïJen. iDat De ,f^oo?t-23aljp aengaet/ top Itonben albaergeenopenihgïjberne'
men / boeï) inbien be toint geïijcft aï^ nu/ jganBar» toat langö in befen Ijoucft bïijft flaen/ honbe ïjet gcfcï)iebcn/ bat ïjet toeï b^oegö openinge.fouöe maften/ bat <ï5obt gebe. 3fn 't toeber-fteeren faebonben top bat be beeren op 't flrant beeï fieen-hroó^ enbe groote bïaber^ ïiabben op-geftrout / en^* be tot befcijnt ban be W,, toinbt bp be ^eiffcïjc Cent groote putten gemaecftt/ baer fji fo 't bïeeïi ï)un Itf ge r-pïaet^ öeb=^ ben gèénuben. 5lu ber nacbt fcïioot be toint upt in 't E. HD. met fo ftijbe ftoeïte/ bat top mepnben onfe ,^cïjou/Cent en aï om betre foube getoaept öebben:toant be?l!erbe/!l$ope enbe aïïeifcïjubbeenbe beefbe / bocïj O^obt ^Cïmacïjtigö f^ctft on^boo?ongebaïbeb?ijt. ^^enay.bito/ be toint E. Jl^. met fio?m / jacï)t-fneeu enbe ïiegen / fo bat aiïe^ ontïiet. v©nfe ^ae^ / bic boo? be ©o?tl ontfïueften toa^ geb?ofen / b?oop enbe bieï meefl ban ben - anberen. ii^pbemibbagïjquamenonfe Companjon^ om bier enbe (Craeninbe 3tamp te bjanben/ fepben in be ^toof niet te honnen bieren boo? öarbe toinbt / fjet feöeen be openinge feer aen-groepbe/ maer berniit^ boo? beboncfterljept enbe onfïupmigö toeber top geen geficötftons ben ferijgen/ f^chhm boo? fuïcftjSnietfe* fter^ feonnen fcf)?öben : ïjet Dopöe feer Ijart / bat top b?eefaen on^ liïjf f uf-blep^ enbe ^aïabe/ ïjrt toeïcfee top boo? een fïecften bagö betoaerben berberben fou=^ be/ baer top boo? ïjet onfïupmieb toeber/ aï^ mebe boo? bien be feïbi'gïje (OTent on- ber gefneeutot ïacïj/ nietftonbenbpfto^ men / foubcn \)et feïbe ter eerfïer gbele= gentöepbt beficötigen. Wn ïjebbenban baegïj geen Meeren ontrent on^ (Cent bernoraen. ^^eniS.bito/ continueerbe be barbe 3©inbt aï^booren/fcljooton=^ trent be mibbagl) toeber upt na 't .f^. 3©. na be mibbagl) B.€^.metftïaertoeer/ bat ton ö^t toaterbtoer^ban onfe Cent na 't ^oobt-man^ oSplanbt/ enbe fca boo2t^ be 3Befl-23aïjp befcljepbelijclt Itonben flen. Cegen^ ben abont toaren^ ber ttoee beeren ontcent onfe Cent/ baer
, ban
die op Spitsberghen Overwintert zijn
gjanuaj-pban tmm op 't fïrant öi"fïïïfösc»niï^ pen / een ban on^ met-gcff ilen öacr nar
toe öacnbe fcöoot nae ïjcm / ön flacït fyu Öooft op euöe Meef ïcggcn / fo öat on? Dagöt De fcïom geraecftt te tüefni / enbe bieïcn gefainmtlijcft bacc op npt : niaei* Öet gtcuclitc bcrnenientie nam be üUicljt/ ben anbccen fïaenbe aen Ijct flucU Uïcp^ / bat top boo? befcn acn beB>aftge::an= gen öabbcn/ ïepben top aen / ban alfo Ijet Koec toepgerbe i§ Ijet mebe onthonien. 3Bp beniamen op batonoeï)b?icofbiei: inaeï betten/ baec ban oocïi geen enbe- quamen. ^abont^ be bjint E W, maeft- ten be 3lanbt-5ee fnïcften gecae^ban't fiereU-ïjof tnfTeöen 't ïlif enbe ben berg / öat ïjet fcöeen of fp on^ Cent obeclopen iailiie, '^ cï^ae|)t^ fcïjoot öft.0oo?bec- ïicl^t feer b?ee1TeÏDcft. ^en 29. bito / be
toint enbe ï)et bieer aï^ boren. 5^efe nio?:: \ be bïncöt.
25) toater nam {cct toe, vïDc^ nacï)tö bactabcife bjinben / met fucen enbe regeii acmcngOt. ^cn 30 bito / be IDinbt enbe I)i:t bjeber aï«S boren / met bonchere ïagt. iCegöenjj ben mibbaelj begonfl be baclj bjat boo? te bjchen / fo bat Ujn fagen öet Öé f iel) te ff pareren enbe gaenbc te bier- ben/aïf boen fonb irft tbiec ban on^Com- panjon^ met i^Eonbjen naer[)etjiranb/ om be op gifleren göebooben ^eer baer mebe te berfeheren/biesp niet bonben/ maer bjegï) gebjebenUia^. i^}etijé in bc .ï^oo^jb-baöij toa^ mebe gefcljeurt / enbe ffïjeen t' ^eebjaat te b?pben.^e^na- mibbaecï)^ be 3I3inb ^uijen :b)p maeft? ten boen bjeber 3lacljt op een 23eer/ bic acï)ter ber Vliemen baten ïael) en ffiep / ban aïfo top boo? be toint op öcm afqua- men/ftreegï) be fnof in be neniJ/enbe nam
gen berflont ieh bat onjSboïefe eendeer
in 't ïijfgefcöotcnïjabben/baecfoobeeï
bïoebt upt qnam/aï^ oft met cenfpati
uptgefpat taiert/ ban 5ijn boo? öet on<|
f!upmigïj toeer Met be feïbige op 't fpoo? 1
te boïgen. 3©p bcrnamen op bato me^ j
nicï)te beeren / gaenbc toepben aïjS Ijet
Bee in 't ©aberïant/ baer top totber^^i
feïjepben maïenjacötopmacftten/enbe feï)een ontrent be felbe 23abij in ^ec
^naeïjt^ bariaUile toint k.. 3©. j^. 31^. Enpben enbe E. (0. boï enbe faeïjt na befe llanb^JBintergefp^oUen» 5^en 3 1 bito / be toinb Eupt enbe ^upt- €>üii/ met öarbe ftgube enbe boncherc Euföt. cïSa-mibbagïjbïocpbcnttoatec tot ttoee roeben ban be i^ent 5 Öf t ïjabbe nopt fo ïjoog getoeefl. ï)et ij^ b?cef noeö gejïabigïj be JlDefï-baïji) upt: maer ftet
ttoee naer on^toeftomenöefcöoten/ bic
groot gehrijfeï) enbe mif baer machten/
Sebbenber groote moepte mebegeïjabt
eer top be felbe feonben bobt 3Lenfen;
een ban be ttoee bet ontloopenbe / Ijeeft
be ©lifringcr>i)ont gebolgöt/ bie ban ben
^ecr gebat / obrr fyn Ijooft göetoo^pen
toiect : bp on^ liomenbe fagljentopbat
be felfbe b?ie gaten in 't lijf Ijabbe/ bie top
toeber meefïerbe fo top be]l ftonbe / toant , ftonbc behenncn/be toinbt .ï^inbe B,*B.
top bele arn ben i^onöt berlooren foube , 5^en x bito / De toinb al^ boren / fo bat iic
Ijebben. ^00? {)rtgefIabigljliOubt/natLl^oo?t-bal)p bol ijélael). (ontrent mib:
bieljt ban ij^te 5ijn. ^e^ abont^ fcboten top na een ^eer acïjter onfe (iEeiit/ maec en i^nietgeroeïjt. Sfinbernacbtberöief ficD be IBinb toeber.
^en eerflen ^Febjuarp/bariabile toinb allc^ foube omgetoacpt Ijebben. J^etk-^i^mr» ben naejöt öabbe l)et toater tot aen on^ fïEent getoeefl. 5^efc boojnaclit toajj l)f t foo boncïtec batmcn nautolych^ fneeu
enbe toinbieö toeber lieten top begcöoo= be Weet ongebilt leggljen / in meningl)e bie ter eerfïergelegcntljepbt/neffenïJbe anbere bijf leflc ge fcljotcn te onttorpJir n. <0p bato ïjebben top mebe een llöeücn- bout gehoocltt/ Die <i3oD Danch nocD goet ban finaecU toa^/ be openingöe ban 't
baglj nuamen onfe Compagnion^ nut be ^toof / fepben fonbcrlingïj geen beerm bernomen te öebben : ich lietliaer h\} on^ blijben tot naebe c glje lege ntlienbt. :i')d- mibbagl) maeehtentop 3iacl)tnabijfof fe^ beeren/ bie fo Ijaell fp on^ brniamcn/ te toater liepen/ enbe b^t ou? fo ontlcp^ 2D 3 bni
Dagelijckfclie Befchiijvinge van feven Perroonen ,
gl)a-a)tif n : Uip ibemci-ditm bat i)tt in be ^thmam lócft-baöp tnbt foo bert ton t'
50 ^■ómarn ben. 3 nbcn abonb nioccïitcn top tocbci* b?ie of 4 nmd ^iac|)t op troupm bccrcn ; fom ttocc/ b?ic of 4 bp ben anDecen/ boclj en ïionben geen beïirunpentton beüm- ben ttftVct a\$ nu fo fc\}6i\/ bat fo ïjaefl fu oné getoaec toecben beiic oacn. l^et ïjaD- De üoojïeben nacïjt enbe befenbagljfoo Kjacbe geU?ofen / bat be beercn op fommi- miqc pïaetfen obec 't nientoe geb^ofen ij^ liepen, ^cfen nae^t betoinb op'tïjeeïe «^Tompa^ met hïaec toeer. ^en 3 Dito/ baeiabiïe ÏBir.bt met bupflecljept enbe jacl)t-fneen. ^efen mojgen frïjotentop Icoebee na een 23eer / ban aïfo fp be Cent fcljutoen/ ftomen niet toel bmnen feïjoot
Eec hon^ ben Oen/ al toater toaó. In be mont ban öefeïbige ?3aï)p ïagljtoepnig ij^/ enbe fob?oo^^ bat men baernantoeUjch^ba*- trouben obetr te ïoopen. :Sn 't gin^ gaen eoeï)t onten Cimmernian in 't ijé/bie na be(Centoaenbe ban een 23eer bcrboigt toiert / enbe na bat ÖP in be i^ent gljc Ho^ mentoa^/ facïj befetbe na te beur Ito- men / toaee ober ï)p een ï!oer inbc öanbt nam/ feïjietenbe ïjem in 't lijf/ enbe i^ aï bïoebenbe na be fïrant geïoopen; eentijt baerna öeeftljp befeïbe toeba met een epnbeban een feaer^in't ïijfgefcl)oten/
ij^amibbaeïj bernamen toebet z^longe boetjiflebrnipeïonthomen. ^en^Jtato/
beeren/ baer top na ft öoten/ enbe op «nt bieïen; fptoilbèn malïunber nietber(a= ten : ober mit^ aï be 3!lenren Urom gïie^ raecftt toaren/ roeï)ten fp bepbe te gelyeh banbe tlranbt-ij.é inbe ^al)ij/ aitoaer toii b' eene geboobt Ijebben/ i)et anbere öaernoeï) geflabigljbp ftomenbe bïeete/ enbe toierbt met be ïenfen 3 of 4 fielten CÖegeben / enbeiijch fimbe bat ï)p fyn niacher niet ftonbe bel)nipigïj toefen / nam be bïncï)t na 't ^oot-mannen €p^ ïanbt : top Ijebben be rïjeboobe beer op gï)eï)aeïbt/enbe boojt^gebilt. «^p bato gineïi leh met bijf mijne Companjon^ na 't 0if ober 't liereUljof/ enbe foo boo? bc (Centen omhomenbe / ïjebben niet betnomcn. ^en 4 bito / be Jli)inb ;i^. <B. met ïijbeüjcïie Uonbe. ^efen bacïj ïjeb^ ben top 3 of 4 25eeren geöabt ; obermit?' fp ïjeeï fc^ü toaren ftonben gï)eenbefto= men. <I^en 5 be Jl^inb Z. en Z. ten €>. met mop ïieïjt ïijbeiijcï^ toeer/top öabben ^acïjt op een 23eer/ bie acl)ter on^ Cent toa^ / maer on^ bernemenbe ift ontïoa= jien. ^e^ mibbaegl)^ berfoeljten top om in 't 3©e|ïen aen be ^ia-berg te ge- raften/ baer top ban be groote inftam^^ men boo?'t op6?ingen ban'tij^ aen be Uoet ban 't <ï5ebergte gemaeftt/en boben fneeu/ op fommige pïaetfen in be ©aïeije fo öart enbe gïat bebonben / bat ïjet niet mogeïijch toa^ boben op 't <0ebergï)te te
beJDinb Z. €i. enbe Z. 0^. ten Z. met bonefier bnpfiel) toeer. '^ .fDibbaegl)^ quannner een grcote ^eer boo; on§ Cent / bien icïi met ttoee ïiogei^ fo tref- te/ bat befeïbe een toepnigïj ban 't firant op 't ijé bïeef ïeggcn / be ijjj-ïtant aföac^ henbe/ fieepten befeïbe mt teen ton baft gemaeeht na flranbt/ toeïehe top boo? bc 5toacrte niet ïionben op-treclten/ ïjeb- ben öet ton aen 3lanb bafl gemaeïit/ om met Ijoogb-toatcr te boen bat mogeïijefe fonbc 5ijn.3in ben abont-fiont fagen top beeren ontrent be ?llmfïerbammer lïe^ teï^ / baer top na toe ïtropen ; ban toeïe* ïteneen met ttoee tiogei^in'tïijfgefcljos ten ïjebbenbe / met 3lenfen boo?t i§ gïje* boot. ^tt 31ontïi bat baer bptoa^ toiï= beb'ouöeniet berïaten/ i^ mebc boobt gj)eïenfï, ^n ber nacïjt bernamen top noei) ttoee beeren bie on^ niet en ber^ toacïjten. ^en 7 bito / een f tooeï ^upb <0ofl toinbehen / met betrocRen ïne^t. ^efe morgen fcïjcot ieït een 23eer acljtec on^ Cent m 't acljterfïe been / bocïj ont= ïiep on^. <0p be mibbacïj ïjabben top toe- ber ^aebt op een ^eer bic 't mebe ont^ (inam/ïjebbm aïf bom be ^ op gifier göe= fcïjoten peeren gebiït ; top fagen noeö biberfcïje 23eeren op 't ^oobt-mavmen (Öpianbt. ^nbenabonb bernamen een I oube met een 3;onglje beer / baer ban irïi ! b' oube fcöoot / bie bp 't anbere boïcïi i^ 1 boot
die op spitsbergen Overwintert zijn. ^t
jpfbiuary öoot ööcïeiifï ', be Biocu 01155 gniofgli tci toacrt^ opcniiigc ïjaööc / öocï) in ben l)o- jïei^iiacji Doni gctirnöe i(l Siongcontïiontni/tüpirifontragnitop'tij^ïJÏincUfn,'^ j^aclité |)aöbmfomtijt?So5c^fnfïto»it^ï^-^f*^*^' '''fQ"^^f"i ^föcc ; in De =l^onDc-tDacï)t brmcrcïttcn mcöc bat be ,i^oo?bt baljij Ucrnani bc luaccftcr een 23 cVr/baccüaii ïjp be ^(ctTöpcne enbe i3002t*S t' Ece^ bnnnau^gcfcl)oten/maecmctgecael{t.
jac&t.
^en 8 bito / öct 3©ïnbetten uut be ,ï!^oo?beïncïter-ï)anbt met fc!joon lïcöt , tDcbec : aïföoen gingen 3 banonéCom- panjon^ tueï gemonteert na 't 5^oobt-l mannen €pïanbt/ omtefienofterpetö' tot becbcrfinglje of profijt te beftomen; toa^ / aï^ mebe of men geni ban be boci= ge gcquetfte beeren boot binben foube/! Daec homenbe fagcn beei beecen / gaenbe | met troupen aï^'t ©cein.^eberïanbt/! Öet ©oïcU becnemenbe mgiljm opötinj
acötecfie pooten / ban geïijche be ^fonge neffen^ ijact fïaen / bat hïucötig om fien toa^/ on^ boïcïinaberrjomenbc50nge' bïncöt/be feïbigeöabbcnael)tec eenï)eU' beï öun ïcegl)rc-piaet^ gljcïjouDen / en gcoote bicpe putten in 't J'é ofte fneeuto gemaceht' ^p bonben albaec een romp ofte tongïje ban een iï)albi<S/biefpeen JBan^ ïengïjte upt ï)ft J:ï^r)abbeopges ftrabt enbe bp na op gegeten. 3|eh met ticn fCimnwman in be iCentiCeïJÏeben
39n*
32 Dagelijckfche Befchrij vinge van fcven Perfoonen ,
ürcnamen tot d?ic of 4 Urcfcïjepöe wpfen jPeb^uara becccn/ maer fp öci:toacï)tmonfeïiom=
*,j,, Sijnöe öfcnanirn bijf bcetm te qeiijch.
' ' ' boo? on^ ol^mt / ftamenöe een ouör met fijn SJöïJCU foo ijet fcftccn na onfc Cent- bene/ ton maeïitcn onfc ^oet^ gcreer/m- De icït fcïjoot ö'ouöcmetbuööcïtfcidarp in 't ïöf / öcn Cinnnc cman öaer nif öc op acn ïrgöentje trcftm 't jongïj / baec iDp öatdijch mttllenfrnopnrituieïcn; ö'ouöc fmitt bcctjoïgïjttetoecöcn/foo quamen fp öcpDe op on^ acn / be Cim- inecman öacr liae fïccchcnbc / Uingl) ben Cf nen be 3lcn^ in fijn .fDuyï / bie Ijn ïjeeï ïaom na öcni trach : ton gingen boen jtöec aen een 5ijbe / llenfenöe Ucm b' een V300) b' anba* na/ totbatbefelueboobt feïeef ïegg^en ; onbectntTcöen fcöermnt- fcecDen be ï>onben tegen ijtt Slongïj / ge- tienbe bet feïHe fo üeeï te boen / bat ïjet bp on^ niet ftonien honbe om be B^oer te affifleecen / moet fienbe on^ na öf m toe ïiomen ifl ontïoopen / fteeeben aïfbocn
fte niet, ^en geljeeïen bagïj goet toebec ; in ben abonb .ftóane-fcïjijn. ^en lo iiU to/ continneecbe öet toebec met baeiabiïe toinb npt ben E. W, enbe E. W. ten E. met ïiïaee upttlcï}t/ fo bat iïi met f mijne B^et-gïjefeïïen regïjt neffen^ be ©aïeji / baec men toeï eecbi^ïjeeftgcbangöen/ op be ï)oocï)te ban 't <0ebecgt hïommen/ babben Mae r gefic|)t / fo bat top befcïjep- beïijch ftonben fïen / bat be .ï^od?t-23aÖ0 ban be31i)eft-5i}beban't3lanöttotobec aen be ij^-bergrn/ enbe boojt^ in ^cf- fjjpeïïe al hlaee toatec toa^ / mebe onbec 't ïanb gcooteopeningeenbeeenigeflce^ hen i}^/ oocït inbenï^oeifontMaectoa=' ter ; maec in 't j^. €>. beeï ^f / bocö niet Öooglj npt ï)f t toatee / fo bat ieft becttou* toe / bat fonbec ïjacbe Bojfl ofte aenpecf- flnge ban toinben / Ijn ijé b^joceï) upt fjct
na on^ Cent / fienbe in 't gaen menicï)te j ©aec-toatee ban be ©iffeijerij-^cïjepen
ban beecen / in enbe op be ijé-bjor hen / ai«S op 't aJpïanbje in be monb banbe !©♦ 23aïjij/ 10 of 1 2 bp ben anbeten / berna- men oocft batb?iebeecenopon^af qua= men / foo bat top on^ fpoepben om be (£ent te beïiomni / aïfoo top feec moebe/ enbe onfe Henfen t' eer.emaeï ontflnchen taiacen. ^'n ben abonbtfagïicntopeen grooten ^eee bp be boo?-gcfepDe bdoöe/ ïoopenbe om eribe toebec / ftlontocnbe Öem op 't ïijf aï^ of Ijp öem toilöe optoec* ften/ befïonöt b?eetTeïijcïi tebjnïïen 3 of 4cepfen af/enbe na onf Cent ftomenöc / öaec top on^ fpecuïatie in öabben ; ith
fonbe toefen / bat <0übt gebe. Ol^p bet* namen op befe tocïït maec eenen 23eec / enbe eenicb <ï5ebogljeïte/ fynbeb'eecfïe ban bit ^aec / bit top giflen Hommen te toefen/5toebenbe ïjoocb in be 3loc5t. ï^et ij^ maecht bagïjeïijcftl niet be bijningïje gcoot gepDP enbe gecincM. ^en u bi=* to/ be J0inb aïf bocen / toeï fo ftout : top bernamm eenigïje beecen ontcent onfe Cent/ iiic on^ becnemenbeboojïiepen. In ben abonb ontgincU on^ ben bagb met bupciglje bïengen/ aï 3^o?i3ontael. ^et ij^ maeehte noeïj t' Eee gcoot gbe- cincïieï ; t^ct i)§ boo? onfe Cent inbe ^a^
p?efnmeecbe bet een paec gljetoeefl te,bp (bo^toeï 'tbafiïqiibt) maecfttgcoote 3ijn. '^ c?^acbt^ baciabiïe toint met ge- 1 bêtoeginge / fo bat ieh bectcoutoe bat top tempcct toebec. ^^enpbito/ bet toebec ibaefl een open ^abp bföbtn fouben; en toinbtaï^ bocen/ met een foetebetcoc^ltoant fttt nieutoe ij^bobeu ttoee of b?ie fte ïucbt. <0p batobiïben top be 3 jongjl- 1 boet niet tich toa| enbefecc fponcien^ / behomen becen / baec meec aïé een qnac- bat on^ bectoonbecbe na bien t toatec fo
teel bet af quam. 3©p toacen genoot faecftt om be booj-gemVïbe 25eecbiebp on^ onbec betoaïgebaeïtenbebaflgbe- maecftt toa^/ be Amfterdammer ïiaep- flanbec upt be fneeutebeïben/baectop ht felbe mebe op benp^-fianttoonnen:
ftoubt toa^ / enbe bet boo? 't fribe be cf[ij== ten moet. %n ben mo?genflont begonfl bet te boijen. ^en i % bito / be XDinb E. ten ^. enbe E. ^. <^. tamdtjcfte fïijbe feou/maec boï enbe toacm / fomtijbt^ ce= gen ; b3p becnamen menicbte ban gbc=
die op Spitsberghen bcgrïtc / fo niaUc ai^ aiiDcrc B"5cf uluni.
den €üTintcvuian na'ta3fbcrcï)tcgbf= cacn/ of tDp prt^ op öocti Uonöcn ; meöe te firn ï)oc ficö 't ij^ t' Ere aï^ in öc 25a= ï)|i al [)ieïbt: top Ucnianini alöacc cm 23cfi:/ öicljft ontliep. J^ct n^ fcparrec^^ Öcn m in öc 313cfl-23aljp / bjuümöc al t' Srctoaert. '^ .ï^iacljtf b^t tocbccal^ tiorfn.5I>m 13 bito/ bc toinb Eupm met Marr toccr. €>)? bato 3un 4 Uan onfe inet-flffrUcn nae 't a3cbcrcl)te öljf s^^ni/ öooj bien bc ïilippcn ontlatcn toarrn rachtcn ton niet groot perijcUcl tot op tit 3©efl-ièala-berglj:ljcnicrcftten bat Ijet in 't 3©. enbe W. ten Eupen al baft iJan ijé lacï) / maec toat ^upberlijcften lilaec toatec : mebc 't fpoo? üan fiöeenen ficn- üe/ enbaetlian ben i|onbt be fnofm bc i^en^ litTjgenbe üan Ijiin i^ afgcloopni ; fr Ijernanicn bat ben ï|onb blocbigc fpo; cenï)abbegemaccht/ ceelitin cengtoot filjecne fpoo? / bare fp een toijïe op \jolg= Öen / epnbelijcïi bebinDeube bat !jet felfbc 't<0efcercl3te afgeïoopen/inbe leeeljtc een gfcoot flucïi aeljter on^ (*Enit gcpafTeert/ mbe op bc j^oo?bt-23al)y in'tJl^acltte toatertoa|Jgï)cgaen:bc fneeutoa^ niet Öet toacfte toeet bcri gebopt/ fo bat ronb- om on^^Centljet toatee t^onb. ^nber nacl)t toiert bet Ijeel bupficlj / met eenen 30efinienbc 3B. ten 3i>. toinb. 5^en 14 bi o / be 30inb enbe Ijet toeber al^ beren niet toatfneen : top toernanien een 23cet boo? on^ €ent ; niaer alfoo bet hrnpt in öe ïioer^ nat getoo?ben toap' i^ bP 't ent- ioopen : top fagcn baer na nccb bibcrfcbe beeren/ maerfp blebenbnptenfcbcoté. 5ïn ben öbonbt begonfl bettocbrr op te ftlaren / bat be gebeele naebt rontnuieet' ten. 5^en 15 bito be tombt Eupenmet 5tooel ftlaer toeber :top fagen meuiebte ban beeren ober be 25abti stoerben/ baer ban top op b?ie (na on^ € ent hcnicnbe ) Sacbt maeeftten enbefcbotcny bocb niet en raecfeten. ^e aincljt flflbt fleb al^ mi toeber tot b?iefen.<Den 16 bito/ toneer enbe tomb al^ bojen : top bernamen beel
Overwintert zijn. ^j
beeren, maa fp fcbonben on^ Cent. H^e gthixmm' 23abp floot fïcb al^ nii toeber met p^/foo bat toilbe eontinueeren toarni to^ban meeningb toat af te toenben. ï^efctt naebt toafTer toat ^neni geballen. 5^en 1 17 bito/ tomb enbe toeer alg boren: top itoarmmeniebte ban beeren berbe 23a^ bp-toaert ficnbc / bie al^ fnnpbnibe met be hog na be Cent gbetonit/ enbe al^ bt <Cref ften op fijbe toerb iifpm.^e lucht ] flonb ben gantfcben bacb gebeelroot / fo bat top niet ttoijfelbcn/ ofte topfouben (in 't a3obt gelieft / ) be ^onne binnen fe^ of acbt bagben bobrn ben ïl)ori5onbt enbe 't <e>\)c'bctcl}te honnen flcii. ^^ fnacbtjJ eontinueerben bet toert al^ op ben bacb. ^cn 1 8 bito / beel flil met een betroche Inrbt. ©00? bc mibbaeb gin- gen top met on^ bbben na 't <i3cberebte/ bocb bernanifn niet al^ in üc ï^ouc=: her-babpbcel troupenbeerni / inniee^ ningcbaer obertegaen; maer alfoo top ban in te b?ehen perijehel geloopen fou^ te bobben / fteerben toeberom nae on^ (Cent. 5^e^ namibbaecb^ gingben toe= ber 4 mannen na 't a5eberebte/of fp op't fpoo? 0bffnfn belioomen lionben tot bctberfïngbe boo? onfen inoch / tit bet ^cbeurbuprU in te beenen babbe. èp quamni fabont^ fonbrr pet^ bernonien te bebben toeber acn be Cent.ïIDen 1 9.bc toinb E. JD. met getlabigbc fneen : top bleben bien bag enbe naebt in on^ Cent» 5^cn zo bito/ te toint E. <D. enbe E. €>. ten ^. Cegen^ mibbaeb ftlaerbent op * top fagl:en op be mibbe ban be ^abp tot bibcrfcbe malen ttjyce bee ren/tori anber- balf ure lancli groot gebecbt nibegcbul= ber tegni ben anberen maften / malftan^ berflarnbe enbe bijtenbc / baer b?ie ban on^ Companjon^ na toegingen :maeE bolch bernecmnibe febepben fp ban mal? ftanberen/gaenbc boo?tè ober te 23abp/ baer fp een ^eer met ttoec Itogbel^ btoar^ boo? 't lyf fcbootcn/ toelcftebet noeb ontblncbtc; een anbcre 23eer in een iDach Icggenbete bupehen om ftrengen ban be gronbt te ftrijgen / lé een ban on^ <C bolck
^4 Dagelijckfche Befchrij vingevan feven Perfooncn,
jfcB^uarpüöMt ua öe fcïUigc ïtcuiipcntie/bti ongïje ïucli ijan De ïjooge ïtant ni öat I©acft qe- cocöt / l3tt toeïcïi De ^cec fienbe / ficï) op flonöen aen öacc uot/ euöc 25abp-tDaert öegaf/ tocïcfee pecfoon ntct gcootc niocp- te/foomctUcnfm toetefleften aï^ au^ öec^/ Daec upt ié gï)cï|acït/ toacc öóo^j 5p gmootfaecïit lijaccn te fteecen / öien aï tet fp t' öup^ quamrn aïïc^ flfjf bcüjofen lua^ j berhamen nieöe biüecfcöe tcou= pen beeren/acïjtec enbe to oo? / üeröe bup- tenfcöoobt ban on^ tenöt '^HibonDté op ört ffclïf quactiec öfïöec toepc met léoo?Decïicbt/5^en xi Dito/fmo^göengi fliï toeöecmet ftïaet becficö; toaecobec 4 ban on^ met gefeïïen na^atjecöaben gingen / om te fien of pet^ beïtomen ïton= öen / bernamen onber bjegen 4 of 5- öee- ren / bie 't boïch in 't geflest httjgbenbe/ iücct) ïiepcn : aïfoo ï)et biep ban fneeu en= öe moegeïijcft om gaen toa^/5i)n 5pte= 5en.é beu abont fonber pet^ op te boen > toeber in be Cent gljeïtomen. <9ntcent c mibbacö Öebben bjpop biberfcbepïaet= f fcöcn be feöabntue ban be ^onne te* vgen 't öoage (0ebeccDte aengefien. ben 2z Dito / l)rt bJiuDchen upt be Eupbeïoc= feec-öanbt met hïace uptficftt/ foo Dat tbjee ban on^ <€ompanjon^ op 't (Be- ftecgöte Mommen/ fagfjen aïfboenboo? ïjet eerfle ban 't 3!aer De ^onne ; maec Jebben bie in be ^aöp niet honnen gbe- toaer bjerben. ^n 't 3©. enDe Jl^.ten B. bed 3©acften:top öoopten Dat met b'eer^ flefïacöboncö ban toint/öetg^t'eene^ maeï foube beïtcecfeen. ^et begonb aï^ nu toebectoat te b?iefen. ^nbeenacfjt fcïioot ört 3^oo?Der-ïicötberbaeclïjcften Den öeefen #emeï ober. ^en 15 Dito fliï ftïaecbjebec. ^^pbenDacbfagenbjyme
rug enöebp on^ quam / heerben aïfboen na De Cent : D0CÏ3 foo Ijet <i^aU gïjeïieft / enbe öct Uieer Mch$ toeïaet / 3tjn ban meeningïje/ mo?gen op 't fpoo? te boï= gen. 5^eni4bito / ftetttieerenbetoinö aï^ bo?en / fo bat D?ie ban on^ Compan- jon^/ Ijet fpoo? op gifteren geïoopen/ ^rjn geboïcöt tot De ï)ccch banbe.ï^.^aiaet bercö / baer fp in meeningöe Vuarén op te ïoopen 5 macr btoer^ ban 't €pïanD Dat iuDe .lEonDt ban De ^aftp ïepD ftomen* De/moefïenteruggeïieeren/ bcrmit^fp op 't <0ebercï)te/ Doo? De gïaDïjept ban 't Ö^ niet boo?t ftonDen ; meDe onöer aen 't (0ebercï)te ïang^ ïjf t firant/ Doo? 't bïoe^* pen enDe ebbe ban DeEee'tp^ ontfïuc^ hen enDe ïo^ ïacïj. 5^en zs Dito/gr bjenfl fliï üïeer met hïaeruptficïjt. .f^amiobag quam Daer eendeer ban fooberDe top
OOgïjen honDe upt Machdalei a Baby ,
boïcï)Den on^ fpoo? tot boo? De tent/Dacc ich na fcf)oot/ maer aïfoo öet Hot/ tegen^ Danch af-fp?ongD i^ Ö^t gïjemifï / enbe on^ ontïoopen. JÏ3p fagïjen bupten fcï)oot^ ban be Cent/ meenieöte ban beeren. 5^en z6 bito getempert bjeber/ ban f^ebhen niet berricïjt. 5^en 27 bito/ Detbjeer aï^ boren. s!^p bato sijn bip met on^ bijben na be J^oucher-baöpge^ gaen / om eenigïje beeren te attraperen ; in't hruppen na een ^eer gingï) een ban be Öoer^ onberïjoeté ïo^/ Daer ban <0oD fp geDancht niemawt befcïjaDicïjt i^/JBp ïiepen boo?t tHanDt rontom/fagen ïjoog enDe flepï aen 't O^ebercïjte groote ï)oïen Daer De beeren ïjaerïegöer-pïaet^ïjaD^ ben geöouDen / enDe tbjee ban on^ OToms panjon^ na groote moepte Daer bp 5ijn gehomen ; 5p quamen tegen^ Den abont aen on^ tent: ich berfïonD Dat ïjet boïch
nicïïte ban beeren / maer fp quamen niet | in De tent flaenDc / be ^onne Ijabben ge^ ontrent De tent. SJnben abonb bcrnam , fien. 5^en a8 Dito/ De toinD E. W. Dup^ ich tbjee ifUjeenen een groot ftuch aen De 1 fier toeer enDe jacï)t-fneeu. ^a miDDaeö 3©. 5ijbr ban onfe tent / Daer top Denj^. ten ^. enDe^. 1t,<&. 3Bp toaren ^nt na toe heten ïoopen/ Die een ban De ; ban Den öeeïen Dacï) niet upt De tent. fHbe onöer De bott toicrp/ maer honDe 1 ^en eerfïen .ïiBaert / De toinD E. W>mmt. |)etniet öouDentop bolchöen ïangïjop metDonchcr toeereuDe jagt-fneeu. De^ 1% fipooi / tol Dat e0uiM?ïi}ch Den i^onDt te 1 abonDt^ fïach ïie toinb op upt De EupDe==
\ ïtjcha;
0iant.
die op Spitsberghen Overwintert zijn. ÏÓ'cItf r ï)3«t». ^m 2 Dito/toccc cnöc tuint al^ boren, ^^fc morgen bc Uonöen top / bat Doo? De ftacöc tpuit in bcM. ^aï)p bcfï oprningï) toa^. JlJa-miöDagö Ijcb- bcn tou 3iacï)t geïiabt op biie beercn / bic Öct ontirpbch. ^cu 3 bito / tucer cnbe tninb aï^ borm. ^et t}^ brgonjï ficïj bp ïjct 5?o?t te fcpaccrcn, .tta tic niibbagb alfoo kh mcmbe nabeftranbttegaen/ bernam ccn grootcn 23fcr bcncfTcn^ bc 3ö. 5ijDe ban onfc (Cent/ baccobrcich
ccn / macc geen bcftomcn. ^m 5; bito / xs^ittt '^ mojgcn^ bc bJinb M. <0. met ïgbcïijc:* lie ftonbe. ^^cfc moige n bcctiamcn top b' cccfle macï cenigljc JDaïcufTen in bc openingl) : boo? bien 'ttoatctgöcbjofen Ijaiiiic/ fagïjen top geen appaccntiëom niet be Cïjaïonp pet te ftonnni bercicl)^ tnt. (Ccgen^ beninibbagljlioocUtcntop tocbct ccn flncft t^öeenc-bïcp^ met P^unmen cnbc l^osijncn/batfofmaïiei hjcix toaiJ/aï^ oft ecufi gefïacljt toacc. ^n
toebcc nac binnen tcatnicmcnbc 't ï^oct ben abont ö^iöbcn topgrootepcifTingbe
in ïic öanb om te fcïjictcn/ fo \xietth befeï bc acötcc iit tent/ bien icft begacn öcb- benbc met tmtt ïiogcï^ontrait öftita^ hebeen in fcïjoot ; ï)pbieïtccrtonttecnc=i bec / ïicabbcnbe met bc boo?fIe poten na fijn ï\op/ bacr top mctEcnfcn opupt;^ liepen /gaben Ijcm ccnigc flc&cn in 't ïijf/ öocïj niet toeï tccffenbc ^ mcbe boo? l)et batten ban bc ^onbcn too?nig gemaccfet fijnbc/ fïonbc tocbct op / bacc 'mcffmih icmf3 op toiUenbc fïeftcn/fooinaccïitcn ÖP [jcm He %cn$ afljanbigï)/ fpjingïjcnbe na öf m toe/ bic begontl te fcbjceutocn en bieï tct neer ; bacc op Sm liunfl om fgn .ïX^ctgöefcï te ontfctten Wbet toe
ban 't ij^ / boo? on^ tcnt/bcrnamcn oocïi mcnücfttc ban beecen/ boel) geen beïm^ men. ^en 6 bito/ be toinb al^ bocen met tameïycftc hïacr nptficljt/ fomtijbtébceï jarijtfaeen/ bic boo? be 3toaccd-toinbcit ban 't <0ebcccï)t bjifticï) gemaecht toicc- ben, ï^ct ij^ nam ïjnn fdjoot be 23aï)|» npt t' Ecctoacct. ^efen abont hoocR- ten top ^ïa-b?ancïi/ bic on^üocftbooi 't fcl)cucbnpch foube gcb?upcRcn. ^m 7 bito/ toeéc cnbc tointaï^ bocen. Mae- niibbagb fdjoot bc toinb <iDoflcïijch met Uïacf uptficBt : topbcrnamcnecn^ea: boo? 0115» Cent op 't ij^/ lieten aïf boen een frnch toarmblcp^inecnsoutcnbaft
liep: bito 23ecr maccftten met tjuplcn en boo? bc Cent-beut fettcn/ om te flen ofte fp?ingl)en foo bccl te boen / batfip on^ bcfelbigeopbcnccnclttoilbeaenftomctt/
nocö ontliep / bïtjbcnbe ccn fiur ft 23a{)p toacct noclb ccn langden tijtfïaen op bc ij^-b?ochcn : ton Ijabben nopt foo Ijarbcn ficot ban bcerc'n grljabt/ bcbonbcnijet fïym ban frjn mimlael)tei:aenon^mct= gcfclé hlecbcren / fbo batmen niet langer
macc l)p ontöiclb l)cm al op ficant / enbc na lange fnuffelcngingljtecuggc. 55e« 8 bito / be tombt <Boii / met Bo?fl enbc bittctc houtoe. 3fn ben abont bernamen top b^ic becren ontrent onfc Cent / baec ban 2 op fïcant quamen / fcljoten b' cenc
bienbe met Ijct orttct gljctoacbt tcöcfa? met onattoec met bubbelt febarpin't lijf/ ben / bacc ban <0obt grbanrltt 5p ^e^ en baec na met 31 cnfcn gefleeelien / op be nacljt^ Ijacbe tombt met Slact)t fnceu.iplaet^ i,é bigben liggen /b'anöcrefirirft^ 5t>en 4 bito / flijbc ftoelte npt bc E. Wc- ficnbc namen be blucïjt. ^en 9 bito / bc ftelnefter-öanb met gcflabige jacöt-fnecu { iBinbt cnbe ïioutoe al^ bocen. '^ Jil^oi^ ^ct ï}$ in be ^alip i^ tot ben ocbet ban ' gen^ bilbcn Ijct bolelt bc op gifïeren gljc^ 't 3tanb t'ccnemael b?iftigl3/ altoaec öun iboobc becren. ^cft boo?mibbaf Ij bec^ bccl 115 eentocn ontïioubcn.lBpmacclbtaonbcn fïcb bibcrfcöe beecen ontrent ten ccnigljeftocepenoin.teberfaceïicnofjOn^éCent/ macc blcbcn bupten fcljoot. men cenigüe foube liouiienbehonien tot r3jn ben abonbt bernamen topeenoube berberfTingc boo? onfc liocft/ aen toien 't niet een jongen Beer/baec ban ich b' ons feljcurbupcft feer toe nam. (uitrent mib- 1 be feljoot / 't jong niet toillenbc De .E^oec baclj maccïitcn top jacöt naeenigcbcc=ibeclaten i^mebcgöcfcljotcncnt'fanicn
I C % boot
^6 Dageüjckfche Befchrij vinge van feven Perfoonen , saam. ï^ot 0cïm|l. <©üecinit^ Jjcn boncfeec en= De bittere ftouDe ïietentopbefeftjeonse^
Ijiït tot öetetfleïegentöept j mebefeïaeg* öe on^ tjoïcfe/öat öaereenigebingec^in get öiïïeii ban De beten toacen üecö.jofen. '^ i^acïjt^ öecmeecDecDe De ïiouta met fïcenae ,ï^. <B, toinD. 51>en lo Dito/öac:= öe tuint unten <3. ten M> enDe <^. ^. <0. met flecche ©o?fï enDe bittere ftou/foo Dat De 3©. 2Dat)p toeDer met ij^ befeDt toa^ / Daec De beeren t' aïïen plaetfen oDcrïiepen : top ïcpöen Dibcrfcöemaïen op beeren toe / fom b^ie of 4 bp Den anDe- ren/ Daer ban geen beftomen en ^^n ; top b?aecfeen mebe on^ Uacöeïaf/aïfoon^ Die feer inDetoeegïjflonD/enDemeDeDe meefle 3©inter enDe Dupfïerbept eepaf- feert toa^ ; ooch boo? eenejctremeUou^ De enDe ho?ten floot / top on^ toebïucöt tot D"5CmfierDammer Cent bonDe ne- men / Docï) berïjoopten een beter. 5^en 1 1 Dito/ De J©int <!^oflebjcb/ blaer ^on= ne-fcöön met öaröe ©o?f! / bittere hon^ De/ enDe beeï 5toarreï-fneeu/Dieban't <0ebercöte af toaept. ^en i % Dito / toeer m tointaï^boren:topï)ebbenDit etmaeï op Diberfcfietroupen beeren giacïjt söe* maecfet / maer geen behomen. ^en i^onD ban toesben De hamer ^eïft toiert ban een beer een groote ïap beï ï»P ÖPt acï)ter-been / in 'tïjangöenban fgn bupcft afgerucfet/ Daer ober top feer D?oebigö toaren / aïfoo fp on^ beeï Dienfl öeDen. g|n Den abonDt fcïjoot De toinDt toat ^upDelgcfeer met betrocïte ïucïjt rnDe hanDtfamer toeer. 3Bp bingoën DageÏDché beeï ©offen / maecfeten firic* Ren aen De geDooöe beeren/ ban toeïcfte De ©ojTen öaer boctfrïbaïen/öettoeïcït on^ tegenDept maeftt / fleïïen top De feïbe Oebangen / 5ijnDe met menicl)te op ^ï- Der / om i)et bet toat te berteeren / mebe om met De openingöe ban De 55aï)p niet berïegen te toefen / aï^ auDer^ bp geb?eït ban gefontöept toat op boo?-raet te fich- ben. 5B>en n Dito /öe toinD ^upen met
rni / maer quamen nopt ontrent Cent. «©e^ abonDt^ bequamentopeeti )03ittt ©0^/ Die ban Den ^onD toiert Doot gebeten, ^n Der nacïjt De toinD B, <2D. ^en 24 Dito / De toinD M* €>> met Donc^ bere ïncöt. JJ^efe mo?gïjen begoflen top onfe Cöaïoup uptDetlieentearbepben/ Die top ïo^ g|)eï)acïit ïjebben / enDe nae groote moepte met De ftapflanDer npt^ toonDen. S'nDe boo?-abont meenDen top in De monD ban De 3©ell-baöp een DooDe ©i^ te bebben gefien / aïfo bet ficb boogb enöe f toart upt bet toater op DeDe ; Docb alfo Der geen apparentie toa^ om met De Cbaïoup bet te befic btigben / lleïDcn bet upt tot '^ anDerenDaecbè *♦ na jonnen onDerganeft ii ^tt upt on^ geflcbtgbc= raecïit. 5^en 1 f. Dito De 3©inbt M- ^. met reDeïijcfe uptfïcbt. <0ntrent miöDag fcboot icït een beer /bpïiepter|lont2É5a= bp-toaert/ Daer De fefbeneDerbieïenDe jlérf/ bebbenDe Den baï^ enDe 't ïijf boï 5toeeren enDe gaten : top pjefumeerDen bet feïbe met becbten tegben anDeren geftregen te bebben / fneDen bem De bupfe op/baer top benetfen^ 't net beeï bet enDe reufeï upt baeïben. %\\ Den abont toa^ icïi een groot fluftacbteron^ Cent ttoee 0bf ^cn fïenDe / Daer toi^ jacbt op maeft^^ ten/ enDe Den J|onDt ïieten naïoopeu; Docb aïfo fp metDenl^onDberge-toaert op enbe ben g^-bercb / ober-ïiepen/ mebe ben abont op De banD fijnbe / ïtcerDen top fonber ben J^onbt ofte beïïb^fncnïan^ ger nateïoopen. (ontrent be Cent ber=! toonben ficb een 25eer / Daer top op toe ïepDen/ Docb ifï ontïtomen.^nben abont berDupfterben De JBaen bp nagbebeeï. €en bacb ïater aï^ benICïmanacbban \Mn <!5cïip|i^ mentie maecïit/ bertrou^ toen een bacb bergifl te toefen/ op't eecfle guartier berbief ficb ben 3©inb metbeel jacbt-fneeu/ foo bat it^ b,ïeef ben / bat be l^onDnietterecbtraïtcnenfoube. 55en 16 bito/ De toinD #ofl met fïrengbe bou^ öe / ©o?fi enbe iacbt-öieeu. 'ji .fBo?genö
aect.
betrocïte ïucbt enbe ^neeuacbtigb ) fagen ton een 23eer flaen eten ban De op i»eeï:;toi? bernamen menicöte baiibce= giflercn gcbiïöe/ Detoeïcïtetopin'tacb-
die op spitsbergen Overwintert zijn. ï §7
mmt.tct-btm fcöotfii / inacr foo Dacfi !j)ti ousS boIc>i/öic mct3lcnfcn quamcn bcniam/ beqaf fid) op öc loop. ^m 1 7 öito/tocrr cnDe toint al^ boren / fo bat \)ct mt nio- öelijcft en üja^ om na ben i^onb te gaen foecften / boo? bat Ijet toebec ficï) toat ge^ tempert aen lleït.^en 1 8.bito/[)et toeer enbe tombtaï^ boren. !ïn be mo^jgïjen- flont quam toeber een beer aen ben ïaefl ficöooben 23eer op be 23aï)|.i eten / baer U)ii nae toe 3tjn gïjegaen/biè foo ïjaefl l)p on^ bernam bïucï)tii1)U]erbe:topfi:lio= ten bageïijch^ beeï ©oJTen tot berberfin* 0e ban onjS Itocft / om bie boo^ l)et ^cbetir-bupeft te eten : be ©offcn gebiït jrjnbe / lateti bjpfe z of b?ie bagïjfn i» be tointbcrb^iefen/alföan geftooUt tenbee- ïe met p^upmen enbe ro5ijnen; fommige Ijebben top gljefïooft met Peper enbe 3Ï5ijn in een ^anne. ^en 19 bito/toeer enbe toïnb aï^ boren. *Bp bato öebben toeber een ^aïaet gegeten/ bie nocö feer goct ban fmaecft / enbe niet fonberé ber= anöert toaé. 5^en ao. bito/be JBinb aï^ borni ; öet toeer fcïjeen toat op teftïa- ren/fo bat top met on^ f.na 'tgebereïjte 3Ón gegaen / liepen ober ben §é-bergö toeï z.of 3.uren ïangb/bonben geen upt^ feomflc om aen bej^.^alaet-bercö te ge- raïten. <©ocft begonfl l)et feer fubijt en {)arb te toaepen enbe te buijen : top hon= ben ober fuïcft^ niet berber op ben ^^- tiergï) geraeeften / noeste on^ fpoo? boo,? be 3toarreï-fneeu/bie be toint ban 't <t5e^ bereljte of bjijft/ niet beftennen ; top We- ben boen flaen ïitjeften aï^ofbeplancfe opgeïjaeït toa^ / alfo top toepnicö p?obi- fïc ban befcöuptni bp on^ t)abben;ober= mibt^ be hïeene apparentie om af te fto= men/ toaren aïfboen in groote perijdieï/ toant niemant ban on€ beftent toaó/bat baer opt bolcft gl^etoeefltoaer :©anbe groote houtoe fpjongf) eenig^e 't faïoebt onDertoeeg be ,i^cu^ upt; anbere hïarcö- ben ban bcCeen berb/ofcn te toefe^anbe- re fcï)oten jbibf rfcïje repfen in be berflen ban bm g^^ bereb/bie Ijaec met be %cxV' feu op be anber sijbe t> bobm öi^ïOen/
toeïcfte berfïen top fonniiigïïe 10. ao. of ai aren 30. babem biep met 't gl)f ftcljt 002beeïen te toefen ; obermitjS be 5toarreï fnecu op be fclbige berflen toa^ ïeggrnbe/ Uonben top fuïcïj^nietfcöutoen/ bocb <6obt ber- facl) !)et bie on^ toeber merchelijch baer af ïepbe.^Jnbe (Cent homenbe hlaectjben een onfer met-gefeïïen bat fijn fCeeneit berb?ofen toaren/betoeïcfte ï)p met fneeu beeft geto?eben / enbe baer ten ïaeften toeber gebor ïen ni ïjec ft gcUiegcn / toelc^ fee Ceen \3ccl toittoa^ / baer ober be feïfbefeerbeb?oefttoaer göctoeefl. <ïBen anber hïaeeïjbe fyn €>o?e/boel) quam aï- ïe^ boo? <0obe^ genabe toeber ten beflen. «Op be genoembe l^f bercï) toaren top 't ill)een beneffen^ 't ]t^onb-fpoo? toel fftn^ be/macr be felbig!)e honben top nergniïJ nietbernemen.#en.zi bito/bê toint E. <!^. enbe E. (B, ten E. met boncftere 3luc[)t en be jaröc-fneeu / be Enpt-Ba^ ï)P fïoot fig toeber t' eenemaeï met fneeu W^' Sfinbenabontbe J©inb E.iD.^en az.bito/ be toint E. enbe S.ïD. metre^ beïijcli toeer. 5^efe bagb ïepbentopb?ie of 4. repfen opbeerentoe/ banalfoosp meer aen ben ban^ gbetoeefl öabben / honben topbe feïbenopt binnen fcïjoot beftr uppen. ^n be bdo?-aVionbt if ben i^onbt na bst bp actjt €tmaeï ban oné/ enbe in't<ï5ebereï)te getoeefl toa^/ toebec aen on^ €ent gïjeftomen / baer ober top berbïijbt toaren jtoeïcften i^onbfoma* ger toa^ bat ïjet befeïbe niet en gïjeïeecft. ■jfienben <©eber toaren top i^^ofióJhte- ren bp ben anberen fienbe/ bie te met groot gebecbt ïjabbni. 5^en az.bito / be toinb ^ofleïijch / betroeften 3tucbt enbe ïtjbcïijeFt toeer -, bernamen beel beeren baer top op toe ïepben / fp ontïjieïben baer met troupen ban 5'.of ^. bp ben an^ beren/ enbe fo baefl fp on^ getoaer toier^ ben Mommen op be fcbo?fen/ftaenbe op be acbterflepooten ; maer bemereftenbe bat top na baer quamen / fieïben fyt op een ïoopen. ïBm 24. bito/be toinb €>.en be c^. (Ooft met rebelueft toeer. ©eé na- miobaegb^ f}ttl flil met hlaer «ptftcbt/ <ö 3 b^ie
8 Dagelijckfche Befchrijvinge van feven Perfoonen,
ö?ie ban on^oTompanjon^tcr jacötgc^ flaen 5ijnbc / tiecnamen ccnige btetm in \ öe toacften üan 't f^ / örtueïcïte tmiqf^ j gefoncïic rompen öan toviiüi^ (>.of 7- Ua^ öem ban be gconöt opöoftcn; 5p fac^ten öefcïtje te beftomcn/öat niet en gcïucftte. top p^umeeröen eenigïje 0öcf nen aen ben (^rtjcc ban be B> ^aöP ööff^fn te
bupch enöe öe .ï^upï upt 5 öp öegaf ^55^;^ ïjem ïnem töachtotftuemmen/ öaec be feïbe aen ö' anber jijbe ïangbe op't ij^ ïJÏeefKggenimcöefagöntUip öiberfcöe tcoupcn öeeren ban t <0ebercöte op on^ aen ïtoincn / öaer top jacïjt op maeïiten/ Detoelcïicöetoné Dutïepöcn. Ma. mitt- bacïj 5i)n bjie batï on^ Met gefeïïen ge^
ï)ebben/ïjocï)aïfotopb?eefoen boo^ecni- gacnomtefiennaöe^eec/ öieaï^bos ge fïeet ban ^^ / ^nbe Den ^bonöt op De ren gcfept/in 't toacft ïep te Dupcften / of^ ÖanDt toa^ / öebbén top niet bo?ocr ber^ j te Deteïbiglje niet op't l|^ Doot fouDe ïeg
focï>t. ^en z<; . Dito De toitit .!^.€>. ftren gcïiouDe en jacbt-fneeu. Op Datober^: namen top een 23eer boo? oit^ Cent op 't §^/ï)P'fieïDen 5ijn fto?ró na D'Amfter- dammer bacït^/ Die top onbec-ïifpen/en? öc met ttoee ïiogeï^ in 't lyf fcJjoten / Dat ï)p op De pïaet^faïeefDooD leggen 5 toa^ een gtcoten ^eer met b?cetTeïöcftena=
gni/ Daer ïïomenDe bonDen Den 23eer fap een il^ac ft flaen / aïtoaer ï)p ïjem in be- gaf/ enDe na ïjaer toe quam/hïimmaiDe tegen^een ri|-ftantopban3.of4.baDcm booglj/ Die5pïupDentot4. repfennocïj met Dubbelt fcöarp in 't ïijf fcöbten ; ï)p fp?ongïj teïcften toeber ban De feïbe ftant in 't toacft / na batter gcfcl)oten toa^ /
gcï^ enbe ftïautoen / biergbeïijcftf top toeber 5aertoeftomenbe/bocï)epnDelijcfe nopt geftregen ïjabben/ bien top terfiont 1 i$ l)P in 't feïbe Xoach bïijben ïeggen / bif
biïben / maer nopt fo toepnicl) fmecr be- tjuamen aï.é ban befen. j^aberöant ber= namen nocö meenic^teban 23eeren/öie nopt onber frljoot quamcn. 31n ben abonbt fliïben De toinbt met ftïare ïncï)t. <!Benige ban on0<ïrompanjon^ toaren be bingïjercn booj 't billen berftonbt / bat meermaelé i^ gefcljiebt ; enbe eenige ba= Sen gelebeh öet bel ban be binger^ af ge* gaen. ^en ^6. bito/be toinbt ^.(ïP.met rebelöcft uptficïjt. 3©p meenben bat top een groot ftucft achter on^ Centeenige ^fittnm gïjefien l)abben / baer een ban on^ €ompanjon# na toe i^ göegaen / maer en ö^eft geen ftonnen bernemen. 2l|n 't fteeren toiert befelbigc ontrent öet ïlifeen^ergöetoaer/ baer top onDer on^ bieren na toe gingljen / enbe bebon^ ben befelbe in een brjt ofte toaft te leggen öupcften / om be ftofl op te foecften / ter- toijle top on^ ftlaer maecKten / toiert |^p on^ getoacr/ftlam op bet ij^/enbe quam ïiaon^toe / fc^ ofte febcnfcï)?eben ban jon^ fijnDe fr öoten top met on^ ttoeen be- felbigl)e met bubbelt fcljarp m 'tltjf ; ï)P ficlDe l)et al bloeDenDe op ter loop/ Öet bloet liep öem aen toeber 5Ube Den i
niet toel te beftomen toa^. SI» ben abont maecUten top toeber jaebt na beeren/ bit on^niet bertoaeljten. vDen 27. bito/be toinbt 'B. O. met bopacljtigïj toeer enbe betrocften lucï)t.<l^ntrent De mibbac Ij be toint Eupen. ^}et 1^ in be .fïSont ban beH^efl 2$al)P begonfl ficlj te fepareren. Cegen^ ben abonOt een löefïrlijcft toin^ beften : top fagen ttoee beeren acl)ter on^ Cent aen ftomen / een ouöe met een jons ge/bie top fcljoten enDe boojt^ Doobt len* jlen. cf^aberljanDt 5ijn ttoee ban on^ Companjon^ een flucft ban De Cent ges gaen / bonDen alaaer tm grooten 23eec m een toacft leggen Dupcftni / baer op fp niet Do?fïen attentereri. <©cnx 8. Dito/De toiuDt M> ^ lijDelijcftc ftontoe : top ber* namen menicbte ban beeren/maer nopt binnen feöoot. ^e iï^cfl 25atjp lept toe= jer beelbol tl^: Dooj <0oDe^gfnaöe/en= }e't eten Der ©offen/ quam on^tóoeft toeber op De been / obcrmit^ top De ©of* (en goeDe berber fmgbe / enbe pupcft aan fmaecft bebonoen/ abt ieft mebe om jernteutoingïje/ fouDer oc^ ban nooDc te iiju met onfe Itocft. ^en 29. Dito/toeec enDe toint aï^ boren, ^u ben a'oonbt op
ö'eet*
die op Spitsberghen Overwintert zijn b'ccrftcbjncl^t bmiamcn üjp ecn^fcr flacn te hrabbf n acn on^^ tent J öacc oüc c top outtoatrUtm/ boclj on^ qc\3iaet tocr^ öcnöc niacclitc ficïj ban bacc. ben 30 bi- to/ bc toint enbc ïjct toccr batiabcï / boe!)
mccft E. €^. cnbc EJD. met jaeötfneeu.
<0ntcent niibbael) üernanientDpaeï)tec
öc©ïi!Tin0ec Centren jonge 23eei7bie
na bat Dp met fe^ hogeï^ in 't lijf gefefjo^
tentoa^ enbe gïjclenfï; ftecfïtop ïieten
Örmomïjet ongefïabigbtoeer ongebiït.
Snbeboo!-abonbt5ïiierfbe beeï beeren
ontrent on^ Cent. ^etp^ in be .?;ioo?b'
tjaïjp üjert teencmaeï bjifticö- ben 3 1
öito/ betoinbnptbe Eupbeïijcftet öanb
met bopaejjtigï) toeer. €>p bato maecft=
ten töp bier biberfcöe repfen laebt /
maer beben niet op. 9!n ben aüonb ifl ij^
tot boo? oné (Cent bjiftigö getuojben.
^en eerflen 3tp2iï/Detoinb E.31i>.met Öarbe flo2m / baèrmebebe 23al)p een groote openingïj hreegt)/ enbr 't p^ t' 5ee Uertreoh. '^ libonbt^ jacï)t-fneeu / enbe mottiglj of bujifirij toeer. ben a bito/ be tointalé boren, befoi mo?gen maechten top üacl)t nae een ^eer/ bie niet tegijen- fiaenbe ÖP met4feogeï^ in 'tïijf gefeïjo- ten toa^/ ïjet nocö ontliep. Cegen^ ben abonbt maecUten top tneber een faiaet ree/ bie top nocl) ï)ceï goet ban fmaech jbebonben. ^etij^ inbe i©etl-^aïjp i^ meefï upt geb?ebcn. ben 3 bito / toeer enbe toinb aï^ bojen. ^efe mo?gen öeeft een ban onfe Companjon^ !3acï)tgöe= maecltt nae een 125eer bie op 't ^^ iepbe te fïapen / maer iflontïtomen: top bcrna- mm aïfboen een anber toeberom boo? üa$ Cent / bie na bat ban on^ gefcïjotcn toa^ / bem te inatcr begaf ; obermit^ be öngeïegaitl)ept om te Xenfen/ l^ehht ich befeïbe boo?tboot gefe^ooten/ baettop met pïancfeen ober befcïjojfTen fernppen= be/bp quamen / enbe een Cou aen bafl maeefeten / betoeïchetop metbeltatpe fïanber op oe ij^-hanbt toonbcn ; ïjerna- men mebe ttoee JBaïrutTen in be ^al)p. <2^en 4 bif o / toeer enbe toinb aï^ boren :
^9 enbe bunten bc 3Be|ï-baï]p / bc 5ce op 't s^ni \ Tïif ï)art aen b?anben / foo bat top pjcfu^ meerbcn onbcr 't 3tanb om be ïDef l niet beeïyéte toefen, gin ben abont ïjieïben : top jacl)t op een ^cer. €>p bato ï)cb ich ' mijn €omponjon^ gijefamcntlijch \itt fjournael bp mp geöouben boo? geïefen / j baer tegï)en^ be feïbe nietöabben in te I b^engm. ^en j bito / ï)f t toeber aï^ bo= ! ren. i^et ijé b?ijft nocï) geflabicl) met bet I <0etp af eiibe aen. ^n ben abont fcööot bc toinb .ï^oo?beïijcfe. <Den 6 bito / be tointaïé boren / met H^iftenbe jacöt^ fneeu.iïet ij^ i^ met be ^imbelijche toint t' :5ee bertrocften / foo bat top op be nae- mibbag on^ Cöaïoup b' eerfte maeï ban 't^aertetoater b?acï)ten/ roepbe met oné f man na be aDeft-baïjp/ aïtoaer kk 4 of f bupf ftené of bupUertjen? bebbe gcfcïjoten / baer rnebe top na onfe Eootfe Heerbcn. ^ooj geb?ech ban ïiagcï/ fmol== ten top on^ Cmne bjinchen^ hanne / m i)ctïoobtbanbe JBibbeïbo?gcr (6oot/ bic top ó of 8 boet upt be fneen moefïen beïben.ben? bito/be toint .ï^.l^.met bup- ficö toeber enbe hoube ïucöt. ©00? be b?oeg[)-ïioft maecïitenton metbe Cöa^ ïoup onber mi^ bjijen !3acï)t nae ttoee JDaïrutTen/ mit^top bceï pappig ij^ in 't toater bonben / honben be Cljaïonp geen bacrt geben / fp begaben ö aer on= ber / enbe naeïancft rocijcn 3ijn 't ontfto^ men. «©ntrmt miöbacïj toeber ^acöt nae ttoee ïl^aïrufTen/baer ban b' oube bp ^anlttunfï i^ gefcljooteu enbe geïenfl; betjonglj maechte groot gehermombe moet/ baer 't gbefïabigö aen enbe ban 5toom:b' oube/fneben top be hop af/ floe= gen be Canbni upt / bic ontrent een eïïe ïanch toaren/ toekher fp maer ttoee in 't bobenfle ban 't Ipoft ö^bben flaen / baer mebe fp biberfcbe gatm beur be Cöaïoup Ijabben glKflagljen. ^n ben abont ïjabbm ton jagtop ttoee i©aïruf= feil bic onö ïtomfl niet bertoacbten : in 't fteeren fcïjooticft eeniglie bupUerhen^/ met ïaben ban 't Öoer bcrbïofcn mp bc
top fasen bcelij^buptenbei^oo^t-baöp/jbingöer^/ niet toctenbeaï^ban t'ecne
4ö Dagelijckfclie Befchrij vinge van feven Pcrfoonen
macï boot boef) i^ ten belten gïieïïomen. i^^en 8. Dito/ toeec enbe toinbt aï^ijoren/ met meecDer enöe fitengechouöeiotjec fülq^é be S^aöp boï f é toaö ïeggenbe. .t!^ae De mibbagï} maer ftten top toeber jacïjtnaettoee Waïmffen/ bit öet oné ontïepben/ fcïjoten toeöct eenige^^upf- ften^/ bit met l^D^unmcn enbe anbcr^/ toat toegemaecïit / fcct goct öan fmaeck SDH' ^ni 9. bito / toeec enbe toint a\é boren, ^efe mo.jgïjen flont toebec een jonge ^eec aen be iii)aïrué te eten / bic ith met ttoce ïxögrï^ in bc ftop fcïjoot / Datïjp o^'tf^ boot bïeef. Ba bemib^ isag toarni ton gr nootfaeht ban be öo?fl/ tin^ Cöaïoup / 3Daïcn€ / en be beRo^ men 25eerop \}ct Hanöt ofte fjö-ftant met De liap-fïanDer te tomben/ 'bic\^^ D002 De bittnc ïioube ongcbiït Ijebbcn grïaten; .0. Jü). ,t>onne bernamen tiuec
Dagen fïcecbeni top fnïïen aï^ öannae^p-jL b?antomfoecUen/ cnDe bpgcbjecïi ban Die te binben / bc tenten af bjeftenmoea ten. ^en i % bito/ De toint gï^ bojen / bt houtoc flcengbec / foo Dat niemant bun? ten De Cent/ noclj De^ abonb^ te l^óp toiïDc gaen/om te JTIapen / nnt b^eefe ban De boeten te bccb?irffn. Qjn ben abonbt fcfjoten toeDer na een 23eer. Den 13 bi- to I toeec enDe toinb aï^ boren / met Ijar^ De ©02(1 / ^n Den abouD ontrent ^. B, 3B. ^onnc beflonDt een 23ecr met ttoee ^longen ontrent anberïjaïf boet öoogö boojonö Cent ban be 33^aïru^ te eten; b'ouDe'toiertban 3lanttun|i metDub^ belt fcöarp gefe ïjcoten/ bv^ terf!ont na De fc!)OoDt öfoï ban De ïj^-hant ^aï)P- toacrt begaf/ enbe De ^onge bcrïatenDe/ Die ton met beeï moent^n S^t^bt ïjebben ftroppenom'tUjfgeftregen / na Dat fp
beeren/DaertopjacötopmaechteïV em'öaer metDeïiïanacn aï^anDer^inma= DaerbanbefiomenDe.„t)abont^ bacifiten! nieren aï^D'oube !)abbe gefocïjt tcbcr*
rogge tloeeften i\\ pïaeté ban 23oeeït- toept : mebe öeeft onfe Éoch \yct ampt
toeren : topfteïDenbcfetoigeopbeil'iD* beïbo?ger^ Cent-folber / ïjupïenbe ff er
toebn:aengcbaert/aïfoobpbooj<6oöe^|om De |l'5oer/ toeïefte Diberfibe repfen Oenabe/en'tetenberBofjenfijnborigei ontrent on^ Cniti^bcrfcöencn/ maec
öefontïjept bp na l)aDDe. <Den 10. Dito/ bt toinDt jD. €>. met jacljtfneeu enDe flrenge houDe. ^e 23aDp toa^t'eene? maeï bafl met |a^ toe geb^iófen / fo ftercft Dat De bceren b^cr patTafie Daec ober namen : top fagen op fomnnge pïaetfen De JBaïruffen met De Uop Daet Doo? ffaen. 5^en 1 1 Dito / toeer enDe toinbt aï^ bo?en. €>ntrent E. iBaen berna- men top ttoee beeren / Doel) bupt^rn fcl)oot. €>p bato becb?anben top cn^ le- lie Iftoïen / uptgefept eenige groote ftnc= ften/ Die top ïjifïDenom in De Cbaïoup te ïeggen / Dat oft ^sitt^a. toaer / men met De (JTöaloup ban 't |f ^ bz^tt toierDen / aï Daer on^ Cent op te fïaen. ^abont^ fjfbben top be ïDaïru^ fijn tonge (boo^ Defcn beftomen ) gehoocïit / met peper f nbe a5ijn geftooft enbe gegeten/ Die ïjceï goft ban fmaechtoa^; Doei) ecnigr Reb- ben 't niet toiflni wjoeben : ^w^ turf &au pn^ ( fo topgiflm ) nocöf;,^ af acijt
biiutf n fcïjoot gcbïeben. 5^en 14 Dito/ De toinD E. O. met ïoDeïijchc houtoc. %\\ Den abont bernamen top toeDer De .IBoer ban De op gifter gljebangen btt- ren/Docö bieït ficb aï barDe ban De Cent. ^en 15 Dito/ De toinbt EupDeiDcïi met ïi)Deïijcrtehoutoe. <0p Dato ïjebben top boo? geb?eft ban b?ant een ouDe ^cöf epf^ l^ut uut De fneeu gïjeDcïben / enbe tot b?ant gemaecUt. c0a miDDacÖ felaer toe** Der met toarme ,t>onne-fcbi)n. ^jcft be^ bonDe Datmp öf t tant-blep^ beneffcn^ anDere feer toa? gef^uoïïen/ bat top toni- tijt^met 3lamocn-5i^JaiiefTcöen/ enDe meDe eenige ©offcn aten. ^en 1 6 Dito / De toinD E. «0.met Maer untfïcbt:top ïjieïben namib geb^upcftonfepaeflcbcn/ ïtoocïienbeeenpcfteï-0am/ enbe fröaf- fenbe een bacli ïjeete toijn-3ap / baer me- öe ton 0x4 bioïich inaeclttcn : itip bc- mcrcken bat ïjet ij^/met bcfe IEupDeïijc= ke toinD Ijac jlicl) biacft / enbe bcei t' Eee
ber-
die op Spitsberghen Overwintert zijn.
"*ïp;ff.
bcrtrocft / ftonben boüc n ban öe fJLmt toepnicïj ij^ in öe Ec e fHf u. 55cn 1 7 bito/ fiabeec met ïüau ^onnc-fcöijn/ fo Dat tap met on^ fe^ B)an op 't <S5htbetc'^te filómmen/ Daton^fecc mocpdijchbid/ obermit^ïjft booj'tföeïctoatec/ ontïa^ tm/ cnbenaberljant bcbjofen/ foogïat om gaen toa^ : top roïben met oh^ bjijen ïaelitt neöertoaert^ / De anbere ö?ie maet^ boben 5ijnbe/bcrnamen toepnicï) ü^ V Eeetoaett cnDc in De 23al}p ; fo bat mbien be fcïjepcn baec ontrent öaöben öetoeefl / fp na alïe appacentic toeï tot He 23aï)tJ fouDen ö^bben honnen ftomen : €tn 23eer ontrent be ^ent ficïj ontDou^ bnibe/ qnam niet binnen fcïjoot J©p hoocfeten toeber een flncft ïfiöeene-bïep^ met ïancfe ofte beeï 5ap / boenbe baec on- ber toat 5ap ban 31 imoenen / bat top foo nefamentl^fe met bet enbe alin b?onc= Ben/ öet caufeerbe ooebe purgatie : ïjet J^ïep^ fïoofben top met p?upmen enbe ro3i)nen / bat nocïj beeï goet ban fmaecft toa|. €>nfe behomenjongï)e 23eerïien^ Ijoeben top met BofTcöen/enbc fomtijbt^ ren fïucJt ban be 3Baïru^ : B^c 't fcöaf- fenbanbe Hoeft jijn tot ben abonbboo?
41
ban 't langlje 0oer ïïrom enbe gebo^fien y p^n. toa^ / Ijebben top befeïbc nptgenomcn / enbe een ïoop ban een JÉuf ftet in be pïaet^ gefleït. bni ao bito / be toinbt (jÊ)otleïr)cl;t met ïiifaer uptfifljt : ober fuïch^i^ 4 B)annae't(l5ebercï)te göe^ gaen / fepben mp beeï ij^ in Eee te fieb^ ben geflen / anber^ niet berneménbe jij» geUceut. ben zi bito/ ï)et tombcïicn'^» «J^.met hïaer uptflcrjt. Wfoo bclBefl- 23al)p tot ilif openingl) Ijablic/ |)eb- ben top on^ Cïjaïoup ober 't ïanbt tec felbcr pïaetfc te toater gcbjacljt / roepbe baa' mebe na be B^ont ban bcfcïbe 23a- ÖP/ aïtoaertop op 't <0ï)fbereöt Wom^ men / ftonnen geen ij^ t' Eeetoaert (len : mebe toa^ be Doop/ban't a5ebereï)t eeni^ ge ïï^öeenen te behomen / boel) geni ber^ nemenbe / ( na bat 4. of 5 uren npt ge^ toeefl öabbni)5ön geheert/be toinbt met bupen bart ban 't ïjooge ïanbt baUenbc / honbentopmet Cöaïoup ftoaerïijcftsec Öoutoen / toeïcfee toinbt feer honbt toa^/ maerin be ïoute fcjfjeen be ^onne Ijeel toarm. <0n^ Cï)aïoup Daeïben toptoe^ becbp'tïfüf een groot fiucUte Uanbe- toaert^. ben n bito/be toinbt aïg boren/
ö' eerfïe-maeïfonber bnp? getoeefl. 5^en met©o?fï enbe bittere fiouDe.<©en 25 li
18 bito /Jïiï toarm toter/met hïare ^on ne-fcïjijn. ^c$ na mibbacï)^ be toinbt ^. <B, bocï) toepnicö hotV e : ontrent .ï.^. 31^. ^onne i$ bp mp toeber een 23eer ge- ffïjoten/ naebat icftbe feïbe acljtereen <Cï)aïoup beftropen öabbe/ iiie ban 't an= öerBoïcft metaienfen boo?tboot i^ge- fleften / enbe terfïont gebiït / 't bcï en bet ban binnen enbe ban bupten gffamcnt- ïijchinberfehertöeot geb^aeïjt. ^en 19 tito/tie toiuDt bariabel/ B> B. <B. ^on^ ne bernamen z becren ontrent be (€ent/ baer ban top een fcïjoten. j^iet ïangb baernaquam anba'maeï een 23eeraen bc boo?notmbe gbebooöe / baer top na feöoten / macr niet geraecftten. B- ^0= fier ^onne i^ bp on^ toeber een ^eer ge ff boten/enbe boo?t^ boot gcïcnfl/ tik ter
to / fiii toeer met toarme ^onne-feï)nn/ toaerober topniet bijf lÉan on^€i)a= ïoiip te toater öaelöen / ban mceningïje om eemge JöaïrufTen te behomen/ bie top met menie Ijten/ fo in be monb banbe 2öaj[)p aï^ t' Seetoaert op'tij^ fagöen ïeggen. €>ntrent be mibbe ban be 23al)p toefenbe/bonben befeibe t' eenemaeï bafl met nieu gebjoff n x)$/ baer topniet be Cljaioupuiet boo?ftonbenroeijen/ toa= ren genootfaecht te fteeren/enbe be €l)a= loup op b' afgcrorpbe pïaet^ op te Ijalen ; toantboo?on^ f^ent ï)icïtficl) be23aïjp nocï) öeeï bafl met y^:t' ï^up^ ftomnibe/ Öebben eenigbe in be ^onne Ijaer hlee- beren npt getrochen om te öabenen / an^ bere ïepDen ïjaer op een pïancft boo? on^ €ent te ffapni op De ^neeii. ^e €raen
fiont gebilt toicrt/ enbe 't bel en bet in{fuioïtopbeeïpïeclienbanbe23acïi^/foa oerfefeg^tljepDt gebjacöt. ?iïfoo be loop 1 bat top bcrtrouben in 't ©aberïanbtop
JF
ba-
4* Dagelijckfche Befchrijvinge van feven Perfoonen,
Dato seen fcïjooubec Wet gïjetoeefl te Den/ fo öat öet tj^ tie ,ï^oo?lit 23aöp upt/
3rjH. ^en 14 Dito / fliï toeec met betroc- fteïucöt. ^nöenabottthoeïöenttoatop upt De EupDeïijcfte ïjanDt. <[^en 25 Dito/ töeec eiiDeiumt al^ üocen. 3ln Den aUont begofl ï)ct toat te fneeutoeu. ^en z6 Di= to / De üjinDt M> 3©. niet fneeu enDe ftou:^ öe / aïfo top met De If arpoen geen bequa- mefcöootópeen na-geiacgDen ll^aïcu^
tojat begon te bectcecften» jf^ae -miDDec^ nacïjt De toinD M, met jacïjt-fneeu. ^en 29 Dito / öet üjeec enDe tuinD aï^ booren/ toaec meDe De genoemDe il^eflbabp beel Ü^ ontfingf). 3ln Dec nac^t i^ bp De 3©a= fterontcentDe rCent toeDec eeriJöaïbi^ gefien ^en 30 Dito / De toinDt bariabel met ©o?fl enDe jacöt- fneeu De25aöp
ftonDen ftrggïjen/ l)ebben Vup Defeïbe met | IjouDt jicïj aï^ boo?en/tot oné (€ent bafl •ihoegcï^op'tij^gcfcljoten/DietectlonDmetD^/ Dat met De ©ïoet üpt enDe in ( aï^ geen ïetfeï ïjebbmDe) te toatec i^ ge= ; D?ijft / fo Dat ton pjefnmeecDen niet beeï Oaen/'t ij^ begonfl ficï) met ïjet öoog toa- , tj^ onDec 't EanDt te 5ijn / obecmit^ top tectoattefcïjabeelen/ topmaechtenaï^ met De.ïi>oojDeïijcïte toinbt nocljfonDec^i öoen De Cgaloup / toe beboocenDe De 1 ïingf) geen ij^ ïjebben b:momen / Doo? De Camee ban|lèibDeïbo?g boo? on^Centy Dicïie öupflere betcocfee ïucljt / ïjebben in tot De ©ifTcbecij geeeet. ^^eniyDito/De fof^Dagen geen ^^ongefïen. (ï^pDato toinDt M* W. met reDeïtjeft goettoeec.lfóoochten top eenigbe gtoote geautoe ^e^ boo?-miDDaeg^ maecftten meton^ j .ïlBeeutoen / boo? Defen op De DooDebee? 5 Mm in De Jl^efl 23ahp jacöt na ttoee een gcfcljoten / aïtoaec De feïbe met pbec
a^aïrufTen/ Die on^ niet bectoacïjten / roepDen boo? 't na De B^onDbanDefeï=
Öaec ïtofl af foecften.
^en eerflen .fBep / toinD enDe toeec aï^ ^ be ^aï)P / ban meeninge in 't mogeïijcït 1 bocen/ foo Dat top te toatec nocb te ïanDe ^ ^' toaec na De i^obbe-^aï)P te fien ofter niet^ honDen beccicïjten. 3[eftgaf aï^- f e ige H^aïruffen/ 23eecen / ofte pettoe^ j Doen aen 't ©oïcït ttoee ftannen goet biec
met een bach toatme toijn / feggïjenDe
öat boo?Deeï ftonDe geben / toare te befto men. W^ bonDen onDectoeegö foo beeï nieu geb?ófen ( Docïj pappicï) ) ij^iDaee ton met De CIjaïoup niet Doo? ïtonDen en- öe toeDec ïteecen moflen/ fcïjoten eenigïje tiupfïten^. 3[nöenabonDt bectoonDen ficSon^<i3oDtïofDe eecfte J^aïbifTenin öe 23aïjp tot ttoee in 't gïjetaï / Docï) niet feer groot : fp namen önn ftoer^ Dicïjt bp 't flcanD/De cf^oojt- ^aï)p (onDec öet ij^) in. 3©p maecïtten Doen büo?t De CÖa-
Dacc meDe De ^pit^-bergöfe*letmi^in te fleïïen. Den % Dito / De tomD baiiabeï / tameïncït goet toeec ; obec fnïrc ïiet icfe Öet boïft op 't <0ebeccöte ftïimmen / cap^ poJteecDen Dat fp t'Eee niet aïjJ beeï 0^ hoiiDen fien. <0ntcent miDDagïj Mijl met öacDe toinD / toacc obec top niet upt gingen.'^ "JllbonDs; De toinD .ï^óo?öe met Miil I flcengöe ftouöe en J^o?ïL ^en 3 Dito / baciabiïe toinD met jar öt-fuceu en*
ïonptec©iffcöectiegeceet/ommetD'eec=jDe ©o?fï. <Soflec-^onne becnamcntop (ie geïegentöepDt petste beccicï)ten:De een ouöe 25eec meteenïtïeen^longöbp 3©ofren nueenige Dagen gefien/ toacen | ficö^maec Den ^onDflenDe enDe öocenDe feec naccïit / 't öap? uptgebaïïen / enDe : on^ geceet maecften / fp?ong De Denc op / anDece ftoïenr ftcijgènDe. ^en a8 Dito/ De i enDe becjoeg De feïbe. ©00? on^ Cent tot toinD ,f^. 'W> «0p Dato ö^bben ton tot Di- De ]^oucïtec-baöp ïept 't ij^ nocö t' eene
becfcöe maïcn Sacöt op ll^aïcntTen ge= ÖaDt/ eenmaeïop ö?ie te geïtjcït/ öaeceen j ban on^ Companion^ op eenigïiebjoc^i ftrn ö^ ïoopmöe naflijoot/ DanaïfooDe 3lijn £efto?t toa^ sijn 't ^t\zi\^t ontïio- »ien,31*i amabonb fcijoot De toint ^up^ I
maeï bafï. %\\ De JBacïïen öouDen ficïj ontelbare meenigtc ban beccö-€pnDcn / Docö ff cc fcöu'enDeftoaerïöcftomtebe^ ïiomcu. Den 4 Dito / contmneerDe Den 3Do?fl enDe öet toeec aï^ bocen. "^z ^a* Öp öifït jig aï^ nocö feec bafl met ij^öe-
fft/
die op spitsberghen
fet / fo bat top nf rööni^ met öc Cbaïoup ftonDen rofpè n. 5^rn 5 Dito/ De toiiit cnDe Ört toccr sA^ Uorcn / met jagt-fnccu enDc ©o?fl. !3n Den aöont De toiitt M^ ^^ niet fïrjtie ftoeïte enDe flcenge ©o?fl. ^en 6 Dito / De toinbt .?!>.€>. met öïjeflaDigïjf ^cöt-fneeu / fo Dat top niet ban on^ fton öe fien ; oüec fuïcjc in De Cent bïeben : top b?eef Den Dat met De .i^oo!De iuint treeï \ji tegen 't ïanD foiiDe aen perfTi^n/ fo De feï- bc continueecDe ; 't ftonDe toeïgljefcöie^ Den Dat De^cïjepenlaetopDeü^eecinsÖ fouDe homen : DoeD De toinDt Uanfuic]c met <i5oD^ öuïp öaeflDoenbecanDeren, 5^en 7 Dito / De toinD M^ <2^. met geflaDi- 5e jacbtfneeu. a^ntmit3.o.,t>onnebei:=^ namen top een 23eer aen De JBaïcu^ fiani te eten / Die top met Dubbeït fcïjarp in 't ïijf fcïjoten/ en 23aöptoaert op ïiep / toeïehe naDeröanDt ban on^ (€immec:= man i^ gïjefcïjoten / toaec Doo? ïjem Doen beeï bïoeD0 De miipï aï# anDeré upt-ïiep / ftïimmenDe op eenige groote rj^fajoefeen / öaec De feïbe / na Dat top ftonDen bemere- Iten/ gef!o?ben i^. S!n Den abont Waer- bent toatop.^en 8 Dito/De toinD ,0. »©. met ftïace ^onne-fcïjijn enDe iijDeïöeïte feouDe / foo Dat top met on^ 4 aen De 3©. bajöp op 't <i5ebercï)t ftïommen/ban Daec top niet aï^ ^i t' êee honDen fien ; Docö in 't to. enDe to. ten s.niet fb bafl/aï^ in 't j^oo?Den anDer^ niet feonnenDe betne^ men/5ijn ban ïjoogö 't <0ebereï)te af/ op De fneeu na om iaegï) gegïcDcn ; De èon= ne gaf foo beeï toarmte/ Dat öet boïcft op De fneeu Ijaer ItïeeDer^ iipt-ttoeften om tetepnigen- Ol^ntrent .ïS. ^> 3©. ^onne bernamen top een ^eec / Die nae Dat 6 maeï met Dubbeït fcöacp in 't ïtjf gefcïjo^ ten toa^/in 't ij^ gefïo?ben i^/Die top ban fionDen aen op 't ïanD toonben enDe ont? bepDen/ Docï) geljeeï mager, ^en 9 Di= to / De toinDt afê boren met jacöt-fneeu/ ïjarDe Bojft enDe bittere hou. ^en 10 Di= to/De toinD,.ï5-<0.niet}a öt fneeu.f^n De ^onDe-toaef)t toeehteonfefCimmer- man mpop / feggenDe Dat een beer aen be Jöaïcu^ fïont te eten / Daer kh, op aen
Overwintert zijn. 45
lepDe / 't roer mp tot f of ^ mad toepge- ),pai,. reuDe/ begaf lient Dito beer 23aï)p-toaert op 't ij^/ Daa* De feïf De in bjacft/euDe e pn= öeïtjeh ban DegljenoemDeCimmn'nian met De DerDe fcboot geDooDt ijS / Daer top met on^ 4 ober 't nieutoe gcb^ofen \ji na toe gingen/ om een ton aen baf t te maee^! hen / Doeï) toiert met De tlroom onDer bet T^^ gctroeften / enDe ift ontDjebcn. ^en 1 1 Dito / De toinöt j5. <ü^. met tamelijeft ïiïaer uptfIcDt. €)ntrent miDDaglj bana^ men top een beer op ftrant / flaen te eten ban De iDalru^/ boo? Defen beftomni/Die Doo? 't ftarren in 't opfïooten ban De Deur berjaeeïjt i^. ^en i % Dito / De tomDt al^ booren met ©o?|l enDe öeïDere ïiïare ïueöt; Doeï) top berïjooptenmetDeboïïe B^aen beranDeringB ban toiuD te fuïïen ftrijgöen / Daer meDe 't ij^ t' see ïian ber- treeften / op Dat top on^ Cbaïoup te toa- ter DoenDe pet berricl)ten fouDe mogen, ^eïi berflont Dat ban on^ fCimmerman een IBaïbi^ in De 30efl-baï)p gïjefien toa^ ^en 1 5 Dito / De toiuD t'. enDe ^. <^. met Mare ^onne-fcljijn. <2^p Dato ïjebben top onfe DooDt jjefcboten beeren/ (in De toinrer / obermit^ De groote ïiou^ toe ongebiït gïjeïaten ) upt De fneeu gï]e= Doïben/om Doo? De ^onne te ontDooijen/ biïïenDe meDe D' een 5ijDe ban De ïDaïru^ D' anDer sijDeDieöarDtgebjofentoaéte- gÖm De ^onne gfjefteït IjebbenDe : top maecïtten aïf-Doen De l^iDDriburgöer €ent feïjoon / De beere-beïïen bp on^ Daer gebjaeöt / op De fneeu te ïurï}ten ge* ïept sijuDe. 'f ItbonD^ ^. ïD. toint met toepnicö ïioeïte/ feïjoon toeer. <2^ena4 Dito/ De toinDt M^'B met Doncïierebe^ trochc ïucöt / boo? De 3Befï-baDp ïionDen top fonDerïinge geen ij^ fien : maer ban 't Öif tot De iBonDt Der feïbertoa^'tbol ij^ / beï)ouDen^ eenigïje toacïten Dtoer^ boo? ün^ iCeiit:mci5e bieït ficï) De ^^oo^t^ baöp t' eenema-ïbafl enDe Difïjt ban ijjS. ^en 1 5" Dito / De toinDt enöe toeer aïjj boa ren. '^ B^iDDaeïj^ 3ijn top nae groote moepte / met on^ Cïjaïoup Doo? enDe obec 't iji in 't toacft geïiomen / Daer top 5F i Jacöt
44< Dagelijckfche Befchrij vinge Van feven Pcrfoonen ,
jacöt maecïtteii na 3©aïcu|Ten / bïc UccDe in be ij^-ïi20chen ïagöm/oUecfuilcptoii met De d)aïaup öaec niet tueï bp honben ïiomm/ öacc üan oii^ 4^oo?man een met aïiogeï^ in be hopfcïjoot/ tik ïjemtec^^ flont t' 5eetoacct (aï^ geen ïetfcï öebüen- tejöeeft begcben/ men Itan aï^ 't üeï niet ÖÖf rpannen flaet/ stoacclijch Daee Deuc fcïjieten. 3n 't heeeen fcöoot icft a berg- «üpntien/ öet felbegïjebogeïti^nietVueï onöec fcöoot tebehomen/öaecaï^men acïjtec De g^-b?ocften fittenbe / met öe Cöaïoup onbec fean uoeijen ; 5P moeten ooft ïjact-fïeecft boot gefcöotentoojben/ ofte tDi? moeten met gcootemoeptenbe^ feïUe na-roeijen / oüecmit^ bic ongeloof* iijcft bnucften. 5^en i6 öito be toint M- ^. met betcocfte ïucljt. €>p bato maeft^ ten tol? 31acï)t na ïDaïcunen/i^obben fnbe becgö-€iinben / bocö öebbenbec Oeen beftomen ; maec maecftten mebe be Amfter dammer enbe anbece Centen fcöoon/ baer top boo? befcn on^eenbe? tJou.^ beeïtijt^ Öebben geöab / toaer boo? eeniglje ^neeu in be feïbe Centen tua^ geftomen. ©en 1 7 bito/ toeec enbe toint aï^ boren. Sae-mibbacïj ïjabben top j'acöt na JBaïcufTen enbe öobbeti/ baer geen 5r)n beftomen/ boo? be ï)arbe flroom ïeeb men met beOTöaïonp groot piijcfteï / aïfo eeniglje ftucften ijé met leecïjtoater op 10 of 1 2 babem aen be gcont flttenbe/ met öoog toater ïo^ raccftten / enbe men tuffcben be feïbe ftcl)t aen jlucften foube toerben gepetft/ fobattopgenootfaecftt toaren upt be Ctjaloup te fp?ingen/ enbe be feïbe om ïjet minfle perijcfteï op ï^tt ij^ te treeften, ©en 1 8 bito / be toinb aï^ bo- ren met buoflcö toeer : top roepben met te alöaïoup upt om pet^ te beftomé/ ber- namen eenigè troupen d^nbbogeï^ / baer top op fcïjoten/ enbe een ban befto= men ïjebben. ^cï)oten mebenaeenigïje iïobben/ bocïj geen fijnber gerocïjt. ^n 't fteeren bonben top bm 23ecr op ben 10 bito ïjier boren gefcïjoten / bk ton met be UaeplïanberopbeJöaïtoonben. ©en 19 bito/ be toinbt 415, «©, betcocfte ïuc&t
met ^acïit-faeeu. ^nbenabontroep^.*.^ ben top nae 23ergi[ï-€pnben / maec ' ftonben geen binnen fcgoobt ïtrggöen. ^n ber nagïjt een ïjarbe fïo?m upt be E. 3©eflen / metgljejlabigÖe^lacïjt-fneeu. ©en 20 bito / toerc enbe toint aï^ boren / na top ftonben bemercften/ begonfl be ,0oo?bt-23aöp tot b' €pïanben banbe Irffijpeïïe openingc te ftrijgen ; aï.^me^ be in be 3©efï-23aöp. ^et ij^ontrent ï)et lïif fcïjoot t'eenemaeï boo?on^ Cent/ ban geïijcïten 't ij^ ban ben <Z^eber enbe 't ©oot-mannen €pïant. g|n ben abont i$ bp on^ boïcft eeriigï) (©ebogeïte/foo 2l5ergï)-€pnben/aïïJ 23o?gemee|ler^ of== te groote gcantoeJIBeeutoen beftomen/ toeïcïte J^eeutoen top beeïopbegeboo^i be beeren (boo? on^ Cent ïeggenbé)fi:ï)ies ten/ toant fp baer ban tjaerftoflöaïen. ©en 21 bito / be toinb 5. to. met ïjarbc bupen enbe geflabigfte fneeu : top ftoocft^ ten on^ beftomen a^iït-b?aetmetp?ups men. 3|n benabonbtftïacrbenttoatop. ©en 22 bito /toeer enbe toinb aï^ boren : top ftonben boo? aï^ nocb niet beruemen met befe toint eenigeopeningegeftregen te ïjebben, €)p bato ifferbeeï fneeu gbf=ï baïïen. !3n ben abonb roepben top acïjs ter eenige fïucïtenij^/opöopebaneenis ge 3©aïrutTen/ ïlobben / ofte pettoc^ an*» ber ^ te beftom en: fcöoten in 't toeber ftee^ ren een 23erglj-€pnb. ©en 23 bito / een jlijbe ïtoeïte upt be,i^oo?beïijcftet-ï)anb. '^ .0acï)t^ ontrent .j^oo?ber-^oime ïjth- ben top een 2$eet beftomen /bienaeb?ie fcïjooten op be 3©aï geftregen ftebbenbe / Öem te toater begaf/ baer top met on^ Cöaïoup na roepben / enbe na ïangï) ja^ gen nocö biberfc'öe fcïjoten en fïeecften met Eenfen ontfangen ïjebbenbe/ in 't toater flerf/ bk top aen 't Hant gefaoucö' faert op be 3©aï met be ïiaepfïanbec toonben/terftont gebiït/ 't bet enbe beï in berfeftertïjept geb?acï)t ÏKbben. ©iber* fdjt toijf ften^ ban beeren 3ijn ban on^ t' eenemaeï op gefncben/om eenige onge^ boren jongen te binben/ maernontpet bernemenbe : <abermibt^ men fcö?ijft
bat
die op Spitsberghc map. bat bc 5$f eten een fïucft bïee^ toerpen/ 'ttoeïft na negen bagcn üanöe B>occ ge- lechttoo?t/ 'tfatfoen Uan een beer gïje:^ ïijeUt. ^eni4.bito/ betointaï^ toren met öanbtfaem toeer. €>ntcent be mib- baeö bernamentöneenigöe \J3ittcWnh UifTcbeninbe ^agp/ ftonicnöe upt be 3©cfl/ baec Vdh 3acl)t op fouben ïjebben öbemaecïtt / ban aï eec be Cïjaïonp met on^ te toatec toa^/begabe n fy l)un onbec 't Jé:tDp maechten alfDoen on^tDOO^ nirinö-^^ent fcboon / toeïche bïoec feer toaf geb^ohen/eïi lepben bacr in i if .fïe^ nenban be ftamec Amiierdammer tent/ tafeï^ enbe bancUen gefcïjuectbebbenbe be ,^oïbec( toeïcftefoobicftmetflocften rooch öïngö / gelijcït bebïabecen aen be öoomen ) ïjebben Uiii fo gïjeïaten/op bat in 't opöaïen ban be 3looDfc tegen 't na^ fle ^aer ba;rc op fonbe bjecben geïet: top biïöen mcbe hc iDaïrns? boo?t af. 5^e^ abont^ 3Ón m met be CIjaloup upt ge= roept/ om te fien of 'er niet^ toaer te he- ftomen/barenbe een tïuli in be iBejl-bap tot bat top ban't^^ niet berber feonben/ aïtoaer top Ijoogl) op 't a3ebercljt Mom- men enbe bupten be 23abp fonberïingï) geen |f^ fienïtonben:maerin be feitje Sa^abp enbe in 't ^. aï f ^. ^n 't toeber- fteereh bebonben top onfe paflagie af ge- fneben / enbe t' eenemaeï met §j5 befet/ Daer top metgrootemoepteon^ Cöa- lonp fo boo? aï^ ober mofïen treeften/ top toaren ooft aï bp na gerefoïbeert on^ Cbaïoup op eenige §^-b?ocften be toeïc- fee op y.ofS.babem aen be gront faten/te ïjalen/en on^ met pïancften enbe riemen ober be ||^-b?oeften naUant te begeben. ^en 25'.bito/be toinbt Jl^oo^zbe. .0ae mibbag ben ich met nocïj f. Man na be ^upb-^aïaetberg geroept ban mening om eenigbe ïl!ï)f enen te beïtomen ; ober^ mit^ be Eee ïjart aenb^anbenbe/ bozflen top met be Cbaïonp 't ïant niet aen boen %n 't fteeren ftregöen ton eenigbe barbe fepn-toinben ober't45eb'ercï)te/bat on^ baeïjt met bet beunen banbe 5ee be ^tici'- ïoup fieb beröeffenbe mjt bet toater/ bat
n Overwintert zijn. 4f
t' onberfle bobni foube bebben gehjaept J^ai' baer ober 3toaerlijcft ftonben oproepen / fcboten ontrent on^ Cent i. 23ergÖ- <i5pnben. 3finben abont toierbe i>p een ban on^ <Companjon^ een groote iDaï- bi^ gefjen/ bie ban be .!Öoo?öt upt fitt ff ^ ftomenbe / ficb ^abp-toaert^ in begaf, ^cn z<>.bito/be toinbt j^. v0. met ©o?fl enbe geflabige |acbt-fneeuto/foo bat be^ abont^toeï een baïf l^an^ïengte fneeu boo? on^ Cent toaer geftomcn. ^en ly betoinb bariabeï met banbtfaem toeer. vi^ntrent mibbacb bernam icft een <jrb*= ïoup met ©oïït/baer ober top aï t' fameij feer berbïijb toaren / 45ob bancftenbe bat ïjp on^ fo ïangbe betoaert babbe/enbc boo? aïïe pjbcïicï befcbermt:bittoa^be eerfte toeïcft in 9 .fl^aenben min 5- ba* gben ban on^ gbefientoa^/ bie top bers fpjaecften. ^p fepben ban ben Com^ manbeur^ OTojneïi^ Urouf^ ^cbip te 5bn/bie alf boen nocb boo? be ï1obbe-ba^ bp toa^:top bereerben öaerComman^s beur een fïucft ban m\^ bertointerbe Öbccne-bïep^ / enbe p?efenteercnbe ben feïfben een ^aïaet: top berfïonben mebe batfp ïupbenaen 'tbooHanbt ontrent 16. of 1 8. mijïen ban be 23abp een Cba:» ïoup babben afgebaerbiebt/bie boo? con=5 trarie toint on^ noeb niet berfcbeneit toa^. ^n ben abont i^ ben boojnoemben Crouff boo? be HDefl-babp ten 36ncftec geftomen. ^en 48.bito/be toint aï^bo^» renmet©o?fl. vi^p bato i^begïjefepbe arrouff aen on^ Cent geftomen : fp toa^ ren feer bertoonbert ober on^ ïeben/enbe goebe bifpofitie/baer ban <i5obt aïïeen be eere toe ftomt. ^en 1 9. bito/ toinbt enbe toeer aï^ boren. <©ntrent WtHtt-^on^ m fcbeent toat te fliïïen / toaer ober top gbefamentÏDcft/boo?berfoeft aen be gbe* noembe Croiiff^ boo?t 5tjn geroept /nae bat fp tnc Cbaïoupen aen beE.enbe ti^ic aen be M- op be tïïippe ter ©iffeberp gc^» fïeït babben;toierbê aïfboen in beïtajup met on^ i. treffeïbcft ontbaeït/ enbe out anbere byf met-gefcïïen niet x pmtjen^ biec cecïöcft tractement aen gebaen/ Hen ^ 3 bmicft
4<> Dagelijckfche Befchrij vinge van feven Perfoonenj&c;
tancft bacc ban ïaet itk be gö^ttiribe Ccoeff.gich becftont aïf öoen bat öe \ict- Öacïbe Cöaïoup ban 't üoo?-ïanb te toa- ttt gefïeït/ aï aen boojt toa^ gjö^ ftömen/ b?ciigljcnDe D?ie ïïö^ f nen met etteïijcïte 3©aïcu^-ïioppen omöe Canben ïuiïïe aen boo?t : ban toeïche beftomen ïïïjenen top tot betberfjnge niet^ öebben göeïtce^ oen. j^a een ure bïïjben^ 5ijn b^ ban on$ Companjon^ / bjiïïcnbe De ï^iemen lipt on^ €öaïonp (boo? befen obec 't ïanb getcochen) Ijaïen / tot obec 't öooft in be fneenbj gcfoncften/ aïbiaec top met öe ifliemen öp ftropen ïjem een bet feïber toefïehenbe / om baec mebe upt te Mïm^ men. S,n beu nacïjti^ ben gïjemeïben Cconff met fijn .t>cï)tp tot boo? be i^ouc* ïtec-baï)P gï)eïio?t/ enbe aïbacc ten lllnc= htt geftomen/ bcïbcnbe baeroröaïoup wptbe^neeu. ^cftbetjïonbt mebe bat
ttoee Cljaïonpen in be3©efl geïegïien/ toecï) toarengefpoeït. 5^eBoo?b-baÖP ( öieït ficï) nocï) t' eenemaeï met 1^ befet. ^en 30. bito / ftaïm flïï. op bato i^ be boo?fcïj?eben Cronff met fijn Cöaïoup na be Magdaiena2$aï)pgeroept. .nöae- mibbag maefeten top na bibecfcjje ïl^aï^ cufTen üacïjt/ baec ban geen jpnbeho^
men. ^e^nacl)t^5ïjnnotÖW^fÖf=' pen / ben 'JCbmicacï / ècï)out bp nacïjt / beneben^ ttoee anbece/ be J©efl-babP in op beïïeebe ten Bncifiecgefeomen. ^en ïeflen IBep/betoinb Eupbcïtjch 5^efen mo?gen begonfl l^tt g^ inbe iloojt-baöp t' èee tebectcecïten 5^e^abont^i^be 3|eec <0enecaeï €o?neïi^ ^ittttf^M/ beneffen^ !3jan IBatööf? ^teen inbe 4^oo?t-baï)p op be ïleebe ten ICncftec ge^ homen / en fp ïjebben maïltanbec met een «J^etfcöoot beïtoeïïehorat.
Eyade des Joiirnaels.
Hdtd^
ö5atrialett / Victualie/ SCttimtjniïie aijsi
anöer^/ ten beijof fte m nesljen jiBaeiiDen/ Uoo? feDcn l^etfoonen aen
Öetlitanöt Spitsberghen, omte a^lJertoïntercngöelatem
47
Erft 13. quarteelen hart broot» Een fmal lonwirre Bifïchuyf. Twee half- vaten Boter. Een quarteel met 25.Kac- fen Een fmal Ton met i^. Kaefen. Drie quarteel met Gort. Drie quarteel met witte Er weten. Een quart en een fmal Ton grauwe. Vijt-'quarceelen Stockvis. VijfTonne Vleys. Een Tonne Speek. Veertien quart met Scheepsbier. Twee fmal Tonnen Goetbier. Twee half-vaten Brandewijn. Een Aem Franfchewijn. Een quar- teel met AyJjn. Twee Tonne Zout. Een halve Ton Peeckel Ses ftoop üly van Olijve. Tien poTiC Suycker. Sevende half ftoop Lamoen-fap. Twintichpont Tabatk. Ses dofijn pijpen. Vijftich pont Pruymen. Twee pont lange Rozijnen. Vier pont Ronde. Een pont Gengber. Een pont Peper Een vierde pont Nootc-mufcaten. Vier loot Ca- neeL Twee loot Nagelen. Twee loot Foelie, Een varjen Moftert 2aet. Een half kinnekcn Zeep. Ses of acht pont Kaerffen. Honderttwin- tighDeelen. t'SeftichboomfcheKapravens. Een quart met Kocxgereetfchap, oock eenige Spijc- kers als, &c. Dertich quart. Schotfche Colen. Vijf-en-twintich quart Turf, Drie vadem Brant- hout. Een vaecje met Swavel. ^' en Kopere Lamp Een bos Katoen. Een Kachel met haer toe-be- hooren. Ses houte fchoppen Twee beHaghe Schoppen. Twee Bof kayfche B:jlen. Een Kocx Ketel Een koopere Panne, met eenigh aerde Pot-werck Twee hangende Compaffen. Drie Chaloups CompafTcn Twee vier uurs Glafen. Ses half uursGlafen. Een hou ten Emmer. Een Tinne drinckens-kanne. Een Var-kijcker. Een Laecken om Tintel te branden.
Ammunitie 'vanOcrlogh. Vier Muskets. Een Kort. en een lanck Vuyr- roer. Een vatje met Lont en Kogels. Een vatje Bos-kruyt. Een kruyt-Fles. T^vee pont kogels tot \ 't lanck roer.Fen pont Hagel Ses Pfalm-boecken. Een Teftament. Een Huys-poftil. Een Boeck om lournael te houden. Een bos Pennen.Een kanneke met ind:. Drie Boek Pampier. Twee Almanacken.
l^an 'f gene de Commandeurs op haer vertreck J/der irPt jiartjculter ons hebben gelaten.
AmPerdam. Twee Oxhoofden Rogge-meel. Eenvatgoet Bier. Een Roockte Ham. Een half pont Peper. Delft. Twee ftoop Oly van OHjve . Een vier uurs Glas. Een Bijl. Twee derdepart vat kacrndc melk. Enc]il}uyfen. Een vierde Anker Franfchewijn. Twee ftoop Oly van Olijve.Een Bier-glas Een Wijn-roemer. Mtddelburgh.
2. 5toop Oly. Twee en een half pont Sool-Ieer, D rie Hoenders. Een tonne Gcrft. ^ Vlijfinghen. Een varcke Schocr. Ses gefoute Laberdanen?
'/■ Gunt eft arrvvement 'van dè Schepen byons is gevonden.
Drie vatjens Mofterr-zaet. Eenighe ftucken vleys. Drie of vier ftucken Speek. Ecnendeeen half vat Sout. Een partij igen Üly. Seventien Ka- fen.Sesen een half quarteel broot. Tweeeneen feftep quart. witte Erwet. Twee quarteelen Gorr. DriequarteelenStockvis. Vijf of fes ftoop Brande wijn. Twee vadem Taback. Van als een weynigh Specerije. Eenpartijtgen Salaer. Eenighe ftucken Rheene-vleys , om door de Vloot te laten vifite» ren.
De Lenghte van de Wooningh-tent was een-en-* twintigh voet, breet fejlien voet., van de grom d"* eet" fle verdiepingh feven voet en een half., van biiyten met Deelen^ende van binnen met een halve Steen of" gehaeltf de Selder met Kjey geleyt^ het Maga:^ijn ach" ter ons Tent, daer tvy met een deur m (juamen, lanck ttraelf voet, breet en hooghals voren, licht fp ge/ïa- gen van een Deeldickje.
GE-
^s
GEDICHT
(tAen alle Scheeps-gejellen*
KOmt hier , fiet eens die de Baren Vanden woeften Oceaen , Meermaels geerigh hebc door- varen,
Om na 't vreemde Lande tcgaen : Die in dienfte van u Reder,
Als't hem nuc is en behaeghc. Niet aenfiende wint of weder.
Lijf en leven willigh waeght. Sier eens of die feve Gaftcn,
Soo de minften als de meeft , In'c gevaer kloeck aen te taften
Oockonaerdigh zijn gewecft. Wat (y by die wrede ftrande ,
By de fmoockoy vanden craen, En te water, en te lande,
Moedigh hebben uytgeftaen. AJs de kromme Beere-klouwen,
En die fcherp-gefpitftentand Haer aen ftucken pooghd* te houwen,
En te werpen in bet fand. Als de felle water-rollen
Van de fnelle Soute vloed, Aengeftouwt en op gefwollen
Schenen t' eyfchen lijf en goed. Als de rafch-verbolge winden
Met haer krachten quamen af; Om haer onvoorfiens te vinden.
En te domp'len in het graf. Alfmcn daer begoft te meenen,
D at men van diie helfche ftrand
Sonder ooren, neus ofteenen,
Keeren fou in'c Vaderland. Als (y van haer Tent geweken
Aen die yfl'elijcke Rhee, Meenden tot de keel te breken.
En te fmooren in de fnee. Als de floep was uyt gelapen.
En fy moften al te voet, Zijnde van het Ys bekropen.
Loopen op de marmer- vloer. Als fy levend igh begraven
In den damp en fneewichyt. Dochten, adieu Delphfche Haven,
Adieu in der eeuwigheyt. Waer fy keerden ofte wenden,
Over al fcheen fchrick en noodj Over al een droevigh Ende,
Als een fchimme van de dood. Hier uyt kunt ghymerk'lik mereken.
Om te zijn vry onbefwaerr, En u ziele te verftercken:
Dat niet deert,'t geen Godt bewaert. Eer u dan op fulcke kuften
d' Onfpoedfchielik overflaet. Boet hier mede uwe luften.
En zijt wijs door anders quaed. Hoe ghy u bequaem fult weeren,
Metten emmer in den brand, Sult ghy hier uyt fijntjes leeren,.
Sonder u we fchae of fchand.
Airiatn B^vejleyn , Patientia&lpe.
E Y N D E.
^-^'^■
^V%9
^ Ji
'-Jf
i^
-^
'^ >
:^3te
Ü->
*.t^-t:%>
"^W.
L^ Z
:^ -O)-.
^^^^-
,^^.ó.s^
^g^^fe?
wV"
-^
z-,m
|
_^ ; -f |
|
|
'^ |
^
^^,
:3M«f'
IJ^
Deacidified using the Bookkeeper process. Neutralizing agent: Magnesium Oxide Treatment Date: Dec. 2004
PreservationTechnologies
A WORLD LEADER IN PAPER PRESERVATION
1 1 1 Thomson Park Dnve Cranberry Township. PA 16066 (724)779-2111
^^7^.
-7 -^. ' ''?!'?
. ^.^^^'
.y #^
""i^^ï"
^*5
^3A
fi4Bjqirg